សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

សមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺប្រឈមនឹងកង្វះកម្លាំងពលកម្មជាយុវជនដើម្បីផលិតស្ករត្នោត

បុរសម្នាក់ជាកសិករកំពុងចិតផ្កាត្នោត ដើម្បីត្រងទឹកត្នោតដែលផុសក្នុងផេកសមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣។
បុរសម្នាក់ជាកសិករកំពុងចិតផ្កាត្នោត ដើម្បីត្រងទឹកត្នោតដែលផុសក្នុងផេកសមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣។

សមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺប្រឈមកង្វះកម្លាំងពលកម្មជាយុវជន​ផលិតស្ករត្នោតនាំ​ទៅក្រៅ​ប្រទេស​​​​ខណៈក្រសួងកសិកម្មជំរុញឱ្យមានការអភិរក្សដើមត្នោតបន្ថែមទៀត។                                 

 ស្ករត្នោតកម្ពុជាត្រូវបានកែច្នៃសម្រាប់នាំចេញទៅសហគមន៍អឺរ៉ុប និងនាំចេញទៅ​កាន់​ប្រទេស​​អាស៊ីមួយចំនួនទៀតដោយសមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺ។ ប៉ុន្តែសមាគមមួយនេះ​កំពុងប្រឈមនឹងកង្វះកម្លាំងពលកម្មឡើងត្នោតពិសេសកម្លាំងពលកម្មជាយុវជន។ នេះបើ​តាម​សមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺ។

បញ្ហានេះក៏មិនខុសអីពីលោក ជុំ សំបាន ដែល​គ្រួសារ​របស់​លោកប្រកបរបរឡើងត្នោត​នៅក្នុងសមាគមដែរ តែលោកមិនបានចាប់​យក​អាជីព​នេះ​ឡើយ​ហើយលោកបានទៅធ្វើ​ជា​កម្មកររោងចក្រកាត់ដេរវិញ។

លោក សំបាន ដែលមានវ័យ២៥ឆ្នាំ និងមានលំនៅក្នុងភូមិត្រពាំងកំប៉ោះ ឃុំភ្នំតូច ស្រុកឧដុង្គ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានប្រាប់ថា មិនថាតែនៅក្នុងភូមិរបស់លោកទេសូម្បីតែភូមិដទៃទៀត​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍ឃុំភ្នំតូចមានយុវជនតិចណាស់ដែលនៅជួយការងារឡើងត្នោតឱពុកម្តាយក្រៅពីនោះពួកគេទៅធ្វើការរោងចក្រកាត់ដេរឬរកការងារផ្សេងធ្វើ។ព្រោះយល់ថារបរឡើងត្នោតអាចរកលុយបានតែពី៥​ទៅ៦​ខែ​ប៉ុណ្ណោះហើយបើចំពោះការងារផ្សេងគឺអាចធ្វើបានពេញៗ១ឆ្នាំនិងមិនហត់ដូចរបរឡើងត្នោតទៀតផង។

លោក សំបាន ឱ្យដឹងថា៖ «ខ្ញុំជាយុវជនជាអ្នកបន្តវេនពីឪពុកខ្ញុំធ្វើត្នោត ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនចាប់​អាជីព​​​នេះ​ទេ។ ព្រោះវាពិបាកតាំងពីឡើងដើមត្រងទឹកត្នោត​រហូតរម្ងាស់បាន​ជាស្ករ ហេតុនេះ​ខ្ញុំ​រក​ការងារ​ផ្សេងធ្វើវិញស្រួលជាង»

ដោយឡែកយុវជនឈ្មោះ ធឿន សុផានិត ជានិស្សិតឆ្នាំទី២ ដេប៉ាត់តឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និង​សារគមនាគមន៍(DMC)បានយល់ឃើញថា សម្រាប់យុវជនមួយចំនួនដែលរស់នៅ​តាម​សហគមន៍​​​សម្បូរដើមត្នោតហើយ ពួកគាត់មិនសូវបានរៀនសូត្រតែបើពួកគាត់អាចអនុវត្ត​បាន គឺមិនគួរចំណាកស្រុកដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើនៅក្រៅប្រទេស ឬធ្វើចំណាកស្រុកមក​ខេត្ត​ផ្សេង​​ទេ។ ពីព្រោះការធ្វើចំណាកស្រុកវាក៏អាចប្រឈមនឹងបញ្ហាច្រើនដែរដូចជា​ការចំណាយ​ច្រើនលើការហូបចុក និងសេវាផ្សេងៗទៀត ហើយបើការធ្វើចំណាកស្រុកនោះខុសច្បាប់ គឺវា​កាន់តែ​មានបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ទៀតផង។ 

លោកបន្តថា របរឡើងត្នោតជារបរដែលមាន​ស្រាប់នៅ​ក្នុងសហគមន៍។ អ៊ីចឹងលោកគិតថា របរនេះអាចជួយរកកម្រៃបំពេញបន្ថែមក្នុងគ្រួសារហើយតាមដែលលោកដឹង គឺរបរឡើងត្នោត​មានតែ៦ខែទេ[ខែវិច្ឆិកាដល់ខែមេសា]។ ដូច្នេះនៅសល់៦ខែទៀត គឺពួកគាត់អាចរកមុខរបរ ឬ​ការងារផ្សេងទៀតធ្វើ ឬក៏ការងារទាក់ទងនឹងដើមត្នោតដដែលក៏បាន។ ព្រោះអីបើគាត់រស់នៅ​ក្នុងសហគមន៍របស់គាត់ប្រាកដ​ជាដឹងហើយថាដើមត្នោតវាមានប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាង ដែល​អាច​យកទៅកែច្នៃជាវត្ថុបានច្រើនយ៉ាងក្រៅតែពីយកទឹកត្នោតធ្វើ​ស្ករ។ ដូចជាស្លឹកត្នោតគេដេរ​ធ្វើ​ស្លឹកកណ្តបសម្រាប់ប្រក់ផ្ទះ ឬធ្វើជាជញ្ជាំងផ្ទះ និងដើមត្នោត​គេយកមកកែច្នៃជាគ្រឿង​សង្ហារិម​​ផ្សេងៗ​។ 

យុវនិស្សិតវ័យ២១ឆ្នាំដែលមកពីសង្កាត់ស្វាយប៉ោ ក្រុង-ខេត្តបាត់ដំបងរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «របរឡើងត្នោតអាចរកកម្រៃបានសមល្មមសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីភាពបន្ថែមក្នុងគ្រួសារ។ ប៉ុន្តែបើយើងធ្វើចំណាកស្រុកខណៈរបរមានស្រាប់[ធ្វើត្នោត]ហើយបែរជាចំណាកស្រុក គឺវាប្រឈមបញ្ហាច្រើន។ បើយុវជនយើងខ្លះចាប់យករបរឡើងត្នោត គឺវានឹងមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ពួកគាត់»

បុរសម្នាក់ជាកសិករជាសមាជិកសមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺកំពុងឡើងយកទឹកត្នោត រូបនេះផុសក្នុងផេកសមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺ កន្លងមក​។

លោក ហោ ហួត ជាសមាជិកម្នាក់​ក្នុងចំណោមសមាជិក១៥៥គ្រួសារ​ដែលផលិត​ស្ករត្នោត​នៃ​សមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺបានប្រាប់ថា លោកមានដើមត្នោតចំនួន៤៦ដើមសម្រាប់ឡើង​យក​ទឹកផលិតជាស្ករត្នោតម្សៅដើម្បីលក់ឱ្យក្រុមហ៊ុនដែលក្នុង១គីក្រាមថ្លៃ ៧ ៥០០​រៀល​ខណៈស្ករត្នោតលើទីផ្សារថ្លៃ៧ពាន់រៀលក្នុង១គីឡូក្រាម។ ចំពោះរបរធ្វើត្នោតនេះ​បានជួយផ្គត់ផ្គង់​ដល់​ជីវភាពគ្រួសាររបស់លោក​បានមួយផ្នែកធំតែក៏ជារបរមួយលំបាកដែរបើគ្មានការតស៊ូគឺមិនអាចធ្វើបានឡើយ។           

លោកបន្តថា ទឹកត្នោតត្រូវចាក់រម្ងាស់ក្នុងខ្ទះឱ្យទៅជា​ស្ករបន្ទាប់មកលោកនិងប្រពន្ធ​ជាមួយ​កូនៗត្រូវកូរវឹកវាឱ្យកើតជាស្ករម្សៅ។ បញ្ហាលំបាកមួយទៀត គឺអុសសម្រាប់ដុតរម្ងាស់ទឹក​ត្នោត​​ដែលលោកត្រូវចំណាយលើការទិញអុសជិត២លានរៀលទៀតផង សម្រាប់ទុក​ដុតរម្ងាស់​ស្កររយៈពេល៦ខែ។ របរឡើងត្នោតកសិករធ្វើបានតែចាប់ពីខែវិច្ឆិកាដល់ខែមេសា​ប៉ុណ្ណោះ​ ព្រោះ​ក្នុងអំឡុងពេលនេះទឹកត្នោតសុទ្ធល្អគ្មានទឹកភ្លៀងចូល។ រយៈពេលនេះដែរ គឺលោកអាច​ផលិត​កែច្នៃជាស្ករម្សៅបានប្រមាណ៣តោនកន្លះ​សម្រាប់​លក់​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន និង​បានប្រាក់ជាង២០​លាន​រៀលដែលកាត់កងទៅគឺលោកនៅសល់​ចំណេញ​ប្រហែល​៧លានរៀលដែរ។

លោក ហោ ហួត អាយុ៤១ឆ្នាំដែលមានលំនៅភូមិក្រាំងច្រេស ឃុំយុទ្ធសាមគ្គីមុនីជ័យ ស្រុកសាមគ្គីមុនីជ័យ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងបើទោះជាលោកមានកូនប្រុស៣នាក់ក្តី​តែលោកថា​កូនប្រុសរបស់លោកមិនចាប់អារម្មណ៍នឹងរបរឡើងត្នោតដូចលោកទេហើយពួកគេបែរជានាំគ្នាទៅធ្វើជាកម្មកររោងចក្រកាត់ដេរទៅវិញ។

លោកថ្លែងថា៖ «ក្មេងៗឥឡូវមិនថាជាកូនខ្ញុំ ឬកូនគេទេ គឺមិនចេះឡើងត្នោតឡើយ។ របរនេះ​បើ​អស់ពីវ័យជំនាន់ខ្ញុំទៅប្រហែលជាអស់អ្នកបន្តវេនហើយដោយសារតែក្មេងៗគេថាធ្វើការ​រោង​ចក្រវិញមិនហត់នឿយ»។                   

 លោក សំ សារឿន ប្រធានសមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺបានប្រាប់ថា បច្ចុប្បន្នសមាគមមាន​សមាជិក​ចំនួន១៥៥គ្រួសារនៅក្នុងស្រុកអង្គស្នួល ស្រុកសំរោងទង ស្រុកសាមគ្គីមុនីជ័យ និង ក្រុងឧដុង្គម៉ែជ័យ។ សមាគមមានតួនាទីរកទីផ្សារ និងធ្វើជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយឱ្យសមាជិក​ក្នុង​សមាគម​​ដើម្បីលក់ស្ករទៅឱ្យក្រុមហ៊ុននាំចេញទៅប្រទេសអឺរ៉ុប។ ក្នុងនោះមានប្រទេស​បារាំង អង់គ្លេស អាមេរិក ចិន ឥណ្ឌា កូរ៉េខាងត្បូង រួមនិងប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនទៀត។ បច្ចុប្បន្ន​ស្ករត្នោត​ដែលនាំចេញទៅបរទេសជាប្រភេទស្ករត្នោតម្សៅ។              

ទោះជាយ៉ាងណា លោក បានត្អួញត្អែរថា កន្លងមកក៏ដូចជាបច្ចុប្បន្នដែរ មិនមានយុវជន​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹងរបរឡើងត្នោតឡើយហើយមានតែ៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ​ជាកម្លាំង​ពលកម្មស្ថិត​ក្នុង​វ័យ​ជាយុវជន។ ក្រៅពីនេះអ្នកដែលមានអាយុ៤០ឆ្នាំឡើងរហូតដល់អាយុ៦០ឆ្នាំ។          លោកសារឿនថ្លែងថា៖ «ចំពោះកម្លាំងយុវជនដែលនៅមាន៥ភាគរយនេះ​ដោយសារ​ឪពុក​ម្តាយពួកគេពន្យល់ណែនាំអំពីគុណប្រយោជន៍នៃរបរធ្វើស្ករត្នោត។ ខ្ញុំតែងតែជំរុញ និង​លើក​ទឹកចិត្តដល់ក្រុមយុវជនឱ្យងាកមកការងារឡើងត្នោតវិញតែពួកគេនៅតែមិនចាប់អារម្មណ៍»។                 

លោកបន្តទៀតថា ចំពោះដើមត្នោតដែលអាចគាបយកទឹកត្នោតផលិតជាស្ករ​បានលុះត្រាតែ​ដើមត្នោត​នោះគិតពីគល់ដល់ក្រោមដី៨​តឹក​មានដីខ្សាច់ហើយនៅក្រោមដីខ្សាច់​ប្រវែង៨តឹក​ទៀតមានដីក្រួសក្រហមទើបកំណត់ថាដើមត្នោតនោះស្ថិតក្នុងតំបន់ម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រ​ទំនិញ GEOGRAPHICAL INDICATION (GI)។

បើតាមលោក សារឿន របរឡើងត្នោត និងធ្វើស្ករត្នោតកសិករធ្វើតែ៦ខែទេ គឺអាចរកចំណូល​បានចន្លោះពី៦ទៅ៨ពាន់ដុល្លារ។ សមាគម​ស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺមានក្រុមហ៊ុនធំៗចំនួន៥ជាដៃគូ​សហការទិញ គឺក្រុមហ៊ុនConfirel ក្រុមហ៊ុន FARM.Link ក្រុមហ៊ុន HESED ក្រុមនៅប្រទេស​បារាំង និងក្រុមហ៊ុន១ទៀតនៅឥណ្ឌា។កាលពីឆ្មាំឆ្នាំ២០២៣ ស្ករត្នោតម្សៅត្រូវបាន​នាំចេញ​៦៦​តោន​ហើយនៅឆ្នាំ២០២៤នេះគ្រោងនាំចេញ៨០តោនទៀត។

ស្រ្តីម្នាក់ជាសមាជិករបស់សមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺកំពុងពិនិត្យទឹកត្នោត​ក្នុងខ្ទះ ដើម្បី​រម្ងាស់ជាស្ករត្នោតដែលផុសក្នុងផេកសមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺ កន្លងមក។

ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាការរក្សាឬដាំដើមត្នោតយ៉ាងណានោះត្រូវបានលោក វ៉ី សំណាង អភិបាល​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ ​ប្រាប់ ខេមបូចា ថា ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានសមាគមផលិតកែច្នៃស្ករត្នោតតែ​សម្រាប់​​ខេត្ត​មួយ​នេះគ្មានគម្រោងណាមួយដាំដើមត្នោតនោះទេ។ ម៉្យាងបើយកដីដាំដើមត្នោត គឺវានឹង​ចង្អៀតដីគ្មានដីសម្រាប់បង្កបង្កើនផលស្រូវដំណាំអ្វីបានទេហើយបើខាងក្រសួងកសិកម្មលោកគ្រោងនឹងដាំកូនត្នោតយ៉ាងណានោះសម្រាប់ខេត្តកំពង់ស្ពឺមិនមានគម្រោងទុកដីដាំដែរ។ 

លោកថ្លែងថា៖ «បើយើងយកដីដាំត្នោត គឺនឹងគ្មានដីសម្រាប់បង្កបង្កើនផល និងខ្វះដីធ្វើជា​តំបន់ឧស្សាហកម្ម។ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែយើងចេះថែរក្សាកូនត្នោតដែលជ្រុះផ្លែមកដុះពេញវាល​ទៅ​បានហើយ។ ម៉្យាងវិញទៀតកុំតែនាំគ្នាកាប់ដើមមានស្រាប់ទៅ​ គឺមិនខ្វះទេដើមត្នោត​សម្រាប់​ផលិតស្ករ»

ពាក់ព័ន្ធផលិតផលស្ករត្នោតត្រូវបានលោក ឃឹម ហ្វីណង់ អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជា​អ្នកនាំពាក្យ​​​ក្រសួងកសិកម្មរុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ឱ្យ ខេមបូចា ដឹងថា ផលិតផលស្ករត្នោត​នេះជាប្រភេទGIបានន័យថាជាម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រទំនិញ GEOGRAPHICAL INDICATION (GI)។ ស្ករត្នោតប្រភេទ(GI)នេះមានតម្លៃពិសេស​ហើយក៏ជាផលិតផល​ធម្មជាតិ​ហើយនិងតំណាងឱ្យជាតិកម្ពុជាផង​ដែរ​។

លោក ហ្វីណង់ បន្តថា បើទោះបីជាផលិតផលស្ករត្នោតនេះវាមិនទាន់មានលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ច​ជាទ្រង់ទ្រាយធំ។ ក៏ប៉ុន្តែ​ប្រជាកសិករខ្មែរមួយចំនួនក៏អាចរកចំណូលបានសម្រាប់ចិញ្ចឹម​ជីវភាព​​បានគួរសមដែរ​ចំពោះ​អ្នកប្រកបមុខរបរឡើងត្នោតធ្វើស្ករត្នោតនេះ។

លោកថ្លែងថា៖ «ចំពោះថាតើក្រសួងកសិកម្មនឹងអភិរក្សដើមត្នោតដែរឬទេ ខ្ញុំយល់ថាយើង​ត្រូវ​តែ​អភិរក្សដើមត្នោតនេះ។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្រ្តីបានឱ្យខាងរដ្ឋបាលព្រៃឈើ​រកផ្ទៃដីជាច្រើន​ហិកតា​​​ដើម្បីដាំដើមត្នោតហ្នឹងតែម្តងដែលជាយុទ្ធនាការមួយក្នុងការរក្សាផង​ហើយជំរុញការ​ដាំ​ដុះ​បន្ថែមផងដើម្បីរក្សានូវអត្តសញ្ញាណដើមត្នោតនេះសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា»

ផលិតផលស្ករត្នោតដែលសមាជិករបស់សមាគមស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺផលិត រូបភាពនេះបានផុសក្នុងផេករបស់សមាគម កន្លងមក។
438 views

ព័ត៌មានទាក់ទង

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម