សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

ពលរដ្ឋចង់ឃើញកម្ពុជាមានការអភិវឌ្ឍដោយមិនធ្លាក់ខ្លួនជាប់បំណុលបរទេសកាន់តែច្រើន

ស្ថានភាពកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៧ ក្នុងឃុំស្រម៉ ស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម។ រូបថតនៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣។ រូបភាពថតដោយ រ៉ាត់ ទី
ស្ថានភាពកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៧ ក្នុងឃុំស្រម៉ ស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម។ រូបថតនៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣។ រូបភាពថតដោយ រ៉ាត់ ទី

រថយន្តសាំយ៉ុងពណ៌សមួយគ្រឿង កំពុងបោះពួយបើកកាត់ដីឡូតិ៍មួយកន្លែងលើផ្លូវមាន​ចំណោត​ខ្ពស់ទាប ក្នុងទឹកដីនៃខេត្ត​កំពង់ចាម នៅម៉ោងប្រមាណ១១យប់​ទៅហើយ នោះ​គឺជារថយន្ត​របស់​លោក ម៉ៅ រដ្ឋា និងភរិយា ដែលទើបត្រលប់​មក​ផ្ទះវិញ បន្ទាប់ពីដាក់​អ្នកដំណើរ​​អស់តាម​គោល​ដៅ។

ខុសប្លែកពីផ្ទះក្បែរខាង ដែលមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ បន្ទាប់ពីងូតទឹកជម្រះខ្លួនរួច លោក រដ្ឋា អង្គុយសំណេះសំណាលជាមួយប្អូនប្រុស និងប្អូនថ្លៃ ដែលជាអ្នករត់តាក់ស៊ីដូចគ្នា ក្រោម អំពូលភ្លើងចែងចាំងនៅខាងក្រៅផ្ទះ ដែលស្ថិតក្នុងភូមិជង្ហុក ឃុំអំពិល ស្រុក​កំពង់សៀម​។

ខណៈនោះដែរ លោក រដ្ឋា បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ដ្បិត​លោក​មាន​វ័យទើបតែ៣៦ឆ្នាំ តែលោកចាប់អាជីពជាអ្នករត់តាក់ស៊ីជាង២០ឆ្នាំមកហើយ ដោយ​រត់​លើ​ទិសដៅពី​ខេត្ត​កំពង់ចាមទៅរាជធានីភ្នំពេញ។ លោកបញ្ជាក់ថា លោកបាន​បើកបរ​កាត់​តាមកំណាត់​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ៧ ស្ទើរតែសឹកទៅហើយ ពោលគឺតាំង​ពីផ្លូវជាតិ​មួយ​ខ្សែ​នេះ នៅ​មិនទាន់ក្រាល​កៅស៊ូនៅឡើយ។

លោក ម៉ៅ រដ្ឋា បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំរត់ឡានតាំងពីមិនទាន់មានគ្រួសារ កាលនោះភ្នំពេញ-កំពង់ចាម មានតែអា[ឡាន]តូរីសចាស់ៗ តម្លៃត្រឹម ២-៣ពាន់[រៀល]ម្នាក់ ហើយគ្មាន​ប៉ូលិសតឹងរឹងដូចឥឡូវទេ»

បច្ចុប្បន្នលោក ម៉ៅ រដ្ឋា កំពុងប្រើប្រាស់ឡានសាំយ៉ុងស៊េរីឆ្នាំ២០១៥ ដែលជាម៉ាកយីហោ​ឡានក្នុងក្ដីស្រមៃរបស់លោកកាលពីជាងម្ភៃឆ្នាំមុន ខណៈលោកធ្លាប់ប្ដូរឡាន​អស់ចំនួន​៣គ្រឿង​រួចមកហើយ។​ លោក រដ្ឋា អះអាងថា របររត់ឡានតាក់ស៊ីធ្វើឱ្យលោកមាន​ប្រាក់​គ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សាកូនស្រីពីរនាក់ និងធ្វើឱ្យលោក​មានជីវភាពធូរធារ​អាច​សង់ផ្ទះ​ថ្ម​ធំល្មមមួយលើដីកេរឪពុកចែកឱ្យ។

តែការរៀបរាប់របស់លោក រដ្ឋា បានបង្អាក់ពេលដែលនិយាយអំពីស្ថានភាពផ្លូវជាតិលេខ៧ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ លោកថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ផ្លូវជាតិលេខ៧ចាប់ពី​ចំណុច​​គល់ស្ពានគីហ្សូណាដល់ទីប្រជុំជនស្គន់ មានភាពខូចខាតដោយអន្លើ មិនអាច​បើក​បរ​​ក្នុងល្បឿនអតិបរមាបានឡើយ។ លោកត្អូញត្អែរថា ភាគច្រើនភ្ញៀវដែលធ្វើដំណើរ​ទៅ​រាជធានីភ្នំពេញ ជ្រើសរើសការជិះតាមបណ្ដោយផ្លូវលេខ២២៣ប្របតាមមាត់ទន្លេកាត់​តាម​ស្រុកកងមាសជំនួសវិញ ជាហេតុធ្វើឱ្យលោកបាត់បង់ភ្ញៀវ និងចំណូលមួយចំនួន។

លោកបន្តថា៖ «ឥឡូវដឹកបានតែអ៊ីវ៉ាន់គេផ្ញើហ្នឹង ជួនកាលបានមនុស្សពីរបីនាក់បានលុយ​បួនប្រាំម៉ឺនក្នុងមួយថ្ងៃ បើផាត់ថ្លៃសាំងចេញ»

ផ្លូវជាតិលេខ៧ មានប្រវែងសរុបចំនួន ៤៦០,៨៣០គីឡូម៉ែត្រ ជាប្រភេទបេតុងកៅស៊ូ(AC) ចាប់ពីស្គន់ភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៦ដល់ត្រពាំងគ្រៀល(ព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ)។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ក្រសួងសាធារណការបានជួសជុលផ្លូវនេះ ប្រវែង ២៧៥,៥៦០គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីបង្គោល​គីឡូម៉ែត្រ​លេខ១៣៦ ដោយប្រើប្រាស់ថវិកាហិរញ្ញប្បទានពីធនាគារពិភពលោក និងជំនួយ​ឥតសំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលចិនសរុប ៦៩,៨២លានដុល្លារអាមេរិក។

តាមការពិនិត្យមើលជាក់ស្ដែង របស់អ្នកសារព័ត៌មាននៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣នេះ ផ្លូវជាតិ​លេខ៧ចាប់ពីចំណុចស្គន់ដល់គល់ស្ពានគីហ្សូណា មានសភាពខូចជាអន្លើៗ មានស្នាម​បំណះច្រើនកន្លែង ចំណុចខ្លះមានទួល ចំណុចខ្លះផតចុះក្រោម ដូចទឹករលក និងមានភាព​តូចចង្អៀតមិនអាចវ៉ាជែងបានដោយងាយនោះឡើយ។

អ្នករត់តាក់ស៊ីនៅរង្វង់មូលនាគព័ន្ធគល់ស្ពានគីហ្សូណា ខេត្តកំពង់ចាម។ រូបថតនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។ រូបភាពថតដោយ ហ៊ន ថូវ៉ាន

យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលបានអនុម័តលើគម្រោងពង្រីក និងលើកកម្រិតគុណភាព​ផ្លូវជាតិលេខ៧ ដោយពង្រីកផ្លូវពី២គន្លងទៅ៤គន្លង មានប្រវែងសរុប ៤៥,៤៨៩ គ.ម ចាប់ពីចំណុចរង្វង់មូលស្គន់ ឆ្ពោះទៅដល់ចំណុចរង្វង់មូលស្ពានគីហ្សូណា។ គម្រោងនេះ នឹងចាប់បើក​ការដ្ឋានសាងសង់នៅអំឡុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ខាមុខនេះ ដោយបច្ចុប្បន្ន​ក្រុមការងារបច្ចេកទេសកំពុងត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់​តាមបណ្ដោយ​ផ្លូវ​នេះ។

ក្រោយដឹងដំណឹងនេះ អ្នករត់តាក់ស៊ីមាឌល្អិតលោក ម៉ៅ រដ្ឋា  រំពឹងថា ផ្លូវថ្មីប្រវែងជាង​៤៥គីឡូម៉ែត្រនេះនឹងសម្រួលដល់អាជីពរបស់លោក បើទោះបីលោកមិនដឹង​ពីប្រភពថវិកា​នៃការសាងសង់ផ្លូវនេះក៏ដោយ។ 

លោកបន្ថែមថា៖ «បើបានផ្លូវថ្មីទូលាយក៏ល្អដែរ ព្រោះយើងអាចធ្វើដំណើរលឿន ចំណេញ​ពេលជាងមុន»

ស្រដៀងគ្នានេះ អាជីវករលក់បាយស្រូបតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៧ ជិតក្រុងកំពង់ចាម អ្នកស្រី ឯក ចាន់ថន បង្ហាញក្ដីរីករាយ ព្រោះអ្នកស្រីចង់ឃើញការអភិវឌ្ឍផ្លូវមួយខ្សែ​នេះ​ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ ស្ត្រីវ័យ៥៧ឆ្នាំរូបនេះបន្តថា អ្នកស្រីធំធាត់ឡើងឃើញផ្លូវនេះ​តាំងពី​នៅជាវាលស្រែរហូតដល់មានផ្លូវគ្រួសក្រហម និងចុងក្រោយមានការ​ចាក់កៅស៊ូ​នៅអំឡុងដើមឆ្នាំ២០០០។ យ៉ាងណាអ្នកស្រីមិនបានដឹងថា ថវិកាដែលសាងសង់ផ្លូវនេះ​បានមកពីណានោះឡើយ ដោយគ្រាន់តែដឹងថាលុយមួយផ្នែក​ក្នុងនោះបានមកពីការ​បង់ពន្ធ​របស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

អ្នកស្រី ចាន់ថន ឱ្យដឹងថា៖ «ខុសគ្នា! កាលមុនកន្លែងហ្នឹង(ផ្លូវជាតិលេខ៧) វាលស្រែទេ ដល់ឥឡូវកើតផ្លូវអ៊ីចឹងទៅ ការងាររកស៊ីយើងក៏វាងាយស្រួលដែរ។ ហើយចង់ឱ្យរដ្ឋ​ជួយ​កសាងផ្លូវឱ្យមានគុណភាពកាន់តែល្អ។ អត់ចង់បានបរិមាណទេ​ តែចង់បានគុណភាព»

អាជីវករលក់បាយស្រូបនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៧ ក្នុងឃុំសំបួរមាស ស្រុក​កំពង់ចាម អ្នកស្រី ឯក ចាន់ថន។ រូបថតនៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។​ រូបភាពថតដោយ ហ៊ន ថូវ៉ាន

ក្រសួងសាធារណការឱ្យដឹងបន្ថែមថា គម្រោងពង្រីក និងលើកកម្រិតគុណភាពផ្លូវជាតិ​លេខ៧ ស្ថិតនៅក្រោមការផ្ដល់ឥណទានសម្បទានពីរដ្ឋាភិបាល​នៃសាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន និងថវិកាបដិភាគរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយចំណាយថវិកា​អស់​ប្រមាណ១១៧លានដុល្លារអាមេរិក។ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ រដ្ឋាភិបាលចិន ធ្លាប់បានផ្ដល់​ជំនួយ​ឥតសំណងមកកម្ពុជាចំនួនជាង៣៣លានដុល្លារម្ដងរួចមកហើយ ដើម្បីជួសជុល និងលើកកម្ពស់ផ្លូវជាតិលេខ៧ ពីផ្លូវ DBST(កៅស៊ូ) មកផ្លូវក្រាលកៅស៊ូបេតុង AC វិញ។

ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅកម្ពុជាក្រោមជំនួយ និងកម្ចីបរទេស

ក្នុងឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ចេញទឹកប្រាក់១,៣៤ពាន់លានដុល្លារ​អាមេរិក​ពីឥណទានសម្បទាន ដែលបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងកន្លងមក មកចំណាយ​លើវិស័យ​អាទិភាព។ ដោយក្នុងនោះរដ្ឋចំណាយ៦៤ភាគរយ ទៅលើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ក្នុងនោះ កម្ចីពីប្រទេសចិនចំនួនជាង៩០ភាគរយត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​យកទៅកសាង​ហេដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធ​ក្នុងស្រុក រួមមានផ្លូវថ្នល់ និងស្ពានជាដើម។

គម្រោងសាងសង់ ឬជួសជុលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមិនថាតែក្រោមកម្ចី ឬជំនួយ​របស់​ប្រទេសចិន ឬប្រទេសផ្សេងទៀតនោះទេ  ភាគច្រើនត្រូវបានក្រុមហ៊ុន​របស់ប្រទេស​ទាំង​នោះដេញថ្លៃបានក្នុងការសាងសង់។ ជាក់ស្ដែង ការលើកកម្ពស់ផ្លូវជាតិលេខ៧ ក្រោម​ឥណទានរដ្ឋាភិបាលចិន ត្រូវបានដេញថ្លៃបានទៅក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្ម China Road and Bridge Corporation (CRBC) របស់ចិន។ ចំណែក គម្រោង​សំណង់​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ២ និង​ផ្លូវជាតិ​លេខ២២ ត្រូវបាន​ស្ថាបនាដោយ​ក្រុមហ៊ុន Hanshin Engineering & Constructions Company របស់​កូរ៉េ ក្រោមហិរញ្ញប្បទានរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង។ 

ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់ នៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក អ៊ឹម នរិន្ទ លើក​ឡើង​ថា ប្រសិនបើកម្ពុជាប្រើប្រាស់ក្រុមហ៊ុនមកកសាងផ្លូវ ពីប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ នេះអាច​នាំឱ្យមានភាពមិនប្រក្រតី ឬមិនមានតម្លាភាពក្នុងដំណាក់កាលសាងសង់ និងការត្រួត​ពិនិត្យ​គុណភាព។ លោកបន្តថា ការបារម្ភនេះដ្បិតប្រជាពលរដ្ឋ រួមទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល មិនមានការយល់ដឹងច្បាស់លាស់ពីនីតិវីធីនៃការដេញថ្លៃ ខណៈចំណុចនេះ​នៅមិនទាន់​មាន​ការផ្សព្វផ្សាយទូលំទូលាយនៅឡើយ។

លោកន្ថែមថា៖ «អ៊ីចឹងមើលទៅវាសំខាន់នៅកន្លែងហ្នឹង ព្រោះកាលណា​គាត់យក​មកអត់​មាន​តម្លាភាពក៏ជាចំណែកមួយដែលយើង Question(ចោទជាសំណួរ)​ទៅលើប្រសិទ្ធភាព​ដែរ ព្រោះថាតើពេលគាត់ប្រកាសដេញថ្លៃផ្សេងនឹង គាត់ធ្វើទៅមានតម្លាភាពអត់»

ប្រធានកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក អ៊ឹម នរិន្ទ។ រូបភាពដោយអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា

ចំណែក នាយ​ក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​សម្ព័ន្ធ​គណនេយ្យ​ភាព​សង្គម​កម្ពុជា​ លោក​ សន ជ័យ សង្កេត​ឃើញ​ថា ផ្លូវថ្នល់ ដែលសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុន​មកពីប្រទេសតែមួយ​ជាមួយម្ចាស់ជំនួយ ឬម្ចាស់កម្ចី ភាគច្រើនគ្មានគុណភាព ប្រើប្រាស់មិនបានយូរ ដែលបានបង្កជាការ​ខាតបង់​សម្រាប់ជាតិ និងរំខានដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។ 

លោក​ សន ជ័យ ថ្លែងថា៖ «គុណភាពផ្លូវអន់ហ្នឹង គឺបទពិសោធន៍មួយ ហើយបាននាំមកនូវ​ចម្ងល់ជាច្រើនសម្រាប់អ្នកសិក្សា អ្នកស្រាវជ្រាវ ក៏ដូចជាអ្នកប្រើប្រាស់ហេដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធ​ផ្លូវ​ថ្នល់ហ្នឹង»

ការលើកឡើងបែបនេះ ដ្បិតកាល​ពី​ឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅ ក្រសួង​សាធារណការ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៣ ​មាន​គុណភាព​ទាប ដោយ​តម្រូវ​កែលម្អឡើងវិញ។ ចំណែក គម្រោង​ផ្លូវ​ជាតិ​ ដែល​តភ្ជាប់​ពី​រាជធានី​​ភ្នំពេញ​ទៅ​ខេត្ត​កំពត ត្រូវ​បាន​ជួសជុល និង​ពង្រីក​ឡើង​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៨ ជាមួយ​នឹង​ហិរញ្ញប្បទាន​ចំនួន​ ២០០​លាន​ដុល្លារ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​​ចិន។ ​ផ្លូវទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ដោយ​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន China Road and Bridge Corporation (CRBC) របស់ប្រទេសចិន។

ដោយឡែក គម្រោង​សំណង់​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ២ និង​ផ្លូវជាតិ​លេខ២២ ដែលបាន​ស្ថាបនា​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន Hanshin Engineering & Constructions Company របស់​កូរ៉េ ក្រោម​គម្រោង​ហិរញ្ញប្បទាន​ចំនួន៥៦លានដុល្លារ របស់រដ្ឋបាលភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានក្រសួង​សាធារណការរកឃើញថា ក្រុមហ៊ុន​នេះ​មិនមាន​គ្រឿងយន្ត​គ្រប់គ្រាន់​ ឬ​ប្រើប្រាស់​គ្រឿង​​ឧបករណ៍​គុណភាព​ទាប រហូតដល់មានការព្រមានថា នឹងដកក្រុមហ៊ុន​មួយនេះ​ចេញ​ការដេញថ្លៃគម្រោង។

ឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងទាំងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន លោក វ៉ាស៊ឹម សូរិយា មានប្រសាសន៍ថា ការផ្ដល់គម្រោងដេញថ្លៃសាងសង់​ទៅដល់​ក្រុមហ៊ុនរបស់ប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ គឺជាគោលការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាល​ដើម្បីលើកទឹកចិត្ត​ដល់ប្រទេសទាំងនោះ និងដើម្បីទាក់ទាញការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានសម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ​បន្ថែម​ទៀត។ តែយ៉ាងណាលោកថា រាល់គម្រោងសាង់សង់នានា ក្រសួងតែងមានគណកម្មការ​ត្រួតពិនិត្យលើដំណើរការ និងលទ្ធផលដោយយកចិត្តទុកដាក់។ 

មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលរូបនេះថ្លែងថា៖ «បាទ! ជាទូទៅ ខាងគម្រោងគេមានក្រុមត្រួតពិនិត្យ​របស់​គេ​ហើយ ទីមួយ! ទីពីរខាងក្រសួងនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ឯកឧត្ដមរដ្ឋមន្ត្រីផ្ទាល់ លោក​មាន​ក្រុមពិសេស ក្រុមបច្ចេកទេសពិសេស មានជាង មានយានយន្ត មានសមាជិក មាន​គ្រឿង​ចក្រ គ្រឿងឧបករណ៍ដើម្បីត្រួតពិនិត្យគុណភាពហ្នឹង តាំងពីដើមទីរហូត​ដល់ចុង​បញ្ចប់»។ លោកបន្តថា៖ «ហើយជាពិសេសគឺមិនមែនពិនិត្យឱ្យដឹងខ្លួនមុនទេ គឺនៅពេល​ណា​​ដែល​មានតម្រូវ​ការ​ចាំបាច់ ឬក៏តាមបទបញ្ជារបស់រដ្ឋមន្ត្រី​ គឺក្រុមការងារនឹង​ចេញ​ទៅ​តែ​ម្ដង។ អ៊ីចឹងយើង​មានក្រុមវិស្វករ​មានអ្នកបច្ចេកទេស មានគ្រឿងចក្រមានអីទៅត្រួត​ពិនិត្យ​​​ត្រឹមត្រូវ បាទ!»

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន លោក វ៉ាស៊ឹម សូរិយា។ រូបភាពពីគេហទំព័រក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន

ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​​វិទ្យាស្ថាន​វេទិកា​អនាគត​ ដែល​តាមដាន​គម្រោង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ ដែល​ទទួល​បាន​មូលនិធិ​ពី​បរទេស​នៅ​កម្ពុជារវាង​ឆ្នាំ២០០៥ដល់ឆ្នាំ​២០២០ បាន​រក​ឃើញ​ថា ម្ចាស់​​ជំនួយ​ភាគច្រើន​មិនបាន​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍​ផ្លូវការ (ODA )​​ ​ ដើម្បី​អនុវត្ត​គម្រោង​ផ្សេងៗនោះឡើយ។ របាយការណ៍បានលើកឡើង​ថា ប្រទេសចិន​មិន​បាន​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធជំនួយអភិវឌ្ឍន៍​ផ្លូវការ​​នោះ​ទេ​សម្រាប់​គម្រោង​ចំនួន៧០​​ ក្នុង​អំឡុងពេល​នោះ​។ ខណៈប្រទេសជប៉ុន​បាន​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​នេះ​​តែ២,៤ភាគរយ​នៃ​គម្រោង​សរុប​ចំនួន​៥៥៤ និង​កូរ៉េខាងត្បូង​​១,៩ភាគរយ​នៃ​គម្រោង​សរុប​៤២០​។

ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាបានទទួល​កម្ចីពី​រដ្ឋាភិបាលប្រទេសចិន យកមកសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រមាណ ២ពាន់៨៦៥លាន​ដុល្លារអាមេរិក។ ក្នុងនោះក្រសួងសាធារណការ បានចំណាយលើការសាងសង់ផ្លូវរួចរាល់​ចំនួន២៩ខ្សែស្មើនឹង២ពាន់៨៨៨គីឡូម៉ែត្រ សាងសង់ស្ពាន៨ខ្សែ មានប្រវែង៨គីឡូម៉ែត្រ ដោយចំណាយទឹកប្រាក់សរុបចំនួន២ពាន់៥១៣លានដុល្លារ។ ក្នុងឆ្នាំនោះក្រសួង​សាធារណការ​ កំពុងសាងសង់ផ្លូវជាតិលេខ៧១សេ ផ្លូវជាតិលេខ១០ ដែលគិតជាទឹកប្រាក់​ចំនួន៣២២លានដុល្លារ និងកំពង់ផែភ្នំពេញដែលមានតម្លៃ៣០លានដុល្លារអាមេរិក​ផង​ដែរ។ 

សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងការបារម្ភជុំវិញបញ្ហាបំណុល

ព្រឹត្តិបត្រស្ថិតិបំណុលសាធារណៈកម្ពុជា របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បង្ហាញថា គិត​ត្រឹមឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាជំពាក់បំណុលបរទេសប្រមាណ៩,៩៧ពាន់លានដុល្លារ ឬស្មើ​នឹង៣០ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប(ផសស)។ ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំចុងក្រោយ សន្និធិបំណុលសាធារណៈនេះ កើនឡើងចំនួន៨,៦ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៨ ដែល​កម្ពុជាជំពាក់បំណុលបរទេសសរុប៧ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ក្នុងនោះ កម្ពុជាជំពាក់​បំណុលរដ្ឋាភិបាលចិន៤០ភាគរយ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី២១ភាគរយ បំណុល​ទ្វេភាគី​ផ្សេងៗ ចំនួន២២ភាគរយ បំណុលធនាគារពិភពលោក៩ភាគរយ បំណុលមរតកចំនួន​៦ភាគរយ និងបំណុលពហុភាគី២ភាគរយ។ 

តាមច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងនៅឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​គ្រោង​​ខ្ចីប្រាក់​ប្រមាណ១,៨ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិកពីបណ្ដាប្រទេសដទៃបន្ថែមទៀត សម្រាប់បំពេញ​គម្រោង​នៃការចំណាយរបស់ជាតិចំនួនប្រមាណ ៩.៦ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ខ្ទង់​ចំណាយ​ក្នុងឆ្នាំនេះ គឺស្មើនឹង២៩.៨៧ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប(ផសស)ដែល​មានកំណើន១៣% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២។ 

តែយ៉ាងណា ថ្លែងក្នុងវេទិកាសាធារណៈ ស្តីពី «ការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងច្បាប់ថវិកា​ឆ្នាំ២០២៣» កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ លោក វង្សី វិស្សុត បានអះអាងថា បំណុលកម្ពុជាមានចំនួន​តិចជាងគេ​បើធៀប​នឹង​បណ្ដាប្រទេសដទៃទៀតក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងមិនទាន់ធ្លាក់ក្នុងកម្រិតអាសន្ននៅឡើយ ដោយបំណុលមានកម្រិតទាប ត្រឹមតែប្រមាណ៣៤ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP)។ លោកបន្ថែមថា តួលេខនេះបង្ហាញថា កម្ពុជាមានឯករាជ្យភាពខ្លួនឯង ពឹងផ្អែក​ខ្លាំង​លើចំណូលផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជា[ពន្ធដារ]ដែលមានការកើនឡើង និងកាត់បន្ថយ​នៃ​ការ​ពឹងផ្អែកថវិកាពីបរទេស។  

លោកបន្តថា៖ «ឥឡូវយើងមានខ្លួនឯង៨២ទៅ៨៣ភាគរយ ពីខាងក្រៅតែ១៧​ទៅ១៨​ភាគរយ តើអាហ្នឹងស្អី? [គឺ] ឯករាជ្យភាព។​ យើងពឹងផ្អែកលើពន្ធដារក្នុងស្រុកយើងច្រើន​ណាស់ ប្រភពចំណូលក្នុងស្រុកម្ខាងទៅ ខ្ចីពីគេតែ១៧ទៅ១៨ភាគរយទេតើ»

លោករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបញ្ជាក់ផងដែរថា ចំពោះថវិកាដែលកម្ពុជាគ្រោងខ្ចីចំនួន១ពាន់៨រយ​លាន​ដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ មាន​ទំហំ​មិន​ស្មើនឹង២០ភាគរយនៃចំណាយសរុបឆ្នាំ២០២៣​នោះ​ឡើយ។ លោកបន្ថែមថា ស្ថានភាពកម្ចីកម្ពុជានៅពេលនេះ ខុសពីឆ្នាំ១៩៩៥ ដែល​ពេល​នោះកម្ពុជា ពឹងផ្អែកលើថវិកាពីខាងក្រៅរហូតដល់៧៥ភាគរយ។ 

នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ប្រមូលចំណូលសម្រាប់ថវិកាជាតិ បាន​ចំនួន៣០០,៥៩លានដុល្លារស្មើនឹង៨,៤២ភាគរយ នៃផែនការច្បាប់ថវិកាជាតិ​ឆ្នាំ​២០២៣។ ដោយ​ឡែក ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ការប្រមូល​ចំណូល​សារពើពន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​សម្រេច​បាន​ប្រមាណ៦ពាន់១៤៥​លាន​ដុល្លារ ស្មើនឹង១២៧​ភាគរយ​នៃ​ច្បាប់​ហិរញ្ញវត្ថុ​សម្រាប់​​ការ​គ្រប់​គ្រង​ឆ្នាំ​ ២០២២។ ក្រសូងសេដ្ឋកិច្ចចាត់ទុកថា ​នេះ​ជាការ​ងើបឡើង​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​បន្ទាប់​ពី​ធ្លាក់ចុះ​ដោយសារ​វិបត្តិ​បណ្តាលមកពី​ជំងឺ​កូ​វីដ-១៩​។​ សម្រាប់ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣នេះវិញ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចព្យាករណ៍ថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងមានកំណើន ៥,៦​ភាគ​រយ​ផងដែរ។

ទាក់ទិនរឿងនេះ លោកបណ្ឌិត ហុង វណ្ណៈ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនង​អន្តរជាតិនៃរាជ​បណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ​មើលឃើញថា លក្ខខណ្ឌក្នុងការខ្ចីប្រាក់រវាងកម្ពុជា និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ គឺមិនចាត់ចូលជាអន្ទាក់បំណុលនោះទេ។ លោកបញ្ជាក់ថា ការអនុវត្ត​ជាក់​ស្ដែង កម្ពុជាបានប្រកាសជាសាធារណៈអំពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ និងការខ្ចី ខណៈ​ប្រទេស​ផ្ដល់កម្ចីក៏បើកចំហអំពីប្រាក់ដែលខ្លួនផ្ដល់ឱ្យកម្ពុជាខ្ចីផងដែរ។

លោក ហុង វណ្ណៈ​ បញ្ជាក់ថា៖ «អ៊ីចឹងដូចខ្ញុំបញ្ជាក់ អន្ទាក់លុះណាតែលក្ខខណ្ឌហ្នឹងឯង គឺ​មាន​​ការប្រែប្រួល ឬមានការចងទៅដោយរបស់ទ្រព្យបញ្ចាំអីជាដើម ឧទាហរណ៍ថា​ប្រសិន​ណា យើងមិនបានអនុវត្ត អត់បានសងគេ ឧបមាថាសងភាគីចិនអ៊ីចឹងទៅ អាហ្នឹងគេត្រូវ​រឹប​អូស​យកដី យកកំពង់ផែនេះ កំពង់ផែនោះអ៊ីចឹងទៅ អាហ្នឹងគេហៅថាអន្ទាក់»។

លោក វណ្ណៈ បានពន្យល់អំពីបញ្ហាបំណុល ដែលនាំឱ្យប្រទេសស្រីលង្ហា ​និងឡាវជាដើម ជំពាក់បរទេសវ័ណ្ឌកថា ដោយសារកត្តាគ្មានលទ្ធភាពសងសំណង ហើយចេះតែខ្ចីបន្ថែម គួបផ្សំបញ្ហាអំពើពុកលួយ និងអត្រាអតិផរណា នៃវិបត្តិផ្សេងៗនៃឥទ្ធិពលអន្តរជាតិ​ ខណៈ​លោកថា នេះជាបទពិសោធន៍មួយ ដែលកម្ពុជាគួរពិនិត្យ និងចៀសវាង។

លោក ហុង វណ្ណៈ លើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំពិនិត្យមើល គឺបញ្ហាការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​តែ​ម្តងនៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួននោះឯង។ អ៊ីចឹងខ្ចីគេ ក៏យើងត្រូវមើលលើលទ្ធភាពផ្ទាល់ខ្លួន​របស់យើងដែរ ថាយើងមានលទ្ធភាពប៉ុនណា​ យើងមាន GDP កម្រិតណា ហើយយើង​មាន​មុខ​ចំណូលសារពើពន្ធ និងមិនមែនសារពើពន្ធប៉ុនណា យើងបូកសរុបទៅអស់ទៅ ហើយ​ធ្វើ​ម៉េច​កុំឱ្យវាមានបញ្ហាលេចធ្លាយជ្រាប អ៊ីចឹងបញ្ហាវានៅកន្លែងហ្នឹងឯង»

ក្រាបស្ថិតិរបស់គេហទំព័រព្យាករណ៍សេដ្ឋកិច្ច Statista បង្ហាញពីការព្យាករណ៍​កំណើន​បំណុលរបស់កម្ពុជា។ រូបភាពពីគេហទំព័រ

យ៉ាងណាតាមការព្យាករណ៍សេដ្ឋកិច្ច Statista របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ចេញផ្សាយកាល​ពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បង្ហាញថាបំណុលរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថានឹងកើនឡើងជា​បន្ត​បន្ទាប់​ចន្លោះឆ្នាំ២០២២ ដល់ឆ្នាំ២០២៧ ក្នុងចំនួន ៧,៣ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ឬកើន​ឡើង​៦៨.១៦ភាគរយ។ គេហទំព័រមួយនេះប៉ាន់ប្រមាណថា កម្ពុជានឹងជំពាក់បំណុល​បរទេស​ចំនួន ១៨,០៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០២៧។ កំណើនអត្រាបំណុល ដែលកម្ពុជាជំពាក់បរទេសពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ បានបង្កការព្រួយបារម្ភទៅដល់ប្រជាពលដ្ឋ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដោយខ្លាចថាកម្ពុជាមិនអាចមានលទ្ធភាពសងបំណុលដ៏ច្រើននេះ ខណៈអត្រាការប្រាក់ និងនីតិវិធីនៃការខ្ចីបុលនឹងមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងពេលអនាគត។ 

ទាក់ទិនក្ដីកង្វល់នេះ លោក អ៊ឹម នរិន្ទ ក៏បានលើកឡើងថា ដើម្បីប្រើប្រាស់​កម្ចីបរទេស​មក​អភិវឌ្ឍប្រទេសឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរពិនិត្យមើលឱ្យបានច្បាស់​លាស់​លើ​គោល​​ដៅអភិវឌ្ឍ ដើម្បីឆ្លើយតបឱ្យត្រូវនឹងអ្វីដែលពលរដ្ឋត្រូវការ និងត្រូវធ្វើយ៉ាងណា​ឱ្យ​មាន​​តម្លាភាព ដើម្បីប្រទេសមានការរីកចម្រើន និងមិនឈានចូលដល់ការជំពាក់គេ​កាន់តែ​ច្រើន។ លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែរក្សាជំហរឱ្យបានរឹងមាំ មិនត្រូវផ្គាប់ចិត្ត​ម្ចាស់​ជំនួយ​​ណាមួយ ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យមានការយល់ច្រលំថា កម្ពុជាកំពុងលម្អៀងទៅកាន់​ប្រទេស​ណាមួយ។ 

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ន័យជារួមគ្រាន់តែថាអ៊ីចេះទេ ការប្រើប្រាស់កម្ចីរបសរបរទេសគឺ ត្រូវធានាទៅលើរឿងពីរ សំខាន់ទីមួយ គឺត្រូវធានាថាការប្រើប្រាស់​ថវិកាហ្នឹង​គឺ​ចំ​គោល​ដៅ​ទៅលើអទិភាពទៅលើការអភិវឌ្ឍប្រទេស មានន័យថា​ឆ្លើយតបទៅនឹង​អាទិភាពវចាំបាច់នៃ​ការអភិវឌ្ឍប្រទេស ហើយបន្ទាប់ពីនឹង[គឺ] ដំណើរនៃការប្រើប្រាស់ហ្នឹង[ត្រូវ]​ធានានូវ​តម្លាភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ថវិកាហ្នឹង ដើម្បីធានាថា ថវិកាដែលយើងខ្ចីនឹង គឺ​ប្រើទៅវាមានប្រសិទ្ធភាព ឆ្លើយតបទៅនឹងការអភិវឌ្ឍប្រទេស»

ចំណែក ​នាយ​ក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​សម្ព័ន្ធ​គណនេយ្យ​ភាព​សង្គម​កម្ពុជា​ លោក សន ជ័យ សង្កត់​ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិ​ ជាពិសេសប្រាក់កម្ចីបរទេស ឱ្យចំគោលដៅ ជាពិសេសលើការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដោយគិតពីនិរន្តរភាពនៃប្រើប្រាស់ ចៀស​វាង​​ការខ្ជះខ្ជាយថវិកា និងពេលវេលា។ 

លោក សន ជ័យ បន្តថា៖ «បើឆ្លងកាត់នីតិវិធីលទ្ធផលសាធារណៈល្អ មានន័យថា កម្រិត​នៃ​ការរកបាននូវអ្នកផ្ដល់សេវា (សាងសង់) ដែលមានតម្លៃទាបជាងគេ គុណភាពល្អជាងគេ គឺ​អាចនឹងកើតមាន។ ពេលនោះហើយ កាលណាដែលមានគុណភាពល្អ វាអាចសន្សំសំចៃ​ថវិកា​ផង ហើយក៏វាអាចផ្ដល់នូវនិរន្តរភាពនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ អាចថាប្រើបានយូរ»

នាយ​ក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​សម្ព័ន្ធ​គណនេយ្យ​ភាព​សង្គម​កម្ពុជា​ លោក​ សន ជ័យ។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុករបស់​លោក សន ជ័យ

កាលពី​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៩ ការស្រាវជ្រាវ​មួយ​ធ្វើ​ដោយ​វិទ្យាស្ថាន Kiel Institute មាន​មូលដ្ឋាន​​នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ បង្ហាញ​ថា​ កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ដែល​មាន​អត្រា​ជំពាក់​បំណុល​ប្រទេស​ចិន​ច្រើន​បំផុត​លំដាប់​ទី​ ៦ ក្នុង​ចំណោម​ ៥០​ ប្រទេស​ ដែល​លើក​យក​មក​សិក្សា​ទូទាំង​ពិភពលោក។ របាយការណ៍បង្ហាញក្ដីបារម្ភថា កំណើនបំណុល​ដ៏​លឿន​នេះនឹងនាំ​ហានិភ័យ ការ​ប្រាក់​ខ្ពស់ និង​កង្វះ​តម្លាភាព។

ឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស​ សុខសេនសាន បានឱ្យដឹងថា ដ្បិតសន្និធិបំណុលសាធារណៈ មានការកើនឡើងពីមួយ​ឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែការកើនឡើងនេះ មានកម្រិតសមស្រប ជាមួយស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច ដោយមិនប៉ះពាល់ សមត្ថភាពសងរបស់កម្ពុជានោះទេ។

លោក សុខសេនសាន ឆ្លើយជាសំណេរ ក្នុងសារតេឡេក្រាបបែបនេះថា៖ «ការកើននេះ​គឺ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹងបរិការណ៍ នៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ដោយហេតុថាគោលដៅ នៃការ​ខ្ចី​របស់រដ្ឋាភិបាល គឺសម្រាប់ហិរញ្ញវត្ថុទានគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ ឬគម្រោងវិនិយោគសាធារណៈ បើនិយាយក្នុងន័យ Business យើងយកលុយមកបង្កើតលុយ»

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នអនុបាតតម្លៃនៃបំណុលសាធារណៈក្រៅ​ប្រទេស​​ធៀប​នឹង ផ.ស.ស. ដែលកម្ពុជាមានត្រឹមរង្វង់ ២៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ធៀបនឹង​អនុបាត​គោល ៤០% ពោលគឺ មានគម្លាតឆ្ងាយពីអនុបាតគោល។ លោកឱ្យដឹងថា ស្ថានភាព​​បំណុល​សាធារណៈរបស់កម្ពុជាត្រូវបានវាយតម្លៃថាមាន ចីរភាព និងហានិភ័យ​កម្រិតទាប ហើយស្ថានភាពនេះ ក៏ត្រូវវាយតម្លៃឃើញដូចគ្នាដែរ ដោយមូលនិធិរូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ​ធនាគារ​ពិភពលោក និងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ជាដើម។

លោកបន្ថែមថា៖ «ជារួម ការខ្ចីជាកាំបិតមុខពីរ ដែលនឹងជំរុញដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ប្រសិន​បើយើងមានមារយាទ ក្នុងការខ្ចី និងប្រើប្រាស់ឥណទានទាំងនោះ ប៉ុន្ដែនឹងនាំ​ឱ្យ​ធ្លាក់ខ្លួនជាប្រទេសជាប់បំណុលវ័ណ្ឌក ប្រសិនបើយើងគ្មានមារយាទ។ ចំពោះកម្ពុជាយើង​មានមារយាទក្នុងការខ្ចី និងប្រើប្រាស់ឥណទានត្រឹមត្រូវ ដូចនេះ ការខ្ចីឥណទានពីក្រៅ​ប្រទេស មានតែជួយឱ្យកម្ពុជាយើង សម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលជារូបវន្តធំៗ ដូចសព្វថ្ងៃ»

គួរបញ្ជាក់ថា បើតាមក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច កម្ពុជាអនុវត្តប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបំណុលសាធារណៈ បានរឹងមាំ ដោយទទួលបាន៥,០ពិន្ទុ ធៀបនឹងសន្ទស្សន៍ល្អបំផុតជាអតិបរមា៦,០ពិន្ទុ។ ចំណែកឥណទាទក្រៅប្រទេសពីដៃគូអភិវឌ្ឍវិញ គឺសុទ្ធសឹងជាឥណទាន ដែលមាន​កម្រិត​សម្បទានខ្ពស់ មានន័យថា ឥណទានមានតម្លៃថោក មានអត្រាការប្រាក់ទាបពីសូន្យទៅ​ត្រឹម២ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយរយៈពេលសងពី ២០ រហូតដល់ ៤០ឆ្នាំ និងរយៈពេល​អនុគ្រោះពី៧ទៅ១៥ឆ្នាំ។

សម្រាប់ការកៀរគរចំណូលថវិកាជាតិ និងចៀសវាង​បំណុល​បរទេស ក្រសួងសេដ្ខកិច្ច បញ្ជាក់ថា កន្លងមក រាជរដ្ឋាភិបាល បានពង្រឹងការដាក់ចេញ និង​អនុវត្តយ៉ាង​ខ្ជាប់ខ្ជួន​ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព លើយុទ្ធសាស្ត្រកៀរគរចំណូលបន្ថែម។ លើនេះ រដ្ឋាភិបាល​ក៏បានធ្វើពិពិធកម្មប្រភពហិរញ្ញវត្ថុទានសម្រាប់បំពេញតម្រូវការ ហិរញ្ញវត្ថុទានគម្រោង​វិនិយោគ​សាធារណៈតាមរយៈការអនុវត្តភាពជាដៃគូរវាងរដ្ឋ និងឯកជន និងការបោះពុម្ព​លក់​មូលបត្ររដ្ឋផងដែរ។

ដោយឡែក ចំពោះការសងបំណុល ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចដដែលឱ្យដឹងថា កម្ពុជា បាន​និង​កំពុង​ទូទាត់សងដៃគូអភិវឌ្ឍជាប្រចាំ និងយ៉ាងទៀងទាត់​តាមកម្មវិធីសង​ចាប់តាំង​ពីឆ្នាំ​១៩៩៣ មក​ម្ល៉េះ។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាសងដៃគូសរុបប្រមាណ៤៦៤លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុង​នោះ​​​មានប្រាក់ដើម ៣៥៥ លានដុល្លារអាមេរិក និងប្រាក់ការចំនួន ១០៩ លានដុល្លារ​អាមេរិក​។ ចំពោះដៃគូចិន គិតត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ២០២២  កម្ពុជាសងសរុបចំនួន ១ ៥០០ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិករួចមកហើយ ក្នុងនោះប្រាក់ដើម៩០០លានដុល្លារអាមេរិក និង​ការ​ប្រាក់​៦០០​លាន​ដុល្លារអាមេរិក។

ការយល់ដឹងរបស់ពលរដ្ឋជុំវិញថវិកាជាតិនិងបំណុលបរទេស

បើនិយាយពីរឿងថវិកាជាតិ​ ឬបំណុលបរទេសលោក ម៉ៅ រដ្ឋា ហាក់គ្មានការចាប់អារម្មណ៍​នោះឡើយ ដោយលោកថារវល់នឹងការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត និ​ង​បំណុលធនាគារ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​លោកតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកចាត់ទុកថា រឿងទាំងនេះជារឿងនយោបាយ និងមានរដ្ឋាភិបាល​ជាអ្នកគ្រប់គ្រង ដោយលោកជាប្រជាពលរដ្ឋមិនចាំបាច់ត្រូវដឹងនោះឡើយ ក្រៅតែពីការ​បំពេញ​កាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធរថយន្តចូលរដ្ឋ១សែន៥ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយឆ្នាំ។

លោកបន្តថា៖ «ព្រោះពួកខ្ញុំរាល់ថ្ងៃអត់នៅក្នុងជួរការងារអ៊ីចឹងៗ។ រាល់ថ្ងៃ​យើងខ្វល់​តែពី​រឿង​សងធនាគារ។ យើងខ្វល់តែពីរឿងស៊ី និងសង តែពីរហ្នឹងទេ។ រឿងនយោបាយ​[សំដៅ​ដល់ថវិកាជាតិនិងបំណុលបរទេស] យើងអត់ហ៊ាននិយាយទេ។ យើងថ្នាក់ទាប ថ្នាក់ទាប​បំផុតហើយ»​

ចំណែកអ្នកស្រី ឯក ចាន់ថន យល់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលយកប្រាក់ដែលប្រជាពលរដ្ឋ​បង់​ពន្ធ​​រាល់ឆ្នាំមកជួសជុលផ្លូវជាតិលេខ៧។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំអ្នកស្រីត្រូវបង់ពន្ធចូល​រដ្ឋលើ​ដីធ្លី​ចំនួន១ម៉ឺន២ពាន់រៀល និងបង់ពន្ធឡានចំនួន១០ម៉ឺនរៀល ដោយអ្នកស្រីយល់ឃើញថា ការបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ ជាការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ដោយថវិកាទាំងនោះ​រដ្ឋាភិបាល​នឹងចាត់ចែងផ្ដល់ប្រាក់បៀវត្សដល់មន្ត្រីរាជការ ខណៈមួយផ្នែកទៀតសម្រាប់​ចំណាយលើវិស័យសាធារណៈ។ 

អ្នកស្រី ឯក ចាន់ថន លើកឡើងថា៖ «រឿងខ្ចីលុយ(បរទេស)ហ្នឹងឮតែគេនិយាយថាខ្ចីៗ តែមិនដឹងថាខ្ចី​ប៉ុន្មាន​។​ ដឹងតែថាក្នុងមួយឆ្នាំៗបង់ពន្ធឡាន ពន្ធដី ហើយរដ្ឋអាចយកលុយហ្នឹងទៅអភិវឌ្ឍ ធ្វើផ្លូវ ធ្វើស្ពាន ហើយអាចយកទៅបើកប្រាក់ខែឱ្យអ្នកធ្វើការរដ្ឋអីដែរអ៊ីចឹងទៅ»​

អាជីវករលក់ផ្លែឈើតាមចិញ្ចើមផ្លូវ លោក វ៉ន វ៉ា។ រូបថតនៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។ រូបភាពថតដោយ ហ៊ន ថូវ៉ាន

រីឯអាជីវករលក់ផ្លែឈើតាមចិញ្ចើមផ្លូវ ក្នុងក្រុងកំពង់ចាម គឺលោក វ៉ន វ៉ា ដែលធ្វើដំណើរ​លើ​ផ្លូវជាតិលេខ៧ ជាប្រចាំ លើកឡើងថា ការយល់ដឹងពីចំណូលនិងចំណាយ ព្រមទាំងបញ្ហា​បំណុល​​​​របស់កម្ពុជាជារឿងសំខាន់ ព្រោះពលរដ្ឋអាចបញ្ចេញមតិក្នុងករណីពាក់ព័ន្ធ​ណា​មួយ​កើតឡើង។ តែដោយសារកត្តាជីវភាព លោកមិនសូវមានពេលតាមដាននោះ​ឡើយ។ លោកគ្រាន់តែដឹងថា បើកាលណារដ្ឋាភិបាលប្រើប្រាស់ថវិកា ដែលបានមកពីគ្រប់ប្រភព​មក​កសាងជាតិ ក៏ដូចជាស្ថាបនាផ្លូវជាតិលេខ៧​ ឱ្យមានគុណភាព នោះវាជាភ័ព្វសំណាង​របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលប្រើប្រាស់ផ្លូវនេះក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងការដឹកជញ្ជូនទំនិញ។ 

លោកបន្ថែមថា៖ «និយាយទៅនៅក្នុងក្រុងយើងហ្នឹងមានផ្លូវខូចច្រើនដែរ ព្រោះឧស្សាហ៍​ឃើញធ្វើណាស់ តាមចន្លោះៗហ្នឹង។ បើធ្វើផ្លូវជាតិហ្នឹងក៏ល្អដែរ អាចថាយើងមានសំណាង បានជិះលើផ្លូវល្អ ស្រួលធ្វើដំណើរ មិនសូវកកស្ទះ ធ្វើដំណើរបានលឿន»

យោងតាមវេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្ដីពីកម្ពុជា ថវិកាជាតិ​ គឺ​ជា​របាយ​ការណ៍​របស់​​រដ្ឋាភិបាល​​ក្នុងការគម្រោង​ប្រមូល​ចំណូល​ និង​ចំណាយ​ ​ហើយ​អនុញ្ញាតឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កំណត់​ថា​តើ​ខ្លួន​មាន​ប្រាក់​គ្រប់​​គ្រាន់​​ឬ​ទេ​​ សម្រាប់​ការចំណាយ​។ ថវិកា​ជាតិ​ផ្តល់​សិទ្ធិ​អំណាច​​ឲ្យ​អង្គ​នីតិប្រតិបត្តិ​​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ចំណូល ​និង​ការអនុវត្ត​ចំណាយ​ ដើម្បី​សម្រេចឱ្យ​​បាន​នូវ​គោលដៅ​​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​​ការ​​កាត់​​បន្ថយ​​ភាព​​ក្រី​ក្រ​ និង​​ការ​​អភិវឌ្ឍ​​សេដ្ឋកិច្ច។​ ថវិកា​ជាតិ​​​ត្រូវ​បាន​រៀប​ចំ​ដោយ​រាជរដ្ឋាភិបាល និង​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​មាន​ការអនុម័ត​ដោយ​រដ្ឋ​សភា និងព្រឹទ្ធ​សភា​មុន​ពេល​អនុវត្ត​។ ក្រោយ​ពេល​បានអនុម័ត​ដោយអង្គនីតិបញ្ញត្តិ ថវិកា​ជាតិ​ក្លាយ​ទៅ​ជាច្បាប់​។​​ 

​​​​​ប្រធានកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក អ៊ឹម នរិន្ទ មានប្រសាសន៍ថា ពលរដ្ឋ​កម្ពុជាភាគច្រើនមិនសូវមានការយល់ដឹងអំពីចំណូលចំណាយថវិកាជាតិ ថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ ជាពិសេសទាក់ទិននឹងបញ្ហាបំណុលសាធារណៈនោះឡើយ។ លោកលើកឡើងថា ទាំង​នេះ គឺដោយសារបញ្ហាជីវភាព និងកត្តាមួយទៀតនោះ គឺការមិនសូវផ្សព្វផ្សាយ​ឱ្យ​បាន​ទូលំ​ទូលាយពីសំណាក់អាជ្ញាធរ ដ្បិតមានការចេញផ្សាយពីក្រសួងប្រចាំឆ្នាំក៏ដោយ។

លោកបន្ថែមថា៖ «បញ្ហាទីពីអាចរទាក់ទងទៅនឹងការបើកចំហររបស់អាជ្ញាធរថាតើគាត់​ស្វាគមន៍ប្រជាពលរដ្ឋយើងកម្រិតណា ហើយនេះក៏ជាចំណែកមួយអាចថា​នៅមាន​ការ​លំបាកដែរសម្រាប់ការអនុវត្តកន្លងមក»

ស្ថានភាពកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៧ ក្នុងឃុំស្រម៉ ស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម។ រូបថតនៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣។ រូបភាពថតថោយ រ៉ាត់ ទី

យ៉ាងណាក៏ដោយ ងាកមកប្រជាពលរដ្ឋ ដែលរស់នៅតាមបណ្ដោយ​កំណាត់ផ្លូវជាតិ​លេខ​៧ ដូចជា លោក ម៉ៅ រដ្ឋា អ្នកស្រី ឯក ចាន់ថន ​និងលោក លោក វ៉ន វ៉ា វិញ បើ​ទោះ​បី​ជា​ពួកគាត់មិនសូវខ្វល់ខ្វាយ និងមានការយល់ដឹងតិចតួចនឹងរឿងថវិកាជាតិ និងបំណុល​បរទេស​ក៏ពិតមែន តែពួកគាត់ចង់ឃើញកម្ពុជាមានការអភិវឌ្ឍប្រសើរឡើង ដោយមិន​មាន​បញ្ហា​បំណុលវ័ណ្ឌក និងបានប្រៀបធៀបបញ្ហាទាំងនេះ ជាមួយនឹង​បញ្ហារបស់​ពួកគាត់​ដែរ​ថា បើកាលណាខ្ចីបុលធនាគារយកមកប្រើដោយគ្មានគោលដៅនោះវានឹងក្លាយជា​ទុក្ខ​ទោសវ​ដល់ពួកគាត់ជាមិនខាន។

លោក ម៉ៅ រដ្ឋា៖ «ធម្មតាយើងខ្ចីលុយធនាគារថាមករកស៊ី តែបែរជាយកទៅធ្វើអីផ្សេងវិញ អាហ្នឹង​ពិបាកខ្លួនហើយ ព្រោះខុសគោលដៅ ដល់ពេលសងអត់មានអីសងគេវិញ។ […] យើង​គួរ​តែគិតថា យើងបានជំនួយ[និងកម្ចី]ពីចិន តែចិនហ្នឹងមានអី! គេយកលុយ​មក​ធ្វើ​ឱ្យ​យើងៗត្រូវតែមានសំណងឱ្យគេវិញ»

511 views

ព័ត៌មានទាក់ទង

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម