សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

ក្រសួងកំពុងដំណើរការធ្វើច្បាប់សាសនាឈានដល់ការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពអ្នកកាន់បារមី

បុរសម្នាក់ជិះម៉ូតូកាត់មុខក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា / ព្រីង សំរាំង)
បុរសម្នាក់ជិះម៉ូតូកាត់មុខក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា / ព្រីង សំរាំង)

ក្រសួងធម្មការ និងសាសនាកំពុងប្រមូលធាតុចូលពីប្រភពផ្សេងៗ ក្នុងការរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពី​សាសនា ដើម្បីធានាដល់ផលប្រយោជន៍ជាតិ និងអ្នកប្រតិបត្តិជំនឿសាសនានានា ហើយឈាន​ដល់ការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពរបស់អ្នកកាន់បារមីផងដែរ។  

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងធម្មការ និងសាសនា លោក ឆាត សុឆេត ពន្យល់ថា ក្រសួងស្ថាប័នផ្សេងៗ សុទ្ធតែ​មានច្បាប់គ្រប់គ្រងតាមវិស័យរបស់ពួកគេដូច្នេះក្រសួងធម្មការក៏ត្រូវមានច្បាប់មួយដើម្បី​ងាយបំពេញការងាររបស់ខ្លួនដែរ។ លោកបន្តថា មន្ត្រីជំនាញកំពុងពិនិត្យឯកសារនានារួមទាំងច្បាប់សាសនានៅប្រទេសមួយចំនួនផងដែរ។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះឱ្យដឹងថា ច្បាប់សាសនានេះក៏មានបញ្ជូលការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពអ្នកស្នងបារមី និងសកម្មភាពអ្នកប្រើជំនឿសាសនាក្នុងគោលបំណងបោកបញ្ឆោតដើម្បីលាភសក្ការៈដែរ។

លោក ឆាត សុឆេត មានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្រូបារមីខ្លះគាត់ធ្វើនៅក្នុងភាពត្រឹមត្រូវរបស់គាត់ ប៉ុន្តែ​គ្រូ​បារមី​ខ្លះគាត់ធ្វើនៅក្នុងភាពមួយគេហៅថាអនាធិបតេយ្យទី១ ទី២នៅក្នុងការបោកបញ្ឆោត ហើយ​ទី៣​គឺពង្វក់ស្មារតីរបស់ប្រជាជនរបស់យើងដែលមានបញ្ញាទន់ខ្សោយ ហើយចំណុចទី៤ការកិបកេង​ការបោកប្រាស់តាមក្រោយវាចេះតែមានសម្រាប់បុគ្គលមួយចំនួន»​ លោកបន្តថា៖ «អ៊ីចឹងនៅពេល​ដែលយើងធ្វើវិធានការនេះ ជាពិសេស គឺច្បាប់ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់រូបទាំងអស់​គោរព​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ហើយមានជំនឿប្រកបដោយបញ្ញា ហើយម្យ៉ាងទៀតគឺបញ្ចៀស​ពីការបោក​ប្រាស់»។ ​​

ជុំវិញដំណើរការធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់សាសនានេះ ទទួលបានការសាទរពីអ្នកដឹកនាំសាសនាមួយ​ចំនួន ខណៈអ្នកកាន់សាសនាមួយចំនួនទៀតមានការព្រួយបារម្ភខ្លាចមានការរឹតត្បិតសេរីភាពរបស់​ពួកគេ។

អ្នកគ្រប់គ្រងវិហារគ្រិស្តសាសនាមួយចំនួនទាំងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងបណ្តាខេត្ត លោកបណ្ឌិត អ៊ំ សំអឿន មិនអត្ថាធិប្បាយច្រើនទេព្រោះលោកមិនទាន់ឃើញខ្លឹមសារនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ។ ទោះយ៉ាងណាលោកយល់ថា មានច្បាប់គឺជារឿងល្អ។

លោក បណ្ឌិត អ៊ំ សំអឿន ថ្លែងថា៖ «ក្នុងករណីដែលជា ប្រយោជន៍សម្រាប់ស្ថាប័ន ឬក៏ជា​ប្រយោជន៍​សម្រាប់ព្រះវិហារទូទៅក្នុងនាមយើងជាអ្នកកាន់ជំនឿ ចឹងដើម្បីការពារ​ជាប្រយោជន៍​សម្រាប់អ្នកកាន់ជំនឿចឹងខ្ញុំគិតថាជាការល្អ បើសិនជាយើងរៀបចំឱ្យមានសណ្តាប់​ធ្នាប់​ក៏​ដូចជា​ត្រឹមត្រូវ​ទៅតាមច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់យើង»

សាសនិកអ៊ីស្លាមមួយរូបនៅកម្ពុជាលោក ហ៊ីម ខទៀត មានប្រសាសន៍ថា នៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន​ទោះ​មិន​ទាន់មានច្បាស់សាសនា ប៉ុន្តែបើមានបទល្មើសក៏អាចប្រើច្បាប់ផ្សេងៗ​ដែលពាក់ព័ន្ធដោះស្រាយ​បានដែរ។ សម្រាប់លោក ហ៊ីម ខទៀត លោកបារម្ភខ្លាចមានការរារាំងដល់សិទ្ធិអ្នកប្រតិបត្តិតាម​ជំនឿ​លើចំណុចមួយចំនួនដែលធ្លាប់អនុវត្តន៍កន្លងមកនៅកម្ពុជា។​

លោក ហ៊ីម ខទៀត ថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងដូចជាទាក់ទងទៅនឹង​ច្បាប់សាសនាឥស្លាមស្ត្រីគ្របក្បាលទទូរក្រមាអី។ល។ ហើយប្រសិនបើច្បាប់សាសនាហ្នឹងគាត់​ចែង​មក​ថា​យើងត្រូវតែដោះត្រូវតែអីហ្នឹងអាហ្នឹងដូចករណីដែលកើតមាននៅប្រទេស​បារាំង។ល។​ហ្នឹង វាអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពការប្រតិបត្តិសាសនាថយក្រោយវិញ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិន​ទុទិដ្ឋិនិយម​ដល់ម្លឹងទេ ប៉ុន្តែនេះជាឧទាហរណ៍មួយ»

ចំណែកអ្នកស្រី អេន ចរិយា ដែលធ្លាប់ផ្សព្វផ្សាយថា ជាអ្នកស្នងរូបព្រះនាងឥន្ទ្រទេវី យល់ឃើញថា ការបង្កើតច្បាប់ គឺជារឿងល្អដើម្បីបង្ហាញពីភាពច្បាស់លាស់នៅក្នុងសង្គម។ ចំពោះចំណុច​ដែល​លើក​ឡើងថា អាចពាក់ព័ន្ធការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពអ្នកស្នងបារមីនោះ អ្នកស្រីសុំមិនផ្តល់​យោបល់​ទេ។

អ្នកស្រី អេន ចរិយា បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំសូមអត់និយាយអីបង សូមអត់និយាយអីទុកឱ្យខាងគេធ្វើការចុះ ហើយយើងចាំមើលបន្តទៀត​បង»

សម្រាប់ព្រះមេគណរាជធានីភ្នំពេញ សម្ដេចពុទ្ធជ័យមុនីបណ្ឌិត ឃឹម សន មានថេរដីកាថា ព្រះពុទ្ធសាសនា​មានអាយុកាលប្រមាណ​២ពាន់៧រយឆ្នាំមកហើយ ដូច្នេះការប្រតិបត្តិ​អាចដើរខុស​គន្លងខ្លះ។ ព្រះអង្គយល់ថា ការមានច្បាប់ គឺជារឿងល្អសម្រាប់សាសនាព្រះពុទ្ធ និងសាសនា​ផ្សេង​ទៀត។

សម្ដេចពុទ្ធជ័យមុនីបណ្ឌិត បញ្ជាក់ថា អ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនា ឬ សាសនាផ្សេងៗមិនគួរព្រួយបារម្ភ​អ្វី​ទេ ព្រោះនៅពេលមានសេចក្តីព្រាងហើយ នឹងមានការប្រជុំពិគ្រោះយោបល់​បន្ថែមជាមួយភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់។

សម្ដេចពុទ្ធជ័យមុនីបណ្ឌិត ឃឹម សន មានថេរដីកាថា៖«ដូចមិនប៉ះពាល់ដល់សាសនាដទៃៗទេពរ ពីព្រោះបានអ៊ីចឹងឱ្យតែមានសាសនានៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហ្នឹងគឺក្រសួង[ធម្មការ និង​សាសនា]​នឹងអញ្ជើញទៅប្រជុំចូលរួមប្រជុំទាំងអស់គ្នាហើយ ដូចជាមិនប៉ះពាល់​ដល់សាសនាដទៃ​ទេ​ពរ»

បច្ចុប្បន្ននេះរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនទៀតក៏មានចែងពីដំណើរប្រតិបត្តិ និងការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយជំនឿសាសនាដែរ។

មាត្រា​៣១​នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញចែងថា ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ ទទួល​ស្គាល់​ និង​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ដូច​មាន​ចែង​ក្នុង​ធម្មនុញ្ញ​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ សេចក្ដី​ប្រកាស​ជា​សកល​ស្ដី​ពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​កតិកាសញ្ញា​ ព្រម​ទាំង​អនុសញ្ញា​ទាំងឡាយ​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​សិទ្ធិមនុស្ស​ សិទ្ធិ​នារី​ និងសិទ្ធិ​កុមារ។

មាត្រា៤៣នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដដែលចែងថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទាំងពីរ​ភេទ​ មាន​សិទ្ធិ​ពេញ​ទី​ខាង​ជំនឿ។ សេរីភាព​ខាង​​ជំនឿ​ និង​​ការ​​ប្រតិបត្តិ​​ខាង​​ផ្លូវ​​សាសនា​ ត្រូវ​បាន​រដ្ឋ​ធានា​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​មិន​ប៉ះ​ពាល់​​ដល់​ជំនឿ​ ឬ​សាសនា​ដទៃ​ទៀត​ ដល់​សណ្ដាប់ធ្នាប់​ និង​សន្តិសុខ​សាធារណៈ។ មាត្រានេះ​បញ្ជាក់​ដែរថា ព្រះពុទ្ធសាសនា​ ជា​សាសនា​របស់​រដ្ឋ។

ចំណែកនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌក៏មានចែងដាក់ទោសទណ្ឌដល់អ្នកធ្វើសកម្មភាពប៉ះពាល់ដល់ការ​ប្រតិបត្តិជំនឿសាសនាដែរ។ មាត្រា​៥០៨នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌចែងថា អ្នកដែលស្លៀកដណ្តប់បែប​ព្រះពុទ្ធសាសនាដោយគ្មានសិទ្ធិ នឹងត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៦ថ្ងៃទៅ៣ខែ និងពិន័យជាប្រាក់ ពី១សែនរៀល(១០០ ០០០រៀល)ទៅ៥សែនរៀល(៥០០ ០០០រៀល)។

សកម្មភាពព្រះសង្ឃ និងប្រជាពលរដ្ឋកំពុងទស្សនានៅវត្តភ្នំ រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភ ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ អាន វិចិត្រ)

សាស្ត្រាចារ្យប្រវត្តិសាស្ត្រ លោក សំបូរ មាណ្ណារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា អ្នកប្រតិបត្តិតាមជំនឿ ឬ​សាសនា មានគោលការណ៍មានច្បាប់ប្រចាំក្រុម ឬសាសនារបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែលោកថា ការ​មាន​ច្បាប់​បន្ថែមនៅក្នុងសង្គម គឺមានភាពចាំបាច់ណាស់ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានជម្លោះ ឬ ការបោក​ប្រាស់​កើតឡើង។

លោក សំបូរ មាណ្ណារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា៖ «បុគ្គលគឺជាផ្នែកនៃបុគ្គលមួយដែលត្រូវអាច​អនុវត្ត​ប៉ុន្តែ​ត្រូវឱ្យត្រូវនឹងច្បាប់ ត្រូវនឹងតម្លៃនៃច្បាប់ ហើយថាតើបុគ្គលនោះគាត់ជឿទៅលើអី? គាត់ជឿទៅលើ​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ អ៊ីចឹងគាត់ខំប្រឹងរៀបខ្លួនឱ្យត្រូវជាមួយនឹងតម្លៃសាសនាព្រះពុទ្ធទៅបានទេ? អាហ្នឹង​ច្បាប់នឹងឱ្យអ៊ីចឹង។ ប្រសិនមានបុគ្គលជឿទៅលើសាសនាដទៃ ជំនឿដទៃ ហើយបែរជា​ធ្វើប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនស្លូតត្រង់ ឬក៏មានការកេងប្រវ័ញ្ច ការភរភូតដែលប្រាស់ចាកជាមួយ​នឹង​វិទ្យាសាស្ត្រ»។ លោកបន្តថា៖ «សូមជម្រាបថាឥឡូវនេះសតវត្ស២១ មិនមែននៅក្នុងសតវត្សទី៤ ទី៥ទៀតទេ គឺ​យើង​ត្រូវឱ្យតម្លៃទៅលើវិទ្យាសាស្ត្រជាធំ យើងទាំងអស់គ្នារស់នៅជាមួយការវិវឌ្ឍនៃវិទ្យាសាស្ត្រមិនមែន​រស់​នៅ​ក្នុង​អតីតកាលទេបាទ»

នាយកផ្នែកតស៊ូមតិនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាលោក សួន យុធ្យា យល់ឃើញថា ច្បាប់​សាសនានេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ដែលត្រូវទទួលយកធាតុចូល ឬមតិយោបល់ពីភាគីពាក់ព័ន្ធ។ លោកបន្តថា ការទទួលយកធាតុចូលគ្រប់ភាគី និងធ្វើឡើងត្រូវស្តង់ដារអន្តរជាតិ អាចបង្ការ​បុគ្គល​ណាមួយ​បកស្រាយតាមចិត្តដើម្បីផលប្រយោជន៍ពួកគេ។

