សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

ធនាគារពិភពលោក៖ កំណែទម្រង់សំខាន់ៗត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់

ទិដ្ឋភាពមួយផ្នែកនៃរាជធានីភ្នំពេញ ថតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ។ (ខេមបូចា/ព្រីង សំរាំង)
ទិដ្ឋភាពមួយផ្នែកនៃរាជធានីភ្នំពេញ ថតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ។ (ខេមបូចា/ព្រីង សំរាំង)

ខណៈដែលឆ្នាំ២០២៤ចាប់ផ្ដើម ប្រទេសកម្ពុជាប្រឈមមុខនឹងដំណើរយឺតយ៉ាវផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដែលអាច​ប៉ះពាល់​ដល់​គោលដៅរបស់ប្រទេស​ដើម្បី​ក្លាយខ្លួនជាប្រទេស​ចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ នៅឆ្នាំ២០៣០ ។ ការរីកចម្រើននៅក្នុងវិស័យ​បរិយាកាស​អាជីវកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកម្លាំងពលកម្ម​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា គឺត្រូវការ​ជា​ចាំបាច់​ដើម្បី​ប្រទេស​នេះ​ឈានទៅដល់​ការសម្រេចគោលដៅ​ខាង​លើ​នេះ​បាន។ នេះបើយោងតាម​ការវិភាគសេដ្ឋកិច្ច​របស់​ធនាគារពិភព​លោក (World Bank)។​

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​បញ្ជាក់ពី​ទិសដៅរបស់​ប្រទេស​ក្នុងការក្លាយខ្លួនជាប្រទេស​ចំណូល​មធ្យម​កម្រិត​ខ្ពស់​ ដោយផ្អែក​លើ​ចំណាត់ថ្នាក់របស់​ធនាគារ​ពិភពលោក ចាប់តាំងពី​លោក​ចូលកាន់តំណែង​ភ្លាមៗមកម្ល៉េះ ។ លោក​បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាល«ប្រកាន់ខ្ជាប់ឥតងាករេ​នូវ​ការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន​ដើម្បីសម្រេចបំណងប្រាថ្នា​ក្លាយជា​ប្រទេស​ចំណូលមធ្យម​កម្រិត​ខ្ពស់​នៅឆ្នាំ២០៣០ និង​ជា​ប្រទេស​ចំណូលខ្ពស់​នៅឆ្នាំ២០៥០» នៅពេល​លោក​ថ្លែង​ទៅកាន់​សន្និសីទមួយ​កាលពីខែវិច្ឆិកា ដែលរៀបចំ​ឡើង​ដោយ​វិទ្យាស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាលនិងស្រាវជ្រាវ​ដើម្បី​​អភិវឌ្ឍ​​កម្ពុជា (CDRI) ។

ប៉ុន្តែ ធនាគារ​ពិភព​លោក​បាន​ព្យាករ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ២០២៣ នៅអត្រាកំណើន ៥,៤% ដែលទាបជាង​អត្រាកំណើនប្រចាំឆ្នាំជាមធ្យម ៧,២% ដែល​ប្រទេស​នេះ​សម្រេចបាន​​ក្នុងអំឡុងពេល​១០ឆ្នាំនៅមុនការផ្ទុះជំងឺឆ្លងកូវីដ១៩ ។ ខណៈ​ដែល​​កម្ពុជា​បាន​កាត់បន្ថយ​អត្រានៃភាពក្រីក្ររបស់ខ្លួន​​ ប្រជាជន​ពាក់កណ្ដាលប្រទេស​នៅតែរស់នៅ​ដោយពឹងផ្អែក​លើ​ចំណូល​ប្រចាំថ្ងៃ ៤,១៥ដុល្លារ ឬតិចជាងនេះនៅឡើយ ។ សេដ្ឋវិទូ​របស់ធនាគារពិភព​លោក Faya Hayati និង Sebastian Eckardt បាន​បញ្ជាក់​នៅក្នុង​របាយការណ៍ចេញផ្សាយ​កាលពីខែធ្នូរបស់ពួកគេថា កំណើនខ្ពស់ជាងនេះ​អាច​នឹង​សម្រេចបាន ប្រសិនបើ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផ្ដល់​អាទិភាព​ទៅលើការកែទម្រង់​នៅក្នុងវិស័យ​សំខាន់ៗ ។

កែលម្អបរិយាកាស​អាជីវកម្ម

ក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្ម​ប្រឈមនឹង​បញ្ហា​ចំណាយថ្លៃដើម​ខ្ពស់​នៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា រួមជាមួយ​នឹង​លក្ខខណ្ឌ​តម្រូវ​ស្មុគស្មាញបែបការិយាធិបតេយ្យ​ពាក់ព័ន្ធនឹង​ការចាប់ផ្ដើម​ប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម​នៅក្នុង​ប្រទេស​នេះ ក្នុង​នោះរាប់បញ្ចូលទាំង​បញ្ហា​អាជ្ញាប័ណ្ណនិងលិខិតអនុញ្ញាតនានា ផងដែរ ។ សហគ្រាស​ធុនតូច​និងមធ្យ​ម (SMEs) ជួបការលំបាក​នៅក្នុងការទទួលបានមូលនិធិ​ដើម្បី​ជំរុញ​កំណើនរបស់អាជីវកម្ម​ខ្លួន ហើយ​គេ​ត្រូវការចាំបាច់​នូវការប្រកួតប្រជែងបន្ថែមទៀត​ដើម្បី​កែលម្អិ​បរិយាកាស​អាជីវកម្ម ។ នេះ​បើតាមអ្វីដែល​សេដ្ឋវិទូ​ធនាគារពិភព​លោក​បាន​សរសេរនៅក្នុងការចុះផ្សាយរបស់ខ្លួន ។

លោកស្រី លឹម វិរិយ៉ា សហស្ថាបនិក​នៃក្រុមហ៊ុន​ផលិតចំណីអាហារ ឈ្មោះ LM. LIMA Angkor Food បាន​និយាយថា បញ្ហាសម្រាប់​ម្ចាស់អាជីវកម្ម​នៅកម្ពុជា​បាន​កើតមានឡើង​តាំងពីមុនការផ្ទុះជំងឺរាតត្បាត​មកម្ល៉េះ ពោលគឺបញ្ហាអំពើពុករលួយ ។

លោកស្រីនិយាយ​យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «អំពើពុករលួយ​នៅក្នុងប្រព័ន្ធ​គឺពិបាកដោះស្រាយ ដែលធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាជន​ខ្លាចរអា​ក្នុងការធ្វើអាជីវកម្ម ដោយសារតែ[ពួកគេមើលឃើញ]ម្ចាស់អាជីវកម្មផ្សេងទៀត​បិទអាជីវកម្ម​របស់ខ្លួន និង​ខាតបង់​ប្រាក់ដោយសារតែភាពអយុត្តិធម៌​នៅក្នុង​វិស័យ​អាជីវកម្ម» ។

ក្រៅពីអំពើពុករលួយដែល​លោកស្រីបាន​មើលឃើញ​អាជីវកម្មជាច្រើនបាន​ប្រព្រឹត្ត​ឡើងទៅដោយធ្វើយ៉ាងណាដើម្បី​ឱ្យដំណើរទៅមុខ ដោយលោក​ស្រី​បាន​និយាយ​ថា ពួកគេត្រូវការបង់ពន្ធចាំបាច់គ្រប់បែបយ៉ាង និងការធ្វើតាម​លក្ខខណ្ឌតម្រូវ​របស់រដ្ឋាភិបាលដែលជាការលំបាកចំពោះម្ចាស់អាជីវកម្ម​តូចៗ ។

លោក ហេង សុខគង់ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ (MISTI) បាននិយាយថា ក្រសួងបានធ្វើការងារ​ដើម្បីជំរុញ​គោលនយោបាយ​ដែលជួយ​ដល់ SMEs ឱ្យកាន់តែមានភាពប្រកួតប្រជែង​ដើម្បីលើកកម្ពស់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច ។

លោកនិយាយថា៖ «SMEs ទាំងអស់​សុទ្ធតែមានភាពប្រឈមធំៗទាក់ទិនទៅនឹង​ការចូលទៅដល់​ទីផ្សារ លទ្ធភាពក្នុងការទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចេកវិទ្យា និង​ព័ត៌មាន ។ ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាល​បានដឹង​រួចហើយ​ពី​បញ្ហា​ទាំងអស់នេះ និងបានយកចិត្តទុកដាក់​ក្នុងការធ្វើកែសម្រួល​ជាបន្តបន្ទាប់» ។

លោកបានលើកឡើង​អំពីការ​រៀបចំបង្កើត​គេហទំព័រ​ KhmerSME កាលពីឆ្នាំ២០២១ ជាវិធានការមួយ​ដែល​ផ្ដល់​ផលប្រយោជន៍ដល់​អាជីវកម្មធុនតូច ដោយ​លោក​បន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាល​ជួយ​ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង​ពី​​អាជីវកម្មធុនតូច​ទៅកាន់ធនាគារ ដែលអាចផ្ដល់​កម្ចី​ដើម្បីបង្កើន​ហិរញ្ញប្បទាន ។ គិតត្រឹម​ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៣ មានសហគ្រាសផលិតធុនតូច​និងមធ្យមចំនួន ៤៤.៦២៨​សហគ្រាស​ ដែល​បានចុះបញ្ជី​ជាមួយ​ MISTI ដែលចំនួននេះ​កើនឡើងតែ ១,៥% ប៉ុណ្ណោះបើធៀបនឹងតួលេខ​ឆ្នាំ២០២២ ដែលចុះផ្សាយ​កាលពីខែមីនាកន្លងទៅ ។

កម្មករកំពុងធ្វើការងារនៅក្នុងរោងចក្រ​ផលិតចំណីអាហារ Lyly Food Industry នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ។ (ខេមបូចា / ព្រីង សំរាំង)

បច្ចុប្បន្នភាពទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​និង​ឡូជីស្ទិក (Logistics)

ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនិងឡូជីស្ទិក​ប្រសើរជាងមុន គឺសំខាន់ណាស់​សម្រាប់ការជំរុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កម្ពុជា ដើម្បី​ប្រកួតប្រជែងនៅលើ​ឆាកអន្តរជាតិ ដូចដែលត្រូវបានគូសបញ្ជាក់​នៅក្នុងការចុះផ្សាយ​របស់ធនាគារពិភព​លោក ។ ហិរញ្ញប្បទានច្រើនថែមទៀត​សម្រាប់​ហេដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធ​គឺជាការចាំបាច់​ដើម្បី​កែលម្អ​ការតភ្ជាប់​តាមផ្លូវដែក ផ្លូវ​គោក និង​ផ្លូវទឹក ដែល​តភ្ជាប់គ្នារវាង​ប្រទេស​ថៃ កម្ពុជា វៀតណាម និងឡាវ ។

លោក ស៊ិន ចន្ធី ប្រធាន​សមាគម​ភ័ស្តុភារកម្មកម្ពុជា បាននិយាយថា វិស័យដឹកជញ្ជូន​សំខាន់ចាំបាច់​ចំពោះការនាំចេញ​និងការនាំចូល​នៅក្នុង​ប្រទេស ហើយ​លោក​​សង្ឃឹមថា ផែនការមេវិស័យ​ភ័ស្ដុភារកម្ម​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រសើរឡើង​នូវ​កំពង់ផែសមុទ្រ​ទឹកជ្រៅ ព្រលានយន្តហោះ និង​ផ្លូវជាតិ ។

លោកនិយាយ​ថា៖ «នៅកម្ពុជា យើង​នៅតែត្រូវការចាំបាច់​[នូវការកែលម្អ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ]​នានា ដើម្បី​តភ្ជាប់តំបន់​សក្ដានុពលទាំងឡាយ​ទៅកាន់​កំពង់ផែ ព្រលានយន្តហោះ និង​មជ្ឈមណ្ឌល​
ភ័ស្ដុភារ »។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «រដ្ឋាភិបាលបាន​រៀបចំ​រួចរាល់ហើយ​នូវ​ផែនការមេ​វិស័យភ័ស្តុភារកម្ម ប៉ុន្តែ វាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេនៅពេលនេះ ហើយ​កង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​បណ្ដាលឱ្យថ្លៃដើម​ឡើងខ្ពស់​ បើធៀប​នឹង​ប្រទេស​ជិតខាង» ។​

សេដ្ឋវិទូ​របស់​ធនាគារពិភពលោក បាន​សង្កត់​ធ្ងន់​ថា ការរៀបចំ​ក្រុង​ត្រូវតែពង្រឹងនៅក្នុងប្រទេស ក្នុងនោះរាប់បញ្ចូលទាំង​ការកែលម្អ​សេវាជាមូលដ្ឋាន ដូចជា ទឹក​ អនាម័យ ការគ្រប់គ្រងសំណល់ ភ្លើង និង​ទូរគមនាគមន៍។

លោក សែស អរុណសក្ដា ដែលជាអ្នកស្រាវជ្រាវ​មួយរូប​នៅឯស្ថាប័នស្រាវជ្រាវមួយ ឈ្មោះ វេទិកា​អនាគត បាននិយាយថា ការអភិវឌ្ឍ​ក្រុង​ដែល​លើកកម្ពស់​ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន នឹង​ទាក់ទាញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច ។

លោកនិយាយ​យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ជាជាង​ចាំគិតនៅពេលក្រោយ ទីក្រុងមួយដែល​សាងសង់បាន​ល្អ​គួរតែ​ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា​បុរេលក្ខខណ្ឌ ឬជា​ផ្លូវមួយ​ដើម្បី​ទាក់ទាញ​ប្រជាជន ធនធានមនុស្ស​ដែលមាន​ទេពកោសល្យ​ និង​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ។ ការអភិវឌ្ឍ​ឆាប់រហ័ស​ក៏ត្រូវ​តែអមទៅដោយ​ការ​បង្កើន​កម្រិត​នៃភាពងាយស្រួលរស់នៅ ផងដែរ» ។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​សាធារណការ​និង​ដឹកជញ្ជូនពុំបានឆ្លើយតបនឹងសំណើសុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយឡើយ ។

កំពង់ផែ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ នាថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ។ (ខេមបូចា/ព្រីង សំរាំង)

កម្លាំងពលកម្ម​និង​ការអភិវឌ្ឍ​ជំនាញ

សេដ្ឋវិទូបាន​លើកឡើង​ថា កម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវតែដោះស្រាយ​បញ្ហាកង្វះជំនាញនៅក្នុងកម្លាំងពលកម្មរបស់ខ្លួន ដែល​មានការធ្លាក់ចុះគួរ​ឱ្យ​កត់សម្គាល់នូវ​កំណើនផលិតភាព​ការងារ​ក្នុងរយៈពេល​៥ឆ្នាំចុង​ក្រោយនេះ ។ កុមារដែលកើតនៅពេល​បច្ចុប្បន្ន ​នឹងទំនងជា​សម្រេចបានតែពាក់កណ្ដាល​ប៉ុណ្ណោះ​នៃ
​​ផលិតភាព​ការងារ​សក្ដានុពល​​ពេញមួយជីវិត ទោះបីពួកគេ​មាន​ការអប់រំ​និងការថែទាំ​សុខភាពគ្រប់គ្រាន់​ក្ដី ។

កុមារកម្ពុជាតិចតួច​កំពុងចូលរួម​នៅក្នុង​កម្មវិធីអប់រំ​កុមារតូច ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​របស់​ពួកគេ និងកាត់បន្ថយ​លទ្ធភាពរបស់​ឪពុកម្ដាយ​ក្នុងការវិលត្រឡប់​ទៅធ្វើការងារ​វិញ ។ សាលារៀន​នានា​កំពុង​ប្រឈមនឹងបញ្ហាធ្លាក់ចុះ​នូវ​លទ្ធផល​សិក្សារបស់សិស្ស និង​អត្រា​បោះបង់​ការសិក្សា​ខ្ពស់ ក្នុងនោះកុមារដែលរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រទទួលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត ។ ការផ្ដល់រង្វាន់​លើក​ទឹកចិត្ត​ ដូចជា ការឧបត្ថម្ភសាច់ប្រាក់​អាចនឹងចាំបាច់​ដើម្បីជួយ​ដល់​កុមារមកពីគ្រួសារក្រីក្រ​ឱ្យ​ទៅរៀន​និង​កុំ​ឱ្យ​បោះបង់ការសិក្សា ។

លោក កត្តា អ៊ន អ្នកនាំពាក្យក្រសួង​ការងារ បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ចាត់វិធានការ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​កង្វះជំនាញ ដោយ​មានផែនការ​ផ្ដល់​ការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ​ដល់​ប្រជាជនវ័យក្មេង ១,៥លាននាក់ ។

លោកនិយាយ​យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «រដ្ឋាភិបាល​បានផ្ដោត​ការយកចិត្តទុកដាក់​កាន់តែខ្លាំង ​ដើម្បី​ធានាថា
កម្ពុជា​ក្លាយជា​ប្រទេស​ឧស្សាហកម្ម​កម្រិត​មធ្យម​និង​កម្រិត​ខ្ពស់ ដែល​ទាមទារនូវ​កម្មករ​ដែល​មាន​ជំនាញ ។ យើង​កំពុង​ខិតខំ​បណ្ដុះបណ្ដាល​កម្មករ​ដើម្បី​ឆ្លើយតបទៅនឹង​ទីផ្សារ​ការងារ» ។

កម្មការិនីកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ចេញពីរោងចក្រមួយកន្លែងនៅអំឡុងម៉ោងសម្រាកទទួលទានអាហារថ្ងៃត្រង់ នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ។ (ខេមបូចា/ព្រីង សំរាំង)
កម្មការិនីកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ចេញពីរោងចក្រមួយកន្លែងនៅអំឡុងម៉ោងសម្រាកទទួលទានអាហារថ្ងៃត្រង់ នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ។ (ខេមបូចា/ព្រីង សំរាំង)

សេដ្ឋវិទូ​ធនាគារពិភព​លោកអះអាងថា ប្រសិនបើ​កម្ពុជា​អនុវត្ត​«គោលនយោបាយ​ផលិតភាព​ខ្ពស់ កំណែទម្រង់​រចនាសម្ព័ន្ធ​ដ៏ក្លាហាន ការវិនិយោគ​ប្រកប​ដោយ​គុណភាព​ទៅលើ​ហេដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធ និង​មូលធនមនុស្ស ព្រមទាំង​គោលនយោបាយ​អភិវឌ្ឍ​ទីក្រុង​ឆ្លាតវៃទៅតាម​ស្ថានភាពអាកាសធាតុ» ប្រទេសនេះ​អាច​រក្សាបាន​នូវ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្ពស់​ ខណៈដែល​ខ្លួន​ធ្វើការឆ្ពោះទៅរក​ការសម្រេច​គោលដៅ​ឆ្នាំ២០៣០​របស់ខ្លួន ។

ឆ្លើយតបចំពោះ​ការវិភាគនេះ លោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល បាន​ប្រាប់ ខេមបូចា ព័ត៌មាន ថា រដ្ឋាភិបាលបាន​អនុវត្ត​រួចមក​ហើយ​នូវ​អាទិភាព​សំខាន់ៗទាំងនេះ ដោយ​គាំទ្រ​ច្បាប់​ដើម្បី​កែលម្អ
​វិនិយោគទុន ភ័ស្ដុភារកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ធនធានមនុស្ស និង​ការបន្ស៊ាំទៅនឹងបម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ ។

លោកបាននិយាយថា «ទោះបី[របាយការណ៍ធនាគារពិភពលោក]​មិន​បង្ហាញ​ការអនុវត្ត​សំខាន់ៗ​ទាំងនេះ​ក៏ដោយ ក៏រដ្ឋាភិបាលបាន​នឹងកំពុងអនុវត្ត​អាទិភាពទាំងនេះរួចស្រេចទៅហើយ» ៕​

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ World Bank: Key Reforms Needed for Cambodia to Become Upper-Middle Income Country

428 views

ព័ត៌មានទាក់ទង

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម