សុជាតិ ជាពលករខ្មែរម្នាក់ត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃក្នុងចំណោមពលករជាង ១ម៉ឺននាក់ដែលបានចុះឈ្មោះចូលរៀនក្នុងកម្មវិធីវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេស (TVET 1.5M) ដោយឥតគិតថ្លៃរបស់រដ្ឋាភិបាល។
ក្រសួងការងារបានពន្យល់ថា TVET 1.5M ដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈចំនួន៤៥ជំនាញនៅតាមសាលាចំនួន៣៧នៅគ្រប់ខេត្តក្រុងទូទាំងប្រទេសនេះ គឺរៀនរយៈពេលខ្លីឆាប់ចប់ងាយស្រួលរកការងារធ្វើ ខណៈទីផ្សារការងារកំពុងមានតម្រូវការលើជំនាញទាំងនេះ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក្តីអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យពលករចំណាកស្រុកពីអង្គការសង់ត្រាល់ លើកឡើងថា តម្រូវការបន្ទាន់ និងចាំបាច់របស់អតីតពលករភាគច្រើននៅពេលនេះ គឺមានការងារធ្វើដែលទទួលបានប្រាក់កម្រៃសមរម្យដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព និងសងបំណុល។
លោក សម សុជាតិ រស់នៅឃុំរហាល ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានឱ្យដឹងថា លោកធ្លាប់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃបានប្រមាណ៤ឆ្នាំ ហើយបានវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញកាលពីចុងខែសីហា បន្ទាប់ពីមានការផ្ទុះសង្គ្រាមដែលកងទ័ពកម្ពុជាច្បាំងទប់ទល់ទៅនឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃកាលពីខែកក្កដា។ បុរសដែលមានវ័យ២០ឆ្នាំហើយកំពុងតែជួយប្រពន្ធក្នុងការប្រមូលផលស្រូវនារដូវច្រូតកាន់នេះ បានឱ្យដឹងថា លោកបានចុះឈ្មោះរួចហើយកាលពីពេលថ្មីៗនេះនៅវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីរៀនជំនាញផ្នែកអគ្គិសនី។
បុរសដែលមានកូនប្រុសម្នាក់រូបនេះនិយាយថា៖ «កាលខ្ញុំធ្វើការនៅថៃ គឺធ្វើជាកម្មករសំណង់ មិនមានជំនាញអ្វីច្បាស់លាស់ទេ មេជាងគេប្រើឱ្យធ្វើអីខ្ញុំធ្វើនឹង។ ប៉ុន្តែពេលនេះខ្ញុំចង់រៀនជំនាញផ្នែកអគ្គិសនី ដើម្បីឱ្យមានជំនាញពិតប្រាកដ ពីព្រោះបើយើងមានជំនាញពិតប្រាកទៅថ្ងៃមុខបើទោះបីយើងទៅស៊ីឈ្នួលគេដល់ទីណាក៏យើងទទួលបានប្រាក់កម្រៃខ្ពស់ជាងអ្នកអត់មានជំនាញដែរ»។
ស្រដៀងគ្នានេះដែរយុវជន អន បញ្ញា វ័យ១៧ឆ្នាំ ដែលជាប្អូនជីដូនមួយរបស់សុជាតិក៏បានចុះឈ្មោះចូលរៀនជំនាញផ្នែកអគ្គិសនីក្នុងគម្រោង TVET 1.5M ផងដែរនោះ បាននិយាយថា ដោយសារតែគ្រួសារក្រីក្រខ្លួនបានឈប់រៀនតាំងពីថ្នាក់ទី៧។ បញ្ញា ដែលបានទៅធ្វើជាកម្មករសំណង់នៅប្រទេសថៃបានជាង១ឆ្នាំ ហើយបានវិលត្រឡប់មកវិញជាមួយ សុជាតិ បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានចុះឈ្មោះចូលរៀនខាងអគ្គិសនី ប៉ុន្តែមិនទាន់បានចូលរៀននៅឡើយទេ។ ដោយសារខ្ញុំមិនបានរៀនសូត្រចេះដឹងនឹងគេ ខ្ញុំចង់ចេះតភ្លើង ក្រែងលោទៅថ្ងៃមុខអាចដើរតភ្លើងឱ្យគេគ្រាន់បានប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិត»។
លោក យឹម សំណាង អភិបាលរងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំស្តីពី«តម្រូវការកម្លាំងពលកម្ម និងការផ្គត់ផ្គង់ការងារ»ដល់វិស័យឯកជននៅសាលប្រជុំវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កាលពីពេលថ្មីៗនេះថា មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធត្រូវធ្វើការពិភាក្សាពីលទ្ធផលសម្រេចបាន និងទិសដៅបន្តសម្រាប់កម្មវិធី1.5M ។ លោកថា មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធនិងអាជ្ញាធរដែនដីត្រូវធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ រៀបចំឯកទេសសកម្មជំនាញ កម្មវិធីសិក្សា និងកម្រិតសញ្ញាបត្រឱ្យស្របតាមវិស័យអាទិភាពព្រមទាំងការស្វែងរកការងារសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។ នេះបើតាមវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
ជាមួយគ្នានេះ យុវជន អេង ពិសិដ្ឋ អាយុ១៩ឆ្នាំ មកពីឃុំព្រែករការ ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ខណៈកំពុងរៀបចំគ្រឿងម៉ាស៊ីននៅថ្នាក់រៀននៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសឧស្សាហកម្មនៅរាជធានីភ្នំពេញជាមួយសិស្សរួមថ្នាក់ដទៃទៀតកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ថា ខ្លួនបានមករៀនទីនេះតាមរយៈកម្មវិធី TVET 1.5M បាន៣ខែហើយ ខណៈវគ្គនេះត្រូវរៀនរយៈពេល៧ខែ។
យុវជនដែលឈប់រៀននៅត្រឹមថា្នក់ទី១២រូបនេះបានឱ្យដឹងថា៖ «នៅពេលខ្ញុំរៀនចប់វគ្គនេះខ្ញុំសង្ឃឹមថា អាចនឹងទៅរកការងារធ្វើនៅការ៉ាស់ជួសជុលរថយន្ត ឬនៅហាងលក់រថយន្តពីព្រោះបច្ចុប្បន្នខ្ញុំមិនមានការងារធ្វើ និងក៏មិនទាន់មានជំនាញអ្វីមួយដើម្បីធ្វើការ ឬប្រកបមុខរបរអ្វីចិញ្ចឹមជីវិតឡើយ»។
ជាមួយគ្នានេះយុវតី អានចាន់ សូដានីតា មានវ័យ១៦ឆ្នាំ ដែលជាសិស្សស្រីតែម្នាក់គត់កំពុងរៀនវគ្គជួសជុល និងថែទាំរថយន្តផងដែរនោះនិយាយថា បច្ចុប្បន្ននាងកំពុងរៀនថ្នាក់ទី១២នៅពេលព្រឹក ពេលរសៀលរៀនគួរគណិតវិទ្យា ពេលល្ងាចនាងមករៀនជួលជុលរថយន្តនៅទីនេះ ហើយបន្ទាប់មកនាងចេញទៅរៀនគួរបន្តទៀត។ សូដានីតា ដែលរស់នៅភ្នំពេញនិងមានឪពុកជាអ្នកធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនលក់រថយន្តនិយាយថា៖ «ទៅថ្ងៃមុខខ្ញុំមានក្តីស្រមៃចង់បើករបររកស៊ី ឬក៏ធ្វើការទាក់ទងនឹងរថយន្ត។ ខ្ញុំចង់ស្វែងយល់ពីគ្រឿងម៉ាស៊ីននិងការថែទាំរថយន្ត»។
ចំណែកលោក រិន ស៊ីម៉េង អាយុ៣៥ឆ្នាំ មកពីភូមិអណ្តូងត្រាំង ឃុំស្រម៉រ ស្រុកជើងព្រៃខេត្តកំពង់ចាម ក៏បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា នៅអគាររៀនជួសជុល និងថែទាំរថយន្តនៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសឧស្សាហកម្មផងដែរថា ដោយសារតែគ្រួសារក្រីក្រចាប់តាំងពីរៀនចប់ថ្នាក់ទី១២មក លោកបានដើរធ្វើសំណង់ពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយដោយពុំមានជំនាញអ្វីច្បាស់លាស់នោះទេ។ លោក ស៊ីម៉េង ក៏មិនខុសពីយុវជន និងយុវតីខាងលើនោះដែរ តទៅថ្ងៃមុខលោកចង់មានជំនាញ និងចំណេះដឹងលើវិស័យជួសជុល និងថែទាំរថយន្តដើម្បីរកប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវិត។
លោក សុខ រុំ អនុប្រធានការិយាល័យអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលនៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសឧស្សាហកម្មបានឱ្យដឹងថា សម្រាប់វគ្គសិក្សាថ្មីនៃគម្រោងបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈនិងបច្ចេកទេស (TVET 1.5M)ដែលនឹងត្រូវបើកបង្រៀននៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខគឺមានយុវជននិងពលរដ្ឋមកពីគ្រួសារក្រីក្របានចុះឈ្មោះចូលរៀនជាង៥០០នាក់ហើយក្នុងនោះមួយចំនួនតូចក៏ជាពលករមកពីថៃផងដែរ។
លោកប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា នៅការិយាល័យរបស់លោកកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការចូលរៀនជំនាញបច្ចេកទេសថា៖ «បើយើងនិយាយពីការមករៀននៅទីនេះទី១ គឺដើម្បីឱ្យយើងមានជំនាញពិតប្រាកដមួយយើងអាចរកកាងារបានធ្វើ។ មួយទៀតយើងរៀនរយៈពេលខ្លីទេ បើគាត់រៀនពេញម៉ោងយើងរៀនតែ៤ខែ គាត់អាចចេញទៅរកការងារធ្វើបាន។ មួយទៀតបងប្អូនពលករមកពីថៃ និងពលរដ្ឋទូទៅដែលមានបណ្ណក្រីក្រ ឬមានបណ្ណសមធម៌គាត់មករៀនទទួលបានប្រាក់ឧត្ថម្ភ២៨ម៉ឺនរៀលក្នុង១ខែ ឬ១វគ្គបាន១លាន១សែន២ម៉ឺនរៀល»។
បើតាមលោក សុខ រុំ គម្រោងសិក្សា TVET 1.5M នេះគឺមាន៧វេន មានទាំងវេនព្រឹក ពេលរសៀល ពេលយប់ និងថែមទាំងអាចរៀននៅថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ សៅរ៍ អាទិត្យបានទៀតផង ដូច្នេះយុវជនពីគ្រួសារក្រីក្រ អាចឆ្លៀតមករៀនបាននៅម៉ោងពេលណាមួយ បន្ទាប់ពីការធ្វើការងារនិងការរកទទួលទានផ្សេងៗ។
លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នក្រសួងការងារមានសាសារៀនសម្រាប់បណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈចំនួន៣៧សាលាលើជំនាញចំនួន៤៥។ ជំនាញទាំងនោះស្ថិតនៅក្នុង១០វិស័យ មានសំណង់ អគ្គិសនី និងថាមពល អេឡិចត្រូនិក កម្មន្តសាល មេកានិកទូទៅ និងមេកានិករថយន្ត ធុរកិច្ច និងព័ត៌មានវិជ្ជា វិស័យសេវាកម្ម ទេសចរណ៍ បរិក្ខា និងកំដៅ វិស័យកសិកម្ម និងកសិឧស្សាហកម្ម។ អ្នកដែលអាចចូលរៀនបាន គឺមានវ័យចាប់ពី១៥-១៦ឆ្នាំឡើងទៅ ជាពិសេសពលករខ្មែរដែលទើបវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ។
លោកបានថ្លែងថា៖ «ហើយបងប្អូនទើបត្រឡប់មកពីថៃ ក៏អាចទទួលបានប្រាក់ឧត្ថម្ភបន្ថែមទៀតផងប្រសិនបើបងប្អូនមានបណ្ណមកពីគ្រួសារក្រីក្រនិងងាយរងហានីភ័យដោយរៀនមិនបង់ប្រាក់ហើយថែមទាំងទទួលបានការឧបត្ថម្ភពីរាជរដ្ឋាភិបាលទៀតផង»។
បើតាមក្រសួងការងារ សាធារណជនទូទៅ ពិសេសពលករខ្មែរទើបវិលត្រឡប់មកពីថៃអាចចុះឈ្មោះចូលរៀនបានដោយគ្រាន់តែមានអត្តសញ្ញាណបណ្ណ ឬសំបុត្រកំណើត ឬសៀវភៅគ្រួសារ។
លោក ឌី ថេហូយ៉ា ប្រធានកម្មវិធីប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស និងទេសន្តរប្រវេសន៍ នៃអង្គការ សង់ត្រាល់ បានទទួលស្គាល់ថា កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល TVET របស់រដ្ឋាភិបាលគឺល្អ។ ប៉ុន្តែលោកបន្តថា តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់សង់ត្រាល់ អ្វីដែលជាតម្រូវការចាំបាច់ និងបន្ទាន់របស់អតីតពលករមកពីថៃប្រមាណជាង៩០ភាគរយ គឺពួកគេត្រូវការការងារដែលមានប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យអាចផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពនិងដោះបំណុលបាន។
លោក ថេហូយ៉ា បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកាថា អាចមានតែពលករចំណាកស្រុកមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ ដែលមានលទ្ធភាពហើយមានបំណងបើកមុខរបរអ្វីមួយដូចជាជួសជុលម៉ូតូ និងជួសជុលរថយន្តជាដើម ឬក៏ជំនាញណាមួយដែលគាត់ចូលចិត្ត ពេលរៀនចប់អាចទៅបើកអាជីវកម្មដោយខ្លួនឯងបាន ឬក៏មានឱកាសដែលគាត់អាចរកការងារបានធ្វើទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យទើបពួកគាត់អាចចូលរៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈបន្ថែមបាន។
លោកបញ្ជាក់ថា៖ «បើសិនជាពលករនោះគាត់មានលទ្ធភាពចូលរួមក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ ខ្ញុំគិតថា ពួកគាត់គួរចូលរួមពីព្រោះអាហ្នឹងគឺជាការបង្កើននូវសមត្ថភាពបង្កើននូវជំនាញដែលគាត់អាចរកការងារធ្វើក៏បានឬមួយក៏អាចបើកមុខរបរខ្លួនឯងក៏បាន។ អាហ្នឹងខ្ញុំគិតថា គួរចំពោះអ្នកដែលគាត់មានលទ្ធភាព។ ចំពោះអ្នកដែលគាត់មិនមានលទ្ធភាពវិញពិតណាស់គាត់ត្រូវការការងារចាំបាច់បន្ទាន់ដើម្បីគាត់បានប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវភាពប្រចាំថ្ងៃហើយនឹងប្រាក់ចំណូលដើម្បីដោះបំណុលផង»។
ប៉ុន្តែទាក់ទងនឹងពលករត្រឡប់មកមពីថៃលោក ស៊ុន មេសា បានឱ្យដឹងថា ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះសង្គ្រាមជាមួយថៃដែលធ្វើឱ្យពលករខ្មែរប្រមាណជាង៩០ម៉ឺននាក់បានវិលមកកម្ពុជាវិញ រហូតមកដល់ពេលនេះ មានពលករជាង១ម៉ឺននាក់ក្នុងចំណោមពលករទាំងនោះ បានទៅចុះឈ្មោះចូលរៀននៅសាលាបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។ ជាមួយគ្នានេះក្រសួងការងារនឹងរៀបចំពិព័រណ៍ការងារសន្តិសុខសង្គម និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈសម្រាប់អតីតពលករដែលវិលត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃ ក្នុងនោះនៅខេត្តបាត់ដំបងត្រូវធ្វើចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ខេត្តបន្ទាយមានជ័យពីថ្ងៃទី២២ ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា និងនៅខេត្តសៀមរាបពីថ្ងៃទី២៩ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥។ ពិព័រណ៍នេះជាវេទិកាជំនួបរវាងអ្នកស្វែងរកការងារ និងនិយោជក់ដើម្បីដាក់ពាក្យស្វែងរកការងារជ្រើសរើសបុគ្គលិក សម្ភាសភ្លាម និងទទួលបានការងារភ្លាមនៅនឹងកន្លែង។
សូមបញ្ជាក់ថា កម្មវិធី TVET 1.5M ត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមបង្កើតឡើងដោយលោក ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និងត្រូវបានប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។ ចាប់តាំងពីបានដាក់ឱ្យដំណើរការមកដល់ត្រឹម ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ មានយុវជនពីគ្រួសារក្រីក្រចំនួន ១៣៧ ៦៥៣នាក់ហើយបានមកស្នើសុំចុះឈ្មោះចូលរៀន ក្នុងនោះមានសិស្សកំពុងសិក្សា ៣៥ ៦៩២នាក់ និងសិស្សបានបញ្ចប់ការសិក្សា ៥២ ៥២២នាក់។ ដោយឡែកសិស្សដែលបានទទួលការងារធ្វើបន្ទាប់ពីរៀនចប់មានចំនួន ២៥ ៩១៣នាក់។ នេះបើតាមក្រសួងការងារ។
លោក ឌី ថេហូយ៉ា បានផ្តល់ជាយោបល់ថា អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវធ្វើនឹងត្រូវគិតនៅពេលនេះ គឺផ្តល់ឱកាសការងារសមរម្យ ប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យដល់អតីតពលករឧទាហរណ៍ថា ក្នុងចំណោមពលករមកពីថៃជាង៩០ម៉ឺននាក់ ថាតើមានប៉ុន្មានភាគរយ ដែលពួកគាត់ត្រូវការចាំបាច់នូវការងារដើម្បីគាត់បានប្រាក់ចំណូលសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវភាពនិងដោះបំណុល។
លោកបានលើកឡើងទៀតថា បន្ថែមពីនេះការបើកការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈដល់អតីតពលករចំណាកស្រុករដ្ឋាភិបាលគួរផ្តល់កញ្ចប់ថវិកា ឧទាហរណ៍ថា ក្នុង១ខែថាតើពួកគាត់ត្រូវចំណាយអស់ប៉ុន្មានក្នុងការហូបចុក ស្នាក់នៅ ឬក៏ផ្តល់ឱកាសការងារដើម្បីអាចឱ្យពួកគាត់រៀនសូត្របណ្តើរ ធ្វើការងារបណ្តើរហើយមុខជំនាញទៀតសោតក៏ត្រូវបង្រៀនតែជំនាញណាដែលទីផ្សារការងារកម្ពុជាកំពុងតែមានតម្រូវការផងដែរ។
លោកបានថ្លែងថា៖ «យ៉ាងណាក្តី ខ្ញុំគិតថា ទីផ្សារការងារនេះវាកើតឡើងពីកម្លាំងនៃសេដ្ឋកិច្ច បើសិនជាកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចវានៅតែប៉ុណ្ណឹង បើទោះបីជាខំព្យាយាមគិតថាវាមានការងារឱ្យគាត់ធ្វើក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែការងារខ្លះវាមិនមែនជាប្រភេទការងារដែលផ្តល់នូវប្រាក់កម្រៃឬមួយប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យអាចឱ្យពួកគាត់រស់បានសមរម្យនោះទេ»។
លោកបានបន្ថែមថា អតីតពលករធ្លាប់ធ្វើការនៅប្រទេសថៃ អាចមានលក្ខខណ្ឌការងារល្អប្រសើរទាំងអត្ថប្រយោជន៍ ទាំងកន្លែងធ្វើការងារល្អ ហើយដល់ពួកគាត់មកធ្វើការងារខ្លះនៅកម្ពុជាវាមានលក្ខណៈមិនប្រសើរដោយមានការគាបសង្កត់កេងប្រវ័ញ្ច និងប្រាក់ឈ្នួលទាបជាដើម គឺគេមិនអាចហៅថាជាប្រភេទការងារសមរម្យនោះទេ។
បើតាមលោក ឌី ថេហូយ៉ា ក្រុមពលករខ្មែរដែលលោកបានចងក្រងនៅថៃ និងបានតាមដានពេលពួកគាត់ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ពួកគាត់បានប្រាប់ថា ការងារនៅស្រុកខ្មែរបើប្រៀបធៀបជាមួយការងារដែលពួកគាត់ធ្លាប់ធ្វើនៅថៃ គឺមានលក្ខណៈខុសគ្នា ទី១ប្រាក់ឈ្នួលដែលទទួលបាននៅកម្ពុជាបានត្រឹម៥០ទៅ៦០ភាគរយបើប្រៀបធៀបនៅថៃ។ ធ្វើការងារនៅកម្ពុជានៅតាមកន្លែងធ្វើការមួយចំនួន ទទួលរងការគាបសង្កត់មើលងាយកេងប្រវ័ញ្ចរហូតដល់មានការជេរប្រមាថដល់ម៉ែឪដៀលពូជក៏មាន ខណៈនៅស្រុកថៃមិនមានករណីដូច្នេះកើតឡើងទេ ដែលត្រង់ចំណុចនេះគួរតែមានធ្វើការត្រួតពិនិត្យ និងធ្វើការកែលម្អដើម្បីឱ្យមានភាពសុខដុមរមនារវាងថៅកែម្ចាស់អាជីវកម្ម និងបុគ្គលិកកម្មករ៕