លោក សួន យុធ្យា ថ្លែងថា៖ «ធ្វើច្បាប់ហ្នឹងតាងនាមឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអ៊ីចឹងបានន័យថាច្បាប់ទាំងនោះ​ត្រូវតែមាន​ការផ្តល់យោបល់ធាតុចូលពីភាគីពាក់ព័ន្ធទើបច្បាប់ហ្នឹងមានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ហើយស្របទៅតាមគេហៅថាគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ក្នុងការគោរព និងប្រតិបត្តិ​តាម​សាសនាដែលប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗមានជំនឿតាម»

បញ្ហាជំនឿ និងសាសនា នៅកម្ពុជាមួយរយៈចុងក្រោយហាក់មានភាពចម្រូងចម្រាស់ខ្លាំង រវាងអ្នក ប្រតិបត្តិជំនឿសាសនា អ្នកតាំងខ្លួនជាអ្នកមានបុណ្យបារមី ឬជាបុគ្គលត្រាស់ដឹងជាដើម។

នៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានបញ្ជាទៅមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធឱ្យ​ត្រួត​ពិនិត្យ​អ្នកប្រតិបត្តិជំនឿទាំងនោះកុំ​ឱ្យ​ក្លាយជាទង្វើបោកប្រាស់ និងប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ​សណ្តាប់​សង្គម។

លោក ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ថ្លែងថា៖ «យើងមិនអាចយប់មិញដេកយលសប្តិឃើញអីចេញមកពាក់​ដើម្បី​ទៅ​បំផុសឬក៏នាំមនុស្សក្រឡក់អស់យូរៗអាហ្នឹងគេហៅថាបរិស្ថាន។ ខ្ញុំមើលទៅវិលមុខ។ ខ្ញុំជឿថា​ឯកឧត្តមលោកជំទាវប្រហែលជាវិលមុខដែរហើយ»។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តថា៖ «ថ្ងៃនេះចេញ​លោកគ្រូ[បារមី]មកទៀតហើយ បើសិនជាមានមូលដ្ឋាន ព្រោះសាសនាទាំងអស់មិនមែនទើបនឹង​កើត​យប់​មិញ​ទេ សាសនា​ទាំង​អស់​សុទ្ធតែមានមូលដ្ឋាន ចង់ព្រាហ្ម សុទ្ធតែមានមូលដ្ឋាន ប៉ុន្តែអ្នក​ប្រតិបត្តិ​កុំយកឈ្មោះសាសនា​នោះយក​មក​ធ្វើអី ព្រោះយើងមានកាតព្វកិច្ច យើងមិនលូកក្នុង​សាសនា​ទេ ប៉ុន្តែយើងមានកាតព្វកិច្ច​ការពារនូវតម្លៃសាសនា និងការពារនូវតម្លៃសង្គមរបស់យើង​ដែល​ប៉ះ​ពាល់»

ក្រោយការចេញបញ្ជារបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធក៏បានកោះហៅ អ្នកតាំងខ្លួន​ជា​អ្នកស្នងបារមី និងជាអ្នកមានបុណ្យមួយចំនួនដើម្បីធ្វើកិច្ចសន្យាបញ្ឈប់អ្នកទាំងនោះជាបន្តបន្ទាប់។ ក្រោយមកសកម្មភាពនៃការជួបជុំ និងការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញទំនាក់​ទំនងសង្គម​របស់​អ្នកទាំង​នោះ​ហាក់ស្ងប់ស្ងាត់ទៅវិញ។

ចំពោះដំណើរការធ្វើច្បាប់សាសនានេះ លោក ឆាត សុឆេត ឱ្យដឹងថា ពេលប្រមូលធាតុចូលបាន​គ្រប់​គ្រាន់ហើយអាចនឹងចេញជាសេចក្តីព្រាង២ខែខាងមុខ។  បើតាមលោក ឆាត សុឆេត សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់ស្តីពីសាសនា បានធ្លាប់ធ្វើឡើងតាំងពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការ និងសាសនា២រូបមុន ប៉ុន្តែ​ដំណើរ​ការធ្វើច្បាប់នេះក៏ស្ងប់ស្ងាត់ទៅវិញ ហើយសេចក្តីព្រាងមុនៗនោះក៏បាត់ទៀត ទើបរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី​នៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧សម្របសម្រួលរៀបចំសេចក្តីព្រាងឡើងវិញ៕

431 views

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម