សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

កម្មករ កម្មការិនីប្រារព្ធខួប២០ឆ្នាំនៃការបាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា និងស្នើឱ្យកសាងស្ដូបនិមិត្តរូបដើម្បីបញ្ចប់និទណ្ឌភាព

លោក ជា មុនី ប្អូនប្រុសរបស់មេដឹកនាំសហជីព ជា វិជ្ជា ថ្លែងនៅក្នុងពិធីប្រារព្ធខួបទី២០នៃមរណភាពរបស់លោក ជា វិជ្ជា នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ សុវណ្ណ ស្រីពេជ្រ)
លោក ជា មុនី ប្អូនប្រុសរបស់មេដឹកនាំសហជីព ជា វិជ្ជា ថ្លែងនៅក្នុងពិធីប្រារព្ធខួបទី២០នៃមរណភាពរបស់លោក ជា វិជ្ជា នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ សុវណ្ណ ស្រីពេជ្រ)

កម្មករ កម្មការិនី តំណាងសហជីព និង​​សង្គមស៊ីវិល ព្រមទាំង​សាច់ញាតិជាច្រើននាក់បាន​​ជួប​ជុំ​​គ្នានៅមុខរូបសំណាករបស់​លោក ជា វិជ្ជា កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដើម្បីប្រារព្ធខួប២០ឆ្នាំ​​នៃ​ការ​បាញ់​សម្លាប់រូបលោក នៅក្បែរវត្តលង្កា នៅឆ្នាំ​២០០៤។ កម្មវិធីបានប្រព្រឹត្តទៅនៅ​មិន​ឆ្ងាយ​ប៉ុន្មានពី​ទីកន្លែង​ដែល​លោក ជា វិជ្ជា ត្រូវបាន​ឃាតក​បាញ់សម្លាប់ ដោយមានការនិមន្តចូលរួម​ពីព្រះសង្ឃ​ធ្វើ​ពិធីសូត្រមន្ត​តាម​ប្រពៃណី​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា។

ខណៈដែលពិធីបុណ្យបានបញ្ចប់ កម្មករកម្មការិនី សមាជិកសហជីព និងសាច់ញាតិ បាន​អំពាវនាវ​ដល់​អាជ្ញាធរ​ឱ្យតាមរកមុខជនទាំងឡាយដែលនៅពីក្រោយ​ឃាតកម្ម​ដ៏ឥត​អៀន​ខ្មាសនេះ ដើម្បីស្ដារយុត្តិធម៌នៅក្នុងសង្គម និង​កសាង​ស្ដូបមួយជានិមិត្តរូបនៃការបញ្ចប់​វប្បធម៌និទណ្ឌភាព។

លោកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា បាន​និយាយថា នៅតែពុំទាន់មាន​ភាពយុត្តិធម៌​ ហើយពុំមាន«ឃាតក»ណាត្រូវបានផ្ដន្ទាទោស​ឡើយ បើទោះបីជា​លោក ជា វិជ្ជា ត្រូវ​បានគេបាញ់សម្លាប់​យ៉ាងសាហាវឃោរឃៅក្ដី។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលតែងតែអះអាងថា កម្ពុជា​គឺជា​ប្រទេស​ដែលមានសន្តិភាព។

លោកស្រី សុភ័ណ្ឌ បាននិយាយ​យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «យើងនៅតែចងចាំរូបលោក [ទោះបីវាកន្លង​ទៅ] ២០ឆ្នាំហើយក្ដី។ តើ​យុត្តិធម៌នៅឯណា ? តើប្រទេស​[កម្ពុជា]មានសន្តិភាពយ៉ាងដូចម្ដេច នៅពេល​ដែល​មាន​ការបាញ់សម្លាប់​[កើតឡើង] ? នេះជារឿងគួរឱ្យសោកស្ដាយ»។ លោកស្រី សុភ័ណ្ឌ បានទាមទារ​ឱ្យរដ្ឋាភិបាលថ្មី​ស្វែងរកយុត្តិធម៌​ឱ្យក្រុម​គ្រួសាររបស់​លោក ជា វិជ្ជា។ ​

លោកស្រីប្រធានសហជីពដដែលបានបន្ថែមថា សិទ្ធិរបស់កម្មករ​ក៏ដូចគ្នាដែរ នៅតែបន្តគាប​សង្កត់​​ដោយម្ចាស់រោងចក្រ «កម្មករនៅតែត្រូវបានសង្កត់សង្កិនដោយ​អ្នកមាន​និងអ្នកមាន​អំណាច ដូច្នេះ តើ​យុត្តិធម៌​នៅឯណាសម្រាប់ពួកយើង?»

ក្រៅពីប្រារព្ធពិធីរំឭកខួប​មរណភាពរបស់លោក ជា វិជ្ជា អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​ និង​សហជីព​ចំនួន៥៥ស្ថាប័ន ក៏​បានធ្វើញត្តិស្នើសុំ​ឱ្យ​មានការសាងសង់​ស្ដូបមួយដើម្បីរំឭកប្រជាជន​ឱ្យ​ចូលរួមបញ្ឈប់​និទណ្ឌភាពនៅក្នុងប្រទេស​កម្ពុជាផងដែរ។

កម្មករ​ជឿជាក់ថា ការសាងសង់ស្តូបនេះ​នឹងជំរុញ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល ​និងអ្នកនយោបាយ​ឱ្យ​គិត​គូរ​អំពី​យុត្តិធម៌​សង្គម និង​លើកកម្ពស់​នីតិរដ្ឋ​នៅក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ដោយឈរ​លើ​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ច្បាប់ស្ដីពី​សិទ្ធិមនុស្ស ។

លោ ឃុន ថារ៉ូ អ្នកគ្រប់គ្រង​កម្មវិធីរបស់អង្គការ សង់ត្រាល់ បាននិយាយថា វប្បធម៌​និទណ្ឌភាព ​គឺជា​ឧបសគ្គមួយ​នៃដំណើរការនីតិរដ្ឋ។ «អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើ គឺដោះស្រាយ​បញ្ហា​និទណ្ឌភាពនេះ ។ យើង​សង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលថ្មីនឹងអនុញ្ញាត​ដល់​ការសាងសង់​ចេតិយ​មួយ​​ដើម្បីទុកជា[សញ្ញា]នៃការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ពិតប្រាកដនៅកម្ពុជា»

លោកនិយាយថា ស្ដូបនេះ​នឹងជារបស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​គ្រប់រូបដែល​ស្រឡាញ់​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស។ ​

លោក ថារ៉ូ បានបន្ថែមថា៖ «យើងមិនដឹងថានាយករដ្ឋមន្ត្រី​នឹងឆ្លើយតបយ៉ាងដូចម្ដេចចំពោះ​សំណើ​នេះ​នោះ​ទេ។ វាអាស្រ័យលើ​ថាតើ​រដ្ឋាភិបាលមានឆន្ទៈ​ក្នុងការផ្ដល់ទីតាំង ឬអត់។ ស្ដូប​នេះ គឺសម្រាប់​មនុស្សគ្រប់គ្នា មិនមែនសម្រាប់​ក្រុមណាមួយ ឬគណបក្ស​ណាមួយ​នោះ​ទេ»

ពិធីរំឭកខួបទី២០នៃការធ្វើឃាតទៅលើរូបលោក ជា វិជ្ជា នៅរាជធានី​ភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ ព្រីង សំរាំង)

មន្ត្រីខុទ្ទកាល័យ លោក គង់ ចំរើន បាននិយាយថា លោកបានទទួលញត្តិនៅវេលាម៉ោង១១​ព្រឹក និងបាន​បញ្ជូនទៅឱ្យមន្ត្រីខុទ្ទកាល័យមួយរូបផ្សេងទៀត ដោយ​លោកបានបន្ថែមថា លោក​មិនដឹងថា​លទ្ធផលនឹងចេញមក​ដូចម្ដេចនោះ​ទេ ពីព្រោះ​លោក«មិនមែនជាអ្នកដែល​សម្រេចចិត្ត»ឡើយ។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ លោក ជា មុនី ប្អូនប្រុសរបស់​លោក ជា វិជ្ជា បាន​គាំទ្រ​គំនិតផ្ដួច​ផ្ដើម​​ដើម្បី​សាងសង់​ស្ដូបមួយនេះ ពីព្រោះវាជាការរំឭកពីវីរភាពរបស់​អ្នកទាំងឡាយដែលបាន​បាត់បង់​ជីវិត​។ ស្ដូបនេះ​គឺមិនមែនសំដៅតែបងប្រុសរបស់​លោកតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះនោះទេ ប៉ុន្តែ វា​ក៏​ជាការលើកទឹកចិត្តដល់​រដ្ឋាភិបាល​ដើម្បីចូលរួម​នៅក្នុងការលុបបំបាត់​និទណ្ឌភាពផងដែរ ។

លោក មុនី បានលើកឡើងថា៖ «ការសាងសង់​ស្ដូបគឺជា​និមិត្តរូប​ប្រាប់ដល់​ប្រជាជន​កម្ពុជាថា វីរភាពរបស់ពួកគេ​មិនដែលត្រូវគេបំភ្លេចឡើយ»

អ្នកនាំពាក្យនៃអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ លោក ឆាយ គឹមខឿន បាន​បដិសេធ​មិន​ផ្ដល់​អត្ថាធិប្បាយ​​អ្វីតាមទូរសព្ទ​ឡើយ ដោយ​លោក​ណែនាំ​ឱ្យ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ផ្ញើ​សំណួរ​ទៅ​ឱ្យ​លោក​តាមរយៈតេឡេក្រាមរបស់លោក។ ប៉ុន្តែលោកមិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណួរ​តាម​តេឡេក្រាមនោះ​ទេ ។

បើយោងតាម​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​មួយ​ដែល​ចេញ​ដោយ​សហជីព​សេរីកម្ម លោក វិជ្ជា ត្រូវបាន​គេបាញ់សម្លាប់​ទាំងកណ្ដាលថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៤ នៅមុខតូបលក់កាសែត​មួយ​កន្លែង​​នៅខាងក្រៅ​របង​វត្តលង្កា។ អស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍ហើយ ឃាតកពិត​ប្រាកដ​​នៅតែគេចរួចផុត​ពីយុត្តិធម៌នៅឡើយ ។

មនុស្សពីរនាក់ ឈ្មោះ ប៊ន សំណាង និង សុខ សំអឿន ដំបូងឡើយ ត្រូវបាន​កាត់ទោស​ឱ្យ​ជាប់​​​ពន្ធនាគារ​៥ឆ្នាំម្នាក់ ប៉ុន្តែចៅក្រមមួយរូបសម្រេចធ្វើមោឃភាពសាលក្រមទាំងនោះ ដោយ​សារ​តែខ្វះ​ភស្តុតាង។

ទោះបីលោក ជា វិជ្ជា បាត់បង់ជីវិត​ទៅ២០ឆ្នាំហើយក្ដី លោក មុនី នៅតែរន្ធត់តក់ស្លុត​ពី​មរណភាព​របស់​លោក ដោយលោកអះអាងថា៖ «ឃាតកម្មនេះគឺជាការគ្រោងទុកជាមុន ដោយសារតែសាក្សីមួយចំនួន​នៅរស់រានមានជីវិតនៅឡើយ»។លោកក៏បានទទូច​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ស្វែងរក​ឃាតក​ ដែលកំពុងមានសេរីភាពនៅខាងក្រៅផងដែរ។

លោក មុនី បន្ថែមថា៖ «ឃាតកនិងអ្នកនៅពីក្រោយការបាញ់សម្លាប់​លោក ជា វិជ្ជា នៅមិន​ទាន់​វែកមុខ ឬចាប់ខ្លួន​នៅឡើយទេ។ គេមិនឃើញមានឆន្ទៈពិតប្រាកដទេ ដែលនេះ​ជា​ការ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំងថា ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​​នៅកម្ពុជានៅខ្សោយណាស់»

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន ពុំបានឆ្លើយតបនឹងការហៅទូរសព្ទ​ទេ ហើយ​លោក​ក៏មិនបានឆ្លើយតបនឹង​សារតាមតេឡេក្រាមដែរ ជុំវិញ​ការវិវឌ្ឍ​នៃការស៊ើបអង្កេត​ក្នុង​ករណី​នេះ ។

នៅក្រោយ​ការបាញ់សម្លាប់​លោក ជា វិជ្ជា ចំនួន៥ខែ លោក រស់ សុវណ្ណារ៉េត ដែលជា​សមាជិក​​ម្នាក់ទៀត​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​សហជីព​​សេរីកម្មករ ក៏ត្រូវបាន​គេបាញ់សម្លាប់ដែរ។

នៅឆ្នាំ២០០៧ អតីត​មេដឹកនាំសហជីព លោក ហ៊ី វុទ្ធី ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បដិសេធមិនផ្ដល់​កិច្ចសម្ភាសន៍តាមទូរសព្ទ​ទេ ដោយលោក​ស្នើឱ្យ​ផ្ញើសំណួរ​តាម​​តេឡេក្រាម ប៉ុន្តែលោក​ក៏មិនបានឆ្លើយតបនឹង​សំណួរ​តាមតេឡេក្រាមដែរ៕

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖​ 20 Years On – Chea Vichea’s Death Mourned, Call To Build Symbolic Stupa To End Impunity

237 views

ព័ត៌មានទាក់ទង

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម