វិចិត្រសាលមួយនៅញូវយ៉កប្រគល់វត្ថុបុរាណខ្មែរ ២០រូបដែលត្រូវ​បានលួចយកចេញ​ពីកម្ពុជា

វិចិត្រសាលសិល្បៈមួយក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក បានយល់ព្រមប្រគល់វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន ២០រូប ដែលគេជឿថាបានលួចចេញពីប្រទេសកម្ពុជា និងបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរអាមេរិករកឃើញភស្តុតាងដែលបង្ហាញ​ថា វត្ថុទាំងនោះមានប្រភពមិនស្របច្បាប់។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់កាសែត The New York Times នៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦។ ដោយ​យោងតាមឯកសារដែលដាក់នៅតុលាការសហព័ន្ធសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។

កាសែត The New York Times បានផ្សាយ​ថា វត្ថុបុរាណខ្មែរទាំង​ ២០រូបនោះគឺ​ជារូបចម្លាក់ថ្មនៃអាទិទេពខ្មែរ តួអង្គទេវកថា និងវត្ថុសំរិទ្ធដែលប្រើក្នុងពិធីសាសនា ដែលមានអាយុកាលចាប់ពីសតវត្សទី២ មុនគ្រិស្តសករាជ ដល់សតវត្សទី១៣ នៃគ្រិស្តសករាជ។

បើតាម New York Times ដដែល អាជ្ញាធរអាមេរិកបានឱ្យដឹងថា វិចិត្រសាលនោះ​បានទិញវត្ថុបុរាណខ្មែរទាំង ២០រូប​ពីលោក ឌូគ្លាស ឡាចហ្វដ (Douglas Latchford) ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់ឆ្នាំ២០០៥។ លោក ឌូគ្លាស ឡាចហ្វដ គឺជាពាណិជ្ជករវត្ថុបុរាណដែលត្រូវបានក្រសួងសន្តិសុខសហរដ្ឋអាមេរិកចោទប្រកាន់ ពីបទជួញដូរវត្ថុបុរាណដែលលួចចេញពីកម្ពុជា និងបទក្លែងបន្លំឯកសារបញ្ជាក់ប្រភពដើមរបស់វត្ថុទាំងនោះ។ ក្រសួងសន្តិសុខសហរដ្ឋអាមេរិកបានទាក់ទងទៅវិចិត្រសាល និងបង្ហាញភស្តុតាងថា វត្ថុបុរាណទាំងនេះត្រូវបានលួចចេញពីតំបន់បុរាណវិទ្យានៅកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីទទួលបានព័ត៌មាននេះ វិចិត្រសាលបានយល់ព្រម​ប្រគល់វត្ថុបុរាណទាំងអស់ដោយស្ម័គ្រចិត្តទៅកាន់អាជ្ញាធរអាមេរិក។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ New York Times ដដែល ដោយបន្ថែមថា ទោះបីឯកសារតុលាការមិនបានបញ្ជាក់ឈ្មោះវិចិត្រសាលក៏ដោយ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដឹងថា វិចិត្រសាលនោះមានឈ្មោះ Antiquarium Fine Ancient Arts Gallery។

គួរបញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរស៊ើបអង្កេតនៃក្រសួងសន្តិសុខអាមេរិកបានទទួលរក្សាទុកវត្ថុបុរាណខ្មែរទាំងនោះ​តាំងពីក្នុងឆ្នាំ២០២២ និង២០២៣ ខណៈការដាក់ឯកសារទៅតុលាការកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ គឺជាជំហានបិទបញ្ចប់នៃនីតិវិធីរឹបអូស មុននឹងប្រគល់វត្ថុបុរាណត្រឡប់ទៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI ពុំទាន់ទទួលការ​អត្ថាធិប្បាយបន្ថែម​ពីក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជា ជុំវិញការប្រគល់វត្ថុបុរាណខ្មែរ​ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបាននៅឡើយ គិតត្រឹមពេលបញ្ចប់សេចក្តីរាយការណ៍នេះ។

គួរជ្រាបថា លោក ឌូគ្លាស ឡាចហ្វដ ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា ជាឈ្មួញវត្ថុបុរាណម្នាក់ដែលមានវត្ថុបុរាណខ្មែរយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅក្នុងដៃ និង​​ដែលធ្លាប់ត្រូវបានតុលាការអាមេរិកចោទប្រកាន់ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ពីបទជួញដូរវត្ថុបុរាណខុសច្បាប់។ ប៉ុន្តែសំណុំរឿងពីបទជួញដូរវត្ថុបុរាណខុសច្បាប់នេះ ត្រូវបានតុលាការអាមេរិកលុបចោលនៅឆ្នាំ២០២០ បន្ទាប់ពីលោក ឌូគ្លាស ឡាចហ្វដ បានទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ ៨៨ ឆ្នាំ។ សូមរម្លឹកថា កាលថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន ៧៤រូបបន្ថែមទៀត ត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ក្រោយពីក្រសួងវប្បធម៌បានទាមទារពីគ្រួសារលោក ឌូគ្លាស ឡាចហ្វដ។ វត្ថុបុរាណខ្មែរទាំងនោះសុទ្ធសឹងជាវត្ថុដែលបានសាងចេញពីថ្មភក់ និងលោហធាតុ និង​មានអាយុកាលមុនសម័យអង្គរ និងក្នុងអំឡុងសម័យអង្គរ៕