ប្រជាសហគមន៍ដែលមានបញ្ហាដីធ្លីនៅខេត្តកោះកុងប្រមាណ ៧០នាក់នៅព្រឹកថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញានេះ មកតាមដានសវនាការរបស់សមាជិកខ្លួនម្នាក់ដែលជាប់ចោទពីបទបរិហាកេរ្ត៍ នៅតុលាការកំពូល ព្រមទាំងទៅក្រសួងរៀបចំដែនដីដើម្បីតាមដានញត្តិដែលបានដាក់កន្លងមក។
អ្នកស្រី អឹប តឹង ជាប្រជាសហគមន៍១៩៧ នៅស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង បានប្រាប់សារព័ត៌មានខេមបូចា បន្ទាប់ពីចេញពីសវនាការថា តុលាការកំពូលបានបើសវនាការជំនុំជម្រះសំណុំរឿង «បរិហារកេរ្តិ៍ជាសាធារណៈ» ដោយរៀបរាប់សេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការជាន់ទាបទាំងអស់ ហើយមានការជជែកតតាំងពីមេធាវីការពារក្ដីរបស់អ្នកស្រី និងតុលាការអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រីមានមតិសំណូមពរផងដែរ។
អ្នកស្រីបន្តថា រឿងក្ដីនេះគឺកើតឡើងតាំងពីការដែលគាត់ផ្សាយតាមគណនីហ្វេសប៊ុកថា លោក ហេង ហ៊ុយ ដែលជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនអេគ្រីខលឈ័រគ្រុបរំលោភយកដីគាត់។ អ្នកស្រី អឹប តឹង ឱ្យដឹងថា៖ «លោក ហេង ហ៊ុយ គាត់យកដីខ្ញុំ ដីខ្ញុំនៅភូមិតានី ឃុំជីខលើ ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង[…]ដីពួកខ្ញុំអាស្រ័យផលនៅហ្នឹង រស់ឪពុកម្ដាយជីដូនជីតាខ្ញុំធំឡើងនៅហ្នឹងទាំងអស់ ហើយហេតុអីបានខ្ញុំថានិយាយចឹងថាខ្ញុំបរិហារកេរ្តិ៍គាត់?»។
អ្នកស្រី អឹប តឹង ឱ្យដឹងថា តុលាការកំពូលនឹងប្រកាសសាលដីកា នៅថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ នៅម៉ោង ៨ព្រឹក ហើយអ្នកស្រីរំពឹងថា តុលាការកំពូលនឹងសម្រេចឱ្យអ្នកស្រីរួចផុតពីបទចោទ។
ប្រជាសហគមន៍មួយរូបទៀតអ្នកស្រី អិន ធូ មកពីសហគមន៍១៦ ដែលមានទំនាស់នឹងលោក សៀង ឈី, ភ្នំ ស៊ីធឿន និងហ៊ួរ សេង និងសហគមន៍១៩៧ មានទំនាស់ជាមួយនឹង លោក ហេង ហ៊ុយ នៅឃុំជីខលើ ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង ដោយអ្នកស្រីអះអាងថា គាត់បានបាត់បង់ដីសរុបចំនួនប្រមាណជាង ១១ហិកតា។
អ្នកស្រី អិន ធូ បញ្ជាក់ថា ការដែលគាត់ធ្វើដំណើរពីខេត្តកោះកុង មករាជធានីភ្នំពេញគឺក្នុងគោលបំណងចំនួន២៖ «ខ្ញុំមកឃ្លាំមើលប្អូនស្រី អិប តឹង ដែលគាត់ជាប់ប្រព័ន្ធតុលាការពីលោកឧកញ៉ា ហេង ហ៊ុយ បានប្ដឹងគាត់ថាគាត់បរិហារកេរ្ត៍ជាសាធរណៈ ប៉ុន្តែប្អូនស្រី អិប តឹង និយាយជាពាក្យពិត[…]ទី២ខ្ញុំចង់តាមដានញត្តិ ហើយនិងដាក់ញត្តិ»។
ស្រ្តីវ័យ៥០ឆ្នាំប្លាយរូបនេះថា គាត់និងប្រជាសហគមន៍ឯទៀតចង់ដាក់ញត្តិនៅខុទ្ទការល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីផង ក៏ប៉ុន្តែគេមិនទទួល ក៏ក្រុមពលរដ្ឋមានតែទៅតាមដានញត្តិរបស់ខ្លួននៅឯក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដែលក្រុមពលរដ្ឋបានដាក់ទៅក្រសួងស្នើសុំដំណោះស្រាយដីធ្លី និងសុំដីសង្គមកិច្ចជូនពលរដ្ឋដែលគ្មានដីធ្វើស្រែចម្ការ។
ពលរដ្ឋទាំងប្រមាណ៧០នាក់នោះបានធ្វើដំណើរតាមឡានឈ្នួល៣គ្រឿងពីខេត្តកោះកុងមករាជធានីភ្នំពេញដោយពួកគេមានទាំងបុរស ស្រ្តី មនុស្សចាស់ កុមារ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។ បន្ទាប់ពីពួកគេដាក់ញត្តិនៅខុទ្ទការល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីមិនបានសម្រេច ពលរដ្ឋទាំងនោះក៏ចេញដំណើរទៅក្រសួងរៀបចំដែនដី ដោយមានក្រុមនគរបាលជិះម៉ូតូអមដំណើរ និងសម្រួលចរាចរណ៍ផង។
លោក ឆាន់ ឈឿន ជាពលរដ្ឋមកពីសហគមន៍១៦ និងសហគមន៍១៩៧ ប្រាប់ថា លោកបានបាត់បង់ដីសរុបប្រមាណជាង ៧ហិកតា ដែលប៉ះដល់ជីវភាពលោកព្រោះគ្មានដីដាំដុះដំណាំផ្សេងៗ។ លោក ឈឿន បន្តថា ការដែលលោកធ្វើដំណើរមករាជធានីភ្នមពេញនេះ គាត់ត្រូវខ្ចីប្រាក់គេចំនួន ១០ម៉ឺនរៀលសម្រាប់ថ្លៃធ្វើដំណើរ ហូបចុក និងស្នាក់នៅ។
លោក ឆាន់ ឈឿន លើកឡើងថា៖ «ស្នើសុំឱ្យខាងក្រសួងដែនដីហ្នឹងជួយជំរុញ ឬក៏ជួយពន្លឿនការដោះស្រាយកុំឱ្យខ្ញុំមកទៀត ព្រោះអីខ្ញុំវេទនាខ្ញុំអត់ចង់មកទេ ដោយសារខ្វះខាត មកម្ដង ១០ម៉ឺនជាង»។
យោងតាមញត្តិចុះថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលពលរដ្ឋធ្លាប់ដាក់ទៅក្រសួងដែនដីកន្លងមក ប្រជាសហគមន៍១៩៧គ្រួសារ ស្នើសុំឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ លោក សាយ សំអាល់ អន្តរាគមន៍ពន្លឿនការដោះស្រាយ វិវាទដីធ្លី រវាងពលរដ្ឋនិងក្រុមហ៊ុនអេគ្រីខលឈ័រគ្រុបរបស់លោក ហេង ហ៊ុយ។
តាមញត្តិដដែលពលរដ្ឋទាមទារដូចជា៖ «ទំហំដី ៣ហិកតា ក្នុងមួយគ្រួសារ ប្រាក់សំណង ៧០០០ដុល្លារ ក្នុងមួយគ្រួសារ (ថ្លៃការអាក់ខានមិនបានទទួលផលដំណាំ) ទម្លាក់បទចោទ ប្រកាន់ លើតំណាង និងសមាជិកសហគមន៍-ដីនៅទីតាំងដីចាស់ (ដីដែលក្រុមហ៊ុនបាន រំលោភបំពាន)»។
ញត្តិដោយឡែកមួយទៀតរបស់ប្រជាសហគមន៍ ១៦គ្រួសារចុះថ្ងៃខែជាមួយគ្នា និងដាក់ជូនលោក សាយ សំអាល់ ដែរនោះ ស្នើសុំថា៖ «មេត្តាជួយពន្លឿន ដោះស្រាយបញ្ចាប់បញ្ហាវិវាទដីធ្លី រវាងប្រជាពលរដ្ឋ យើងខ្ញុំ ចំនួន១៦គ្រួសារ ជាមួយឈ្មោះ សៀង ឈី ឈ្មោះ ភ្នំ ស៊ីធឿន និងឈ្មោះ ហ៊ួរ សេង ហើយធ្វើការកាត់ឆ្កៀល និង ចេញប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ លើផ្ទៃដីទំហំដីតាមគ្រួសារនីមួយៗ ដែលយើងខ្ញុំកាន់កាប់ប្រើប្រាស់អាស្រ័យផល ដោយក្តីអនុគ្រោះ»។
សារព័ត៌មានខេមបូចាមិនអាចទាក់ទងលោក សេង ឡូត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានទេ ត្រឹមល្ងាចថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។
តែបើតាមតំណាងពលរដ្ឋ២នាក់ចំណោម១៣នាក់ដែលបានចូលទៅប្រជុំនៅក្រសួងរៀបចំដែនដីនៅរសៀលថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញានេះ បានឱ្យដឹងថា ក្រសួងផ្ដល់យោបល់ឱ្យសហគមន៍១៩៧គ្រួសារ សុំដីសម្បួទានសង្គមកិច្ចជំនួសវិញ ឯសហគមន៍១៦គ្រួសារ និងសហគមន៍១៧៥គ្រួសារ ក្រសួងថានឹងបញ្ជូនមន្ត្រីចុះទៅពិនិត្យមើល។
ជុំវិញករណីអ្នកស្រី អឹប តឹង ប្រជាសហគមន៍១៩៧ ដែលជាប់ចោទបទបរិហារកេរ្ត៍ លោក យី សុខសាន្ត មន្រ្តីអង្កេតជាន់ខ្ពស់ នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក(ADHOC) បានលើកឡើងថា ការដែលពលរដ្ឋរូបនេះជាប់រឿងក្ដីក្ដាំនៅតុលាការ គឺដោយសារមានអ្នកធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដីរបស់គាត់ ហើយធ្វើឱ្យគាត់បង្ហោះសារតាមបណ្ដាញសង្គម។
លោក យី សុខសាន្ត មានប្រសាសន៍ថា៖ «បើសិននៅសុខៗ បើគាត់មិនរងផលប៉ះពាល់ ក៏គាត់មិនទៅបង្ហោះ វីដេអូ ឬពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការចោទប្រកាន់រឿងបរិហាកេរ្តិ៍ហ្នឹងទេ ដោយសារតែវាមានរឿងពាក់ព័ន្ធនឹងដីធ្លីរបស់គាត់។ មន្ត្រីសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុករូបនេះបន្ថែមថា៖ «សង្ឃឹមថាតុលាការកំពូលនឹងរកយុត្តិធម៌ជូនពួកគាត់ ប្រសិនបើគិតថាអ្វីដែលជាដីរបស់ពួកគាត់ គាត់និយាយនេះក្នុងនាមការពារប្រយោជន៍ដីរបស់គាត់មិនមែនមានន័យថាបរិហាកេរ្តិ៍ចំពោះដើមបណ្តឹងទេ»។
ចំពោះញត្តិស្នើសុំដំណោះស្រាយរឿងដីធ្លី និងការស្នើសុំដីសង្គមកិច្ចវិញ លោក យី សុខសាន្ត ផ្ដល់យោបល់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើតាមការស្នើសុំរបស់ពលរដ្ឋ ដោយការកាត់ឆ្វៀលដីណាមួយឱ្យពលរដ្ឋអាចអាស្រ័យផលចិញ្ចឹមជីវិតបាន។
បើតាមប្រជាពលរដ្ឋ សហគមន៍១៩៧ មានវិវាទដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនអេគ្រីខលឈ័រគ្រុបរបស់លោក ហេង ហ៊ុយ អំឡុងឆ្នាំ២០០៧ ឯសហគមន៍១៦ មានវិវាទដីធ្លីជាមួយឈ្មោះ សៀង ឈី ភ្នំ ស៊ីធឿន និងហ៊ួរ សេង តាំងពីឆ្នាំ២០២១។ រីឯសហគមន៍ផ្សេងទៀតដូចជាសហគមន៍៩៥៥ ជាដើមជាសហគមន៍ពលរដ្ឋក្រីក្រ ដែលពួកគេស្នើសុំដីសង្គមកិច្ចដើម្បីបង្កបង្កើនផលចិញ្ចឹមជីវិត៕
