សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញបញ្ចប់​សវនាការ​សំណុំរឿង​​សកម្មជន​​​មាតា​ធម្មជាតិ និង​គ្រោង​ប្រកាស​សាលក្រម​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​កក្កដា

សកម្មជនបរិស្ថាន៥នាក់ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានមុនសវនាការរបស់ពួកគេចាប់ផ្តើម នៅច្រកចូលសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ព្រីង សំរាំង)
សកម្មជនបរិស្ថាន៥នាក់ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានមុនសវនាការរបស់ពួកគេចាប់ផ្តើម នៅច្រកចូលសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ព្រីង សំរាំង)

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃចន្ទ បានបញ្ចប់សវនាការលើសំណុំរឿង​របស់​សកម្មជនបរិស្ថាន១០នាក់ រួមទាំងជនជាតិ​អេស្ប៉ាញ​​លោក អាឡិច​ហ្សង់​ដ្រូ ហ្គន់សាឡេស ដេវីដសិន​ ជា​សហស្ថាបនិកអង្គការមា​តា​ធ​ម្មជាតិ ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ និងរួម​គំនិត​ក្បត់​ ដើម្បី​ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ។

តុលាការ​នឹង​​ប្រកាស​សាលក្រម​​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២ ខែ​កក្កដា។

 ជន​ជាប់​ចោទ​បាន​បដិសេធ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​នេះ ខណៈ​មេធាវី​ការ​ពាររបស់​ពួ​ក​គេ​​​អះ​​អាង​​​ថា ​គ្មាន​ភស្តុតាងដែល​​បញ្ជាក់ថា ពួកគេ​​មាន​​កំហុស​​នោះទេ​។ ស្រប​ពេល​ជា​មួយ​គ្នានេះ លោក សេង ហៀង​ ព្រះរាជអាជ្ញារងនៃអយ្យ​ការ​អម​សាលាដំបូង​រាជធា​នី​​ភ្នំពេញ​បានអះអាងថា សកម្មជនទាំងនោះបានរៀបចំផែនការផ្តួល​រំ​​លំ​រដ្ឋាភិបាលក្រោមលេសថា «ការពារបរិស្ថាន និងសិទ្ធិមនុស្ស»។

 នៅក្នុងសេចក្តីសន្និដ្ឋាន​ចុងក្រោយ​របស់លោក​ លោក សេង ហៀង​ បានមាន​ប្រ​សា​សន៍​ថា ជនជាប់ចោទបានធ្វើសកម្មភាព «ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខជាតិ» និងមាន​ «ចេតនាទុច្ចរិត​ផ្ទេរប្រាក់ដោយសម្ងាត់» ចន្លោះឆ្នាំ២០១២ និង២០២១។ ខណៈក្រសួងមហាផ្ទៃបាន​លុប​ឈ្មោះ​អង្គ​ការមាតាធម្មជាតិនៅឆ្នាំ២០១៧​។

 ដោយអានការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក ហ្គន់សាឡេស ដេវីដសិន ថា «ការតស៊ូមតិ​ប្រឆាំងនឹងរបបលោក ហ៊ុន សែន» ដែលធ្វើឡើង អំឡុង​កិច្ចប្រជុំតាម​ប្រព័ន្ធ​ Zoom លោក សេង ហៀង​ មានប្រសាសន៍ថា សកម្មជនរូបនេះបានប៉ុនប៉ងផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈអ្វីដែលគេហៅថា «បដិវត្តន៍ពណ៌» ក្រោមលេស​បរិស្ថាន និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។ 

លោក សេង ហៀង បានលើកឡើងថា លោក ហ្គន់សាឡេស ដេវីដសិន និងជន​ជាប់​ចោទពីរនាក់ទៀតគឺ យឹម លាងហ៊ី និង ស៊ុន រដ្ឋា ក៏បានប្រើពាក្យមិនសមរម្យប្រមាថព្រះមហាក្សត្រក្នុងកិច្ចប្រជុំតាម​ប្រព័ន្ធ​ Zoom ផងដែរ។

 លោក សេង ហៀង មាន​ប្រសាសន៍ថា៖ «តំណាង​អយ្យការ​សូម​​​​រក្សា​បទ​​ចោទ​រួម​គំ​និត​​ក្បត់​ និង​ប្រមាថ​ព្រះមហាក្សត្រ ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិសុខ​ជាតិ។ សូមក្រុម​ប្រឹក្សា​ជំនុំជម្រះ​​​ពិចារណា​ដាក់​ទោស​ [ពួកគេ] តាម​ច្បាប់»។ 

ជន​ជាប់​ចោទប្រាំនាក់បានក្រោកឈរឡើងនៅចំពោះមុខក្រុម​ប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ​ដែល​មាន​ចៅក្រមបីរូប​ បានបដិសេធការចោទប្រកាន់ ដោយនិយាយថា ការងាររបស់ពួកគេគឺ «ការពារបរិស្ថាន» ហើយបានស្នើសុំឱ្យក្រុមប្រឹក្សា​ជំនុំជម្រះ​ទម្លាក់បទចោទប្រកាន់។

 លោក លាងហ៊ី បាននិយាយ​ថា៖ «ខ្ញុំបានបូជា​ជីវិតរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីការពារបរិស្ថាន។ ខ្ញុំបាន​បោះបង់​ចោល​ការងាររបស់ខ្ញុំ [ដែល​មាន​ប្រាក់ខែ] រាប់១០០០​ដុល្លារ​ ដើ​ម្បី​ធានានូវគណនេយ្យភាព និងតម្លាភាពក្នុងការការពារបរិស្ថាន​។ ខ្ញុំ​សុំ​ឲ្យ​ចៅ​ក្រម​​ទម្លាក់​ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​អស់»។ 

ជន​ជាប់​​ចោទ​ម្នាក់​ទៀត​ឈ្មោះ លី ចាន់​ដា​រ៉ា​វុត បាន​បន្ទរតាម​ លាងហ៊ី ថា ពួកគេ​​ធ្វើ​​ការ​លើ​បញ្ហា​បរិស្ថាន។ សកម្មភាពរបស់ខ្លួន គឺដើម្បីបង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ថា «អ្នកមាន និងមន្ត្រីមានអំណាច» ដែលកំពុង​ទទួលបាន​ផលប្រយោជន៍ពីការ​ចាក់​ដី​លុប​បឹង និងបំផ្លាញបរិស្ថាន។ ​ដោយ​លើក​ឡើង​អំពី​មាត្រា៤៥១ ដែល​ចែង​ពី​និយម​ន័យ​នៃ​បទ​ឧបឃាត​ លី ចាន់​ដា​រ៉ាវុត បាន​និយាយថា «គ្មាន​ធាតុផ្សំ​ [គាំទ្រ] បទ​រួមគំនិត​ក្បត់​​ទេ​​ ដូចជា​ការ​ប្រើ​អំ​ពើ​​ហិង្សា ឬ​ការ​ប៉ះពាល់​ដល់​បូរណភាព​នោះ​ទេ។ បទចោទនេះ​មាន​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំ​ពើ​​ហិង្សា​មួយ ឬ​ច្រើន ដែល​អាចនឹង​​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ស្ថាប័ន​នៅ​កម្ពុជា ឬ​រំលោភ​​លើ​បូរណភាព​នៃដែន​ដី​ជាតិ»។ 

លោកស្រី សម​ សុគន្ធា មេធាវីការពារក្តី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្មាន​ភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បី​​ដាក់​បន្ទុកលើ​​កូន​ក្តី​របស់​លោកស្រី​ ហើយការអត្ថាធិប្បាយរបស់ លោក ហ្គន់សាឡេស ដេវីដសិន ក៏​មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីទស្សន​របស់កូនក្តីទេ។

លោកស្រីចោទសួរថា៖ «​តើវីដេអូឃ្លីបមួយណាដែល​បង្ហាញ​ថា កូន​ក្តី​របស់​ខ្ញុំ​រៀប​ចំ​គម្រោង​វាយ​ប្រហារ​លើ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​?»។ លោកស្រី សុគន្ធា មាន​ប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មាន​ការរៀប​ចំ​ផែន​ការ​ [សកម្មភាព] ជា​មួយ​ជនបរទេសទេ។ រាល់​សកម្មភាព​ទាំង​អស់ ​គឺ​ទាក់​ទង​នឹង​សិទ្ធិ​សេរីភាព​នៃ​ការ​​បញ្ចេញ​មតិ»។

លោកស្រីបានបន្ថែមថា អនុសញ្ញាអន្តរជាតិ ក៏ដូចជារដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ចែងថា ប្រ​ជា​ពលរដ្ឋមានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសង្គម។ លោក​ស្រី​បាន​ទទូច​ថា៖ «​សូម​ក្រុម​ប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ​ទម្លាក់​ចោល​បទ​ចោទ​​លើ​កូន​ក្តី​របស់​ខ្ញុំទាំង​អស់​»។

 លោក សំ ចំរើន មេធាវី​ការពារ​ក្តី​ម្នាក់​ទៀត​បាន​ចោទ​សួរ​ពី​ភាព​ស្រប​ច្បាប់​នៃ​ការ​ប្រ​មូល​ភស្តុតាង​ពី​កិច្ច​ប្រជុំតាម​ប្រព័ន្ធ​ Zoom ដោយអះអាង​​ថា «វា​ជា​ការ​ប្រជុំ​ឯកជន»។ 

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​​ថា៖​ «ការ​លួចថត​សំឡេង​នៃ​​ប្រជុំ​របស់​បុគ្គល​មួយ​​គឺ​មិន​ស្រប​ច្បាប់​ទេ ដូច្នេះ​វា​មិន​ស្រប​ច្បាប់​ក្នុងការយក​មកធ្វើ​​ជា​ភស្តុតាង​នោះទេ​»

 អំឡុង​សវនាការពេល​​ព្រឹក មន្ត្រីតុលាការបានចាក់បញ្ចាំង​វីដេអូជាភស្តុតាងដែល​ចោទ​ប្រកាន់​សកម្មជនអង្គការ​មាតាធម្មជាតិ ប៉ុន្តែបានបដិសេធចាក់បញ្ចាំង​​ផ្នែកដែលសកម្មជនជឿថា នឹងជួយដល់សំណុំរឿងរបស់ពួកគេ ទោះបីជាមានការទទូច​ពីជនជាប់​ចោទ និងមេធាវីរបស់ពួកគេក៏ដោយ។ 

តុលាការ​បាន​បន្ត​ពិនិត្យ​ចាក់បញ្ចាំង​វីដេអូ​ពីរ​បន្ថែម​ទៀត​ដែលដាក់​បន្ទុក​លើ​​​សកម្ម​ជន​ដោយ​បង្ហាញ​ការ​សន្ទនា​ក្នុង​ចំណោម​ពួកគេ​ រួម​ទាំង​លោក ហ្គន់សាឡេស ដេវីដសិន ផងដែរ​។ 

វីដេអូទីមួយបង្ហាញពីក្រុម​សកម្មជនដែលកំពុងពិភាក្សាអំពីសំណើសុំ​ប្រើប្រាស់​ដ្រូន​​នៅកម្ពុជា ខណៈវីដេអូទីពីរពិភាក្សា​អំពីអំណាចរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ត្រូវបានយកមក​ធ្វើជាភស្តុតាងចំពោះ​បទ​ «ប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ»។ នៅក្នុងវីដេអូនោះ លោក ហ្គន់សាឡេស ដេវីដសិន បាននិយាយថា៖ «គាត់ [លោក ហ៊ុន សែន] សួរថា តើត្រូវបោះឆ្នោតឱ្យ​មាន​វិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដើម្បី​ឱ្យ​​លោក​ ហ៊ុន សែន ​ក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជាឬយ៉ាងណា​»។

 អតីត​សកម្មជន​មាតា​ធម្មជាតិ លោក យឹម លាងហ៊ី បាន​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​លោក អាឡិច ក្នុង​វីដេអូ​ថា មិន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ព្រះមហាក្សត្រ។ លោក​បាន​បន្ថែម​ថា​៖ «​ប្រសិន​បើ​អ្នក​បោះឆ្នោត​កែប្រែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ [​គឺ​] ឲ្យ​កូនប្រុស​គាត់ [​កូនប្រុស​លោក ហ៊ុន សែន] ធ្វើ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ឬ​ឲ្យ​គាត់ [ ហ៊ុន សែន] ធ្វើ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អស់​មួយ​ជីវិត​»​ 

លោក លាង ហ៊ី បាននិយាយបន្ថែមនៅក្នុងវីដេអូថា ពួកគេគួរតែពិភាក្សាតែរដ្ឋាភិបាល ឬគណបក្សកាន់អំណាចប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះ «ព្រះមហាក្សត្រ​​  គឺជាជនរងគ្រោះ»។ នៅក្នុងតុលាការថ្ងៃចន្ទនេះ លោកបានប្រាប់ចៅក្រមថា ទង្វើ និងពាក្យសម្ដីរបស់គាត់ មិនមែនមានបំណងប្រមាថព្រះមហាក្សត្រទេ ពីព្រោះគាត់គោរពព្រះមហាក្សត្រ និងព្យាយាមរារាំងព្រះនាមព្រះមហាក្សត្រពីការពិភាក្សា។ 

ទន្ទឹមនឹងនោះ លោក ចាន់ តារ៉ាវុធ បានស្នើឲ្យតុលាការចាក់វីដេអូបន្ថែមទៀត ជាពិសេសកន្លែងលោកកំពុងហ្វឹកហាត់ជាមួយជនបរទេស ព្រោះតំណាងអយ្យការបានប្រើប្រាស់ជាភស្តុតាងនៃការសមគំនិតប្រឆាំងនឹងរូបលោក។ 

លោក​បន្ត​ថា​៖ «​ព្រះរាជអាជ្ញា​តែងតែ​សួរ​អំពី​ការ​បណ្តុះបណ្តាល​ជាមួយ​ជនបរទេស​។ [ខ្ញុំ] ស្នើសុំឱ្យ [តុលាការ] ចាក់វីដេអូនោះ ដើម្បីបង្ហាញអ្នករាល់គ្នាថាតើការបណ្តុះបណ្តាលនេះខុសច្បាប់ឬអត់?» ។

 ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ប្រធានចៅក្រម អ៊ុក រ៉េត គន្ធា បានច្រានចោលសំណើរបស់លោក ចាន់ តារ៉ាវុធ ដែលបង្ហាញថាវីដេអូនោះជា «ការខាតពេលវេលា» ពីព្រោះវីដេអូដែលតុលាការទទួលបាននៅដំណាក់កាលចៅក្រមជំនុំជម្រះត្រូវបានបង្ហាញរួចហើយ និងភស្តុតាងដ៏ទៃមិនត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងសវនាការ។

 លោកស្រីបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តមិនចាក់វីដេអូបន្ថែមក្រៅពីភស្តុតាងដែលមាននៅក្នុងសំណុំរឿង។ ប្រសិន​បើ​អ្នក​គិត​ថា​មិន​មាន​ភស្តុតាង​គ្រប់​គ្រាន់​ទេ វា​នឹង​មាន​ការ​ពេញ​ចិត្ត​នៅ​ពេល​មេធាវី​របស់​អ្នកធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន»

 នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការ​លីកាដូ លោក អំ សំអាត ដែល​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​សវនាការ​បាន​ថ្លែង​ថា ចុង​ចោទ និង​មេធាវី​មិន​ពេញ​ចិត្ត​នឹង​វីដេអូ​ដែល​បង្ហាញ​ជា​ភស្តុតាង។ វីដេអូ​ភាគ​ច្រើន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាក់​គឺ​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​កំហុស​របស់​ពួកគេ។ តុលាការ​មិន​បាន​ចាក់​វីដេអូ​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​បញ្ជី​ដែល​ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​បញ្ជូន​ទៅ​តុលាការ ហើយ​វីដេអូ​ដែល​សកម្មជន​ជឿ​ថា​នឹង​ជួយ​ជម្រះ​ឈ្មោះ​របស់​ពួកគេ។ 

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អង្គជំនុំជម្រះបាននិយាយថា ភស្តុតាងទាំងអស់ [វីដេអូដែលចុងចោទស្នើសុំលេង] មិនត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងសំណុំរឿងនោះទេ ដែលយើងឃើញអាជ្ញាធរបានកសាងសំណុំរឿង និងបញ្ជូនវាជាភស្តុតាង» 

លោក សំអាត បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប៉ុន្តែបន្ទុកនៃភស្តុតាង និងភស្តុតាងដែលអាចដោះលែងចុងចោទ [មិនត្រូវបានគេមើលឃើញ] ដែលគួរឱ្យសង្ស័យនោះទេ» ដោយលោកបានបន្ថែមថា តម្រូវការក្នុងការបង្ហាញភស្តុតាងទាំងអស់របស់ជនជាប់ចោទ និងមេធាវីរបស់ពួកគេគឺសមហេតុផល។ នេះអាចបញ្ជាក់ការពិត និងស្វែងរកយុត្តិធម៌ពេញលេញសម្រាប់ជនជាប់ចោទ ៕

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Trial of Mother Nature Activists Concludes at Phnom Penh Court, Verdict on July 2

145 views

ព័ត៌មានទាក់ទង

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម