សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

ចំណាត់ការស្ថាប័នរដ្ឋមិនសូវមានប្រសិទ្ធិភាព ជាមូលហេតុចម្បងនាំឱ្យបន្លែខ្មែរពិបាករកទីផ្សារ

កសិករ លោក តៃ សុង កំពុងបង្ហាញពូជខ្ទឹមបម្រុងទុកដាំ នៅផ្ទះរបស់គាត់ ស្ថិត នៅស្រុកស្អាងខេត្តកណ្ដាល។ រូបថតកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១។ ខេមបូចា/ វណ្ណ វិចារ
កសិករ លោក តៃ សុង កំពុងបង្ហាញពូជខ្ទឹមបម្រុងទុកដាំ នៅផ្ទះរបស់គាត់ ស្ថិត នៅស្រុកស្អាងខេត្តកណ្ដាល។ រូបថតកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១។ ខេមបូចា/ វណ្ណ វិចារ

ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្តាលៈ កម្ពុជានាំចូលផលិតផលកសិកម្មជាច្រើនប្រភេទ​ពីបរទេស​សូម្បីតែបន្លែជាច្រើនមុខដែល​ពលរដ្ឋ​​ខ្លួនឯង​ផលិតបានក៏ដោយ។អ្នក​ដាំ​បន្លែ​នៅកម្ពុជា​ប្រឈម​បញ្ហា​ធំបំផុត​គឺបន្លែដាំ​បាន​ប៉ន្តែគ្មានទីផ្សារ​ឬលក់បានថោកខាត​ដើមខាត​ចុង។

ស្រុកស្អាងជាស្រុកមួយស្ថិតនៅខេត្តកណ្ដាល ចម្ងាយជាង៣០គីឡូម៉ែត្រភាគអាគ្នេយ៍​រាជធានីភ្នំពេញ។ ស្រុកនេះមានប្រជាពលរដ្ឋដាំបន្លែច្រើន​ជាងគេ​ក្នុងចំណោម​អ្នកដាំ បន្លែនៅប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នកស្រុកស្អាងនេះ ក៏ជាអ្នកដែលខាតបង់​ធ្ងន់​​ជាងគេ​ដែរ ជារៀង​រាល់ឆ្នាំ ពិសេសគឺនៅរាល់ពេលដែលពួកគេដាំបន្លែបានទិន្នផលខ្ពស់។

កសិករវ័យ៣៣ឆ្នាំឈ្មោះ តៃ សុង ជាអ្នកដាំបន្លែចិញ្ចឹមជីវិត។លោកដាំដំណាំគ្រប់មុខវិលជុំ​ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារដែលមានកូនតូចម្នាក់និងឪពុកម្ដាយក្នុងបន្ទុកផង។កាលពីដើមឆ្នាំ២០២១លោកខាតប្រាក់ប្រមាណជិត៣០លានរៀលឬស្មើនឹងជាង៧ពាន់ដុល្លារ(ចំ​ណូល​ជា​មធ្យមរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរជាង១៦០០ដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ)  ដោយ​សារតែសាឡាដដែលលោកដាំបាន​មិនមាន​ទីផ្សារ។

នៅថ្ងៃមួយនាខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២១ លោក តៃ សុង កំពុងរៀបចំពូជខ្ទឹម(ស្លឹក) ចំនួន២០តោន ដើម្បីទុកដាំនៅរដូវលំហើយ។

លោក សុង និយាយថា៖ «ពូជខ្ទឹមនេះខ្ញុំសម្រាំង សរុប២០តោននេះ ខ្ញុំទុកដាំម្ដុំខែ១២។​ខ្ញុំដាំខ្លួនឯងប្រហែលជាង២០% និងសល់ប៉ុន្មានលក់ឱ្យអ្នកភូមិ»

លោក តៃ សុង បន្តថា បើទោះបីជាត្រៀមពូជខ្ទឹមបានល្អក្ដី តែខ្លួនលោកនៅតែបារម្ភថា ស្លឹកខ្ទឹមដែលដាំបានអាចនឹងគ្មានទីផ្សារដូចសាឡាដទៀត។

លោក តៃ សុង ឲ្យដឹងថា៖ «ត្រៀមចេះតែត្រៀមទៅ តែក្នុងចិត្តនៅតែភ័យភ័យខ្លាចខាតដូច​សាឡាដ​ទៀត។បើខាតលើកនេះទៀតមិនដឹងបានអីសងគេទេ»

កសិករម្នាក់ទៀត អាយុ ៤១ឆ្នាំ ឈ្មោះ តិច ប៊ុនលី ជាអ្នកដាំបន្លែគ្រប់មុខលើផ្ទៃដីជាង​២ហិចតា​។ លោកអះអាងថា កាលពីឆ្នាំមុនលោកខាតប្រាក់អស់ជាង៥លានរៀល​(ជាង១ពាន់ដុល្លារ)​ព្រោះតែលក់ស្ពៃក្រញ៉ាញ់មិនដាច់។

លោក ប៊ុនលី និយាយថា៖ «ខ្ញុំក៏បារម្ភចំពោះស្ថានភាពទីផ្សារបន្លែដូចអ្នកភូមិដ៏ទៃទៀតដែរ។ បន្លែខ្ញុំដាំបានជួនលក់បានចំណេញ ជួនពេលខ្លះក៏ខាតបង់ធ្ងន់ធ្ងរ»

ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មលោក វេង សាខុន ធ្លាប់អះអាងថា កសិករដែល​ដាំបន្លែជាលក្ខណៈគ្រួសារហើយមិនមានចងក្រងជាសហគមន៍ប្រាកដជាមានបញ្ហាទីផ្សារ។

លោក វេង សាខុន មានប្រសាសន៍ថា៖ «បញ្ហាបន្លែសល់ឬគ្មានទីផ្សារអីនេះកើតឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំតែកសិករភាគច្រើននៅតែអាចលក់បន្លែបានដើម្បីចិញ្ចឹមគ្រួសារពួកគាត់»

ទោះជាយ៉ាងណាក្ដីកសិករជាច្រើននាក់ទៀតដែលបានផ្ដល់បទសម្ភាសន៍សុទ្ធតែអះអាង​ស្រដៀងៗគ្នាថា ពួកគេខាតប្រាក់នៅពេលដែលតម្លៃបន្លែចុះថោកនិងរកទីផ្សារមិនបាន​ក៏ប៉ុន្តែ​មិនមានការសិក្សាណាមួយបញ្ជាក់ថាជារៀងរាល់ឆ្នាំកសិករខ្មែរត្រូវខាតបង់ថវិកាសរុបចំនួន​ប៉ុន្មាន​ឡើយ។

បន្លែគ្មានទីផ្សារធ្វើឱ្យកសិករមានបំណុលកើនឡើង។ កសិករនៅកម្ពុជាភាគច្រើនជាប់បំណុល​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនិងឈ្មួញចងការ។នៅកម្ពុជាទំហំប្រាក់កម្ចីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជនបទកាន់តែរីក​ធំឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។​របាយការណ៍​របស់ធនា​គារ​ជាតិ​​នៃ​កម្ពុជាបង្ហាញថា គិតត្រឹមដើម​ខែមករាឆ្នាំ២០២១ មានស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​ចំនួន៧៩​ដែល​កំពុងប្រតិបត្តិ​ការផ្ដល់ប្រាក់ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្ចីក្នុងទំហំទឹក​ប្រាក់ជិត៧ពាន់លានដុល្លារដែល​ក្នុងនោះប្រាក់កម្ចីលើវិស័យកសិកម្ម​មាន​១៩,២% ឬស្មើនឹងជាង១៣៣លានដុល្លារ។

កសិកររស់នៅឃុំទឹកវិលស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល កំពុងរៀបចំលាង សាឡាដ​ដើម្បីដឹកយកមក​លក់នៅទីផ្សាររាជធានីភ្មំពេញ។ រូបថតកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១។ ខេមបូចា/ វណ្ណវិចារ

កសិកររស់នៅខេត្តកណ្ដាល លោក តៃ សុង ដែលខាតបង់ប្រាក់យ៉ាងច្រើនបន្ទាប់ពី​បន្លែ​មិន​មានទីផ្សារនោះក៏ត្រូវជាប់បំណុលដូចគ្នានឹងអ្នកភូមិដ៏ទៃទៀតដែរ។

លោក តៃ សុង ឲ្យដឹងថា៖ «ខ្ញុំមានដើមខ្លះនិងខ្ចីលុយមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុចំនួន៣ពាន់ដុល្លារមកធ្វើដើមដាំបន្លែនៅពេលដែលបន្លែលក់មិនដាច់ ខ្ញុំខាតទាំងដើមខ្លួនឯងនិងអត់ប្រាក់ដើមសងទៅមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុវិញឡើយ។ឥលូវនេះខ្ញុំប្រមូលលុយខ្ចីបងប្អូនបានមួយចំនួនទៀតដើម្បីទិញពូជខ្ទឹមដាំយកលក់សងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនោះវិញ តែបើខាតទៀតគឺបំណុលកាន់តែកើន»

លោក តៃ សុង បន្តថា អ្នកភូមិរបស់គាត់មិនតិចនាក់ទេដែលធ្វើចំណាកស្រុក បន្ទាប់ពីដាំ​បន្លែ ខាត។

លោក តៃ សុង​ និយាយថា៖ «អ្នកភូមិខ្លះគាត់ខាតៗជាប់គ្នាបីបួនឆ្នាំអ៊ីចឹងទៅ អស់ដើមអស់ចុងខ្ចីលុយគេបង្វិលធ្វើដើមដាំទៀតក៏លែងបាន ពួកគាត់ក៏ចេញពីផ្ទះទៅរកស៊ីឈ្មួលធ្វើសំណង់ឬចេញលក់ដូរនៅខេត្តផ្សេងអ៊ីចឹងទៅ។ អ្នកមួយចំនួនទៀតទៅរកការងារធ្វើដល់ថៃមិនទាន់ឃើញត្រលប់មកវិញក៏មាន»

អ្នកស្រុកស្អាងម្នាក់ទៀតឈ្មោះ សុង មឿន អាយុ៥២ឆ្នាំក៏ទើបនឹងខាតប្រាក់ដែរ។​លោកអះ​អាងថា លោក​​​ខាតប្រាក់ប្រមាណ១ពាន់៥រយដុល្លារអាមេរិកដោយសារស្ពៃលក់បានថោក ហើយបញ្ហានេះនាំឱ្យប្រាក់បំណុលក្នុងគ្រួសារលោកកើនឡើង។

លោក សុង មឿន លើកឡើងថា៖ «ស្ពៃខ្ញុំដាំបានប្រហែល១០តោន ដែលតម្លៃទីផ្សារ​កាលឆ្នាំ​មុនបាន​មួយតោន​ប្រហែល៥រយដុល្លារ។ប៉ុន្តែកាលពីខែមិថុនា ខ្ញុំលក់ស្ពៃបានតែ​មួយតោន​២៥០ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ខ្ញុំខាតដើមអស់ពាក់កណ្ដាលខាតអស់ប្រហែល១ពាន់៥រយដុល្លារ»

លោក សុង មឿន បន្តថា៖ «ដល់ពេលខាតអ៊ីចឹងទៅ ខ្ញុំមិនអាចបង្វិលប្រាក់ដើមសង​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុបានទេ។ខ្ញុំគិតថាមានតែរកខ្ចីស្ថាប័នផ្សេងទៀតដើម្បីធ្វើដើមដាំបន្លែប្រភេទ​ផ្សេង​ទៀត​រក​ប្រាក់សងបំណុលនិងដោះស្រាយជីវភាព ប៉ុន្តែបើសរុបទៅកាលឆ្នាំមុន​ខ្ញុំជំពាក់​គេ​១៥០០ដុល្លារ​​ដល់ឆ្នាំថ្មី២០២២ខាងមុខ យ៉ាងហោចណាស់បំណុលគ្រួសារខ្ញុំឡើង​៣ពាន់ដុល្លារ​គឺមួយទ្វេជាពីរ»

​ឯកសារស្រាវជ្រាវមួយរបស់វិទ្យាស្ថានសភាកម្ពុជា (Parliamentary Institute of Cambodia) ដែលដាក់ជូនទៅកាន់រដ្ឋសភាកាលពីឆ្នាំ២០១៧បង្ហាញថា ការជាប់បំណុលជាមូល​ហេតុមួយ​ដែលនាំឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចំណាកស្រុក។ របាយការណ៍ដដែលលើកឡើងថា បំណុលកើតឡើង​ពី​មូលហេតុជាច្រើន ប៉ុន្តែមូលហេតុចម្បងមួយគឺ​មកពីផលិតផលកសិកម្មធ្លាក់ចុះ។

ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា (CCFC) លោក ថេង សាវឿន មានប្រសាសន៍​ថា កសិករដាំបន្លែជាលក្ខណៈគ្រួសារនៅកម្ពុជា មានវាសនាមិនខុសគ្នាទេនៅពេលដែល​ដាំ​បន្លែ​បានហើយគ្មានទីផ្សារ។ លោកបន្តថា ផលិតផលកសិកម្មគ្មានទីផ្សារនឹងនាំឱ្យគ្រួសារ​កសិករ​កើន​បំណុល និងមានជីវភាពកាន់តែដុនដាប។

លោក ថេង សាវឿន មានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រៅពីប្រឈមផ្នែកទីផ្សារ កសិករក៏ប្រឈមនឹង​បញ្ហា​កង្វះ​​បច្ចេកទេស បញ្ហាទុន បញ្ហាទឹក បញ្ហាជីនិងថ្នាំឡើងថ្លៃសព្វបែបយ៉ាង។ ​នៅស្រុក​យើងនេះ កសិករដាំបន្លែបានលក់បានចំណេញក៏ចំណេញលក់ខាតក៏ខាតទៅ បើគាត់ខាត​ល្មមៗគាត់ខ្ចីគេធ្វើបន្តប៉ុន្តែបើខាតដល់កមានតែរត់ចោលស្រុក»

ម្ដាយរបស់លោក តៃ សុង កំពុងរើសសម្រាំងយកពូជខ្ទឹម នៅស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្តាល។ រូបថតកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១។ ខេមបូចា/ វណ្ណ វិចារ

អាជ្ញាធរប្រើវិធីបំបិទមាត់ដើម្បីឆ្លើយតបចំពោះតម្រូវការកសិករ

របាយការណ៍អង្គការសង្គមស៊ីវិលនានាបង្ហាញថា ពីឆ្នាំ២០១៧ មករដ្ឋាភិបាលកាន់តែ​គាបសង្កត់​​ខ្លាំងឡើងលើ​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិនៅកម្ពុជា។ បក្សប្រឆាំងធំជាងគេគឺបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ត្រូវរំលាយ ។ អាជ្ញាធរបានចាត់វិធានការក្ដៅលើអ្នកណា​ដែលហ៊ាន​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាលឬបក្ស​កាន់​អំណាចទោះជាក្នុងវិស័យអ្វីក៏ដោយ សូម្បីតែវិស័យកសិកម្ម។

កាលពីខែឧសភា លោក តៃ សុង ធ្លាប់បានត្រូវអាជ្ញាធរខេត្តកណ្ដាលបង្ខំឱ្យផ្ដិតមេដៃធ្វើ​កិច្ច​សន្យា បញ្ឈប់​ការត្អូញ​ត្អែរលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ពេលដែលសាឡាដរបស់លោក​គ្មានទីផ្សារ។លោកសុង ចាត់ទុកចំណាត់ការរបស់អាជ្ញាធរថា ជាការគំរាមកំហែងលើសិទ្ធិ​សេរីភាព​​របស់លោក។

លោក តៃ សុង ឲ្យដឹងទៀតថា ៖«ពេលនោះសាឡាដខ្ញុំសល់ច្រើនលក់មិនចេញ ខ្ញុំផុសហ្វេសប៊ុករួចបានមួយថ្ងៃអ្នកកាសែតគេមកសម្ភាសន៍ខ្ញុំ។ ស្រាប់តែប៉ូលីសប៉េអឹម ចុះមកផ្ទះខ្ញុំពីសាមទៅសែសិបនាក់ ដាក់កិច្ចសន្យាឱ្យខ្ញុំផ្តិតមេដៃ។ អាជ្ញាធរខេត្តគេព្រមានថា បើខ្ញុំនៅតែបន្តរអ៊ូតាមហ្វេសប៊ុកទៀតគេនឹងចាត់វិធានការតាមច្បាប់។ ប្រពន្ធខ្ញុំម៉ែឪខ្ញុំគាត់ភ័យណាស់ខ្លាចគេចាប់ខ្ញុំដាក់គុក»

លោក តៃ សុង បន្តថា៖ «ខ្ញុំឆ្ងល់ខ្ញុំសួរថា តើខ្ញុំប្រាប់កាសែតថាបន្លែខ្ញុំអត់ទីផ្សារខ្ញុំនឹងភ្ជួរចោលនោះតើខុសច្បាប់អី?ខ្ញុំពិតជាអស់សង្ឃឹមណាស់ចំពោះការយកខ្នោះមកអន្តរាគមន៍ចំពោះទីផ្សារកសិផលបែបនេះ»

កសិករម្នាក់ទៀត លោក សុង មឿន អះអាងថា អ្នកភូមិរបស់លោកជាច្រើននាក់សុទ្ធតែ​មិន​ហ៊ានផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ឱ្យអ្នកកាសែតជុំវិញបញ្ហាប្រឈមរបស់ខ្លួនឡើយដោយខ្លាចការចាប់​ខ្លួននិងចោទប្រកាន់តាមផ្លូវតុលាការ។

លោក សុង មឿន​ ប្រាប់ថា៖ «ខ្ញុំទើបឃើញកងកម្លាំងជាច្រើននាក់មកផ្ទះ តៃ សុង នេះ​ខ្ញុំពិត​ជាភ័យណាស់ អ្នកភូមិផ្សេងទៀតក៏ដូចគ្នាអត់ហ៊ានផុសលើហ្វេសប៊ុកថា បន្លែលក់មិនដាច់ទេ​ខ្លាច​គេចោទឬចាប់»

របាយករណ៍មន្ទីរកសិកម្ម ខេត្តកណ្ដាល បានឱ្យដឹងថា នៅស្រុកស្អាងមានផ្ទៃដីដាំដុះបន្លែ​សរុប​​ចំនួន៨១៦៩ហិកតា មាន១២សហគមន៍ ដែលក្នុងមួយថ្ងៃអាចផលិតបន្លែជាមធ្យមបាន​ចំនួន ១១៥តោន។

អភិបាលខេត្តកណ្ដាល លោក គង់ សុភ័ណ្ឌ ធ្លាប់អះអាងប្រាប់អ្នកសារព័តមានថា អាជ្ញាធរមិនបានគំរាមកំហែង​ឬបំបិទមាត់ កសិករឡើយប៉ុន្តែអាជ្ញាធរខេត្តចង់ឱ្យ​កសិករស្នើសំណើរ ជាផ្លូវការមក​កាន់រដ្ឋបាលខេត្តដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ ជាជាងប្រើវេទិកានានារិះគន់។

លោក គង់​ សុភ័ណ្ឌ មានប្រសាសន៍ថា៖ «​(កសិករ) គាត់គួរណាស់តែប្រាប់មកយើងមិនគួរ​ណា​ទៅប្រាប់អ្នកកាសែតឬបង្ហោះហ្វេសប៊ុកអីអ៊ីចឹងទេមិនបានការអ្វីឡើយ»

របាយការណ៍ឃ្លាំមើលសេរីភាពមូលដ្ឋាន ដែលចេញផ្សាយដោយមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា CCHR បង្ហាញថា ក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំចុងក្រោយនេះមានករណីរឹតត្បិត​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ ចំនួន១០៨ករណីក្នុងនោះ៥៧ករណីជាការរឹតត្បិតតាមអនឡាញ។

ប្រធានគម្រោងសេរីភាពមូលដ្ឋាននៃ CCHR លោក ហ៊ុន ស៊ាងហាក់ មានប្រសាសន៍ថា ការ​បញ្ចេញ​មតិរិះគន់តាមអនឡាញនៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃក្លាយជាមុខសញ្ញាដែលអាជ្ញាធរបង្ក្រាប។​លោកបន្តថា អាជ្ញាធរបានហៅអ្នករិះគន់មកធ្វើកិច្ចសន្យាព្រមានឱ្យលុបសារចោលនិងធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុតនោះគឺចាប់បញ្ជូនខ្លួនទៅតុលាការហើយត្រូវឃុំឃាំងក្នុងពន្ធនាគារ។

លោក ស៊ាងហាក់ មានប្រសាសន៍ថា៖ ​«ការរឹតត្បិតសេរីភាពបញ្ចេញមតិភាគច្រើនលើ​​អនឡាញ លើអ្នកណាដែលរិះគន់ពីគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ឬរិះគន់លើអ្នកដែលមាន​​អំណាច។ យើងពិតជាបារម្ភមែនទែន ជានិច្ចកាលយើងជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរបើកលំហរ​សេរីភាព​ឡើងវិញនិងងាកមកបំពេញសេចក្ដីត្រូវការជូនពលរដ្ឋជាជាងចាំតែចាប់ទោស​ពៃរ៍»

កាលពីខែធ្នូឆ្នាំមុន អ្នកចិញ្ចឹមមាន់ម្នាក់ឈ្មោះ នី ណាក់ រស់នៅខេត្តកណ្ដាលត្រូវអាជ្ញាធរ​ចាប់​ខ្លួនបន្ទាប់ពីផុសលើហ្វេសប៊ុកពីបញ្ហាមាន់របស់លោក។ បុរសវ័យជាង៣០ត្រូវតុលាការ​កាត់​ទោស​ឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល១៨ខែ ពីបទជេរប្រមាថជាសាធារណៈ និងញុះញង់ឱ្យមាន​ការរើសអើង។ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ពលរដ្ឋម្នាក់រស់នៅខេត្តបាត់ដំបងភាគខាងលិច​ប្រទេសកម្ពុជាជាប់ប្រទេសថៃ ឈ្មោះ  ងួន លី ត្រូវអាជ្ញាធរចាប់ដាក់ពន្ធនាគារបន្ទាប់​ពី​សរសេរ​សារ​លើហ្វេសប៊ុកពីភាពអសកម្មរបស់អាជ្ញាធរក្នុងការរកទីផ្សារមៀនជូនពលរដ្ឋ។

អាជីវករលក់បោះដុំនិងរាយបន្លែផ្លែឈើនៅផ្សារដើមគរក្នុងខណ្ឌទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ។​ រូបថតកាល​ពីថ្ងៃ​ទី២៥ ខែ១១ ឆ្នាំ២០២១។ រូបថតផ្តល់ឲ្យ។

ភាពអសកម្មរបស់អាជ្ញាធរជាមូលហេតុសំខាន់នាំឱ្យបន្លែខ្មែរខ្វះទីផ្សារ

បញ្ហាបន្លែគ្មានទីផ្សារឬចុះថោកខ្លាំងកើតឡើងជារៀងរាល់រដូវប្រមូលផល។ អ្នកដាំបន្លែ​ភាគ​ច្រើនដែលបានផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសន៍សុទ្ធតែអះអាងថា បន្លែខ្មែរគ្មាន​ទីផ្សារ​​គឺ​បណ្ដាលមក​ពី​​ការ ហូរចូល​បន្លែ​​គ្រប់មុខពីបរទេស ។ ប៉ុន្តែក្រសួងកសិកម្មបានច្រានចោលចំពោះការលើក​ឡើង​នេះ​ដោយបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានាំចូលបន្លែពីបរទេសប្រមាណ​២៥%ប៉ុណ្ណោះលើតម្រូវ​ការទីផ្សារ។

ឈ្មួញកណ្ដាលនិងជាអ្នកទិញបន្លែពីប្រទេសវៀតណាមវ័យ៤៤ឆ្នាំ អ្នកស្រី សែម ភា លើក​ឡើងថា បន្លែខ្មែរសល់លក់មិនដាច់ឬមិនមានទីផ្សារ​ពីព្រោះអ្នកដាំមិនមានយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារ​ច្បាស់​លាស់។

អ្នកស្រី សែម ភា បន្តថា៖ «នៅស្រុកយើងអ្នកដាំដាំតាមគ្នា បើស្ពៃៗទាំងអស់ បើសាឡាដសាឡាដទាំងអស់ ដល់អ៊ីចឹងខែណាច្រើនច្រើនពេកលក់មិនដាច់ឬលក់បានថោក ខែណាតិចក៏តិចពេកហើយលក់បានថ្លៃខ្ពស់»

អ្នកស្រីរៀបរាប់ពីបទពិសោធន៍ដែលកសិករវៀតណាមដាំដំណាំយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំទៅស្រុក​ក្រោម​(ប្រទេសវៀតណាម) កសិករគេដាំបន្លែចម្រុះគ្រប់មុខស្លឹកមើម ដូច្នេះគេប្រមូលផលវិល​ជុំបេះបានរាល់ថ្ងៃ មួយមុខពី១០ទៅ២០គីឡូហេតុនេះគេមិនសូវសល់បន្លែទេ»

ឈ្មួញនាំចូលបន្លែពីវៀតណាម យកមកលក់នៅផ្សារបន្លែក្នុងខណ្ឌដង្កោរាជធានីភ្នំពេញ លោក ហេង ឡាយ។ លោកដឹកបន្លែពីវៀតណាមចូល​មកលក់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ​ ជាមធ្យម​លោកនាំចូលបន្លែជាង១០តោនក្នុង១ថ្ងៃៗ។ លោកនិយាយថា បន្លែដែលនាំចូលពីវៀតណាម​មានតម្លៃថោកជាងបន្លែខ្មែរ​ទើបបណ្ដាលឱ្យបន្លែខ្មែរប្រកួតប្រជែងទីផ្សារមិនឈ្នះ។

លោក ហេង ឡាយ និយាយថា៖ «បន្លែទាំងអស់យើងទិញពីវៀតណាមមក មានរូបរាងស្អាតៗជាងបន្លែខ្មែរយើង ហើយតម្លៃក៏រឹតតែថោកដែរថោកជាងបន្លែខ្មែរពី២០%ទៅ៣០%ឯណោះ»

លោកបន្តថា លោកត្រូវបង់ប្រាក់ក្រៅផ្លួវការឱ្យទៅមន្ត្រីស្ថាប័នរដ្ឋមួយចំនួន ដើម្បីបាននាំ​បន្លែចូលមកលក់ក្នុងទីផ្សារ ។

ទិន្នន័យពីជំរឿនកសិកម្មឆ្នាំ២០១៩បង្ហាញថា កសិករនៅកម្ពុជាប្រមាណជាង៤ម៉ឺនគ្រួសារ​​​ប្រកប​របរដាំបន្លែចិញ្ចឹមជីវិត។កម្ពុជាក៏ត្រូវនាំចូលបន្លែនិងផ្លែឈើ ពីបរទេសប្រមាណ​៤០០តោន​​​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ។

កម្ពុជាប្រកាសថាខ្លួនជាប្រទេសកសិកម្មប៉ុន្តែប្រទេសមួយនេះមិនមានទឹកគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីផ្ដល់ឱកាសឱ្យពលរដ្ឋធ្វើកសិកម្មទេ។របាយការណ៍ពីក្រសួងកសិកម្មបង្ហាញថា គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៨​ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រនៅកម្ពុជាបានគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដីកសិកម្មសរុបបានប្រមាណ៣០% ប៉ុណ្ណោះ​​ដោយកសិករភាគច្រើនត្រូវដាំដំណាំដោយពឹងមេឃ។ ថ្លៃអគ្គីសនី ថ្លៃជី ថ្លៃពូជដំណាំ​នៅកម្ពុជាសុទ្ធតែថ្លៃជាងតម្លៃនៅប្រទេសវៀតណាមនិងថៃ។ 

ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះកសិករដាំបន្លែ លោក តៃ សុង រៀបរាប់ថា កសិករដូចរូបលោកដាំបន្លែ​ខ្លួនឯង​រកទីផ្សារខ្លួនឯង ហើយមិនដែលឃើញមានការជួយអន្តរគមន៍ពីសំណាក់អាជ្ញាធរ

ឡើយ។

លោក តៃ សុង បន្តថា៖ «អាជ្ញាធរគេបន្ទោសយើងថាដាំបន្លែដោយប្រថុយមិនមានព័ត៌មាន​ទីផ្សារ​ចុះឱ្យពួកខ្ញុំទៅរកព័ត៌មានទីផ្សារនៅឯណាបើមិនដែលឃើញស្រមោលមន្ត្រីមកជួប​មកជួយពួកខ្ញុំផង។ ខ្ញុំគិតថាពួកគាត់ជាមន្ត្រីមិនបានបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនទេ»

កម្មកររុញបន្លែនៅជិតផ្សារនាគមាសដែលជាផ្សារបោះដុំបន្លែមួយក្នុង ខណ្ឌទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ។ រូបថតកាលពីថ្ងៃទី២៥វិច្ឆកា២០២១។ រូបថតផ្ដល់ឲ្យ។

អតីតនាយកប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សានិងអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មកម្ពុជា(អង្គការសេដាក) និងជាស្ថានិកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន (GDP) លោកបណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ មានប្រសាសន៍ថា អាជ្ញាធរជំនាញដែលមានក្រសួងកសិកម្មជាអ្នកទទួលខុសត្រូវធំជាងគេ​ចំពោះ​បញ្ហាទីផ្សារកសិកម្ម។

លោក យ៉ង សាំងកុមារ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រសួងកសិកម្មត្រូវទទួលខុសត្រូវដោះស្រាយចំពោះសេចក្ដីត្រូវការរបស់ប្រជាកសិករ មិនត្រូវឆ្លើយយករួចខ្លួនឡើយ។ ក្រសួងចាំបាច់ត្រូវធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាង អ្នកដាំបន្លែ សហគមន៍កសិករ ឈ្មួញអ្នកទិញយកទៅលក់បន្តនិងអ្នកប្រើប្រាស់»

លោក សាំងកុមារ បន្តថា ៖«កសិករនៅថៃឬវៀតណាម ក៏ជួបបញ្ហាដូចកសិករនៅខ្មែរដែរ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរ​​គេកម្មជាងយើង គេតែងអន្តរាគមន៍ទាន់ពេលវេលា»

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក ស៊ាង ថៃ បានលើកឡើងថា កត្តាដែលនាំឱ្យកសិករ​ពិបាករកទីផ្សារបណ្ដាល​មកពីកសិករមិនបានចូលរួមជាសហគមន៍ ឬចងក្រងជាសហគមន៍​ដែលនាំឱ្យខ្វះព័ត៌មានទីផ្សារ។ លោកបន្តថា កសិករច្រើនដាំដំណាំតាមរដូវមិនដាំតាមទីផ្សារ

បណ្ដាលឱ្យផលិតផលមួយចំនួនកកស្ទះ និងមួយចំនួនទៀតត្រូវឈ្មួញកណ្ដាលទំលាក់តម្លៃ​ជាដើម។

លោក ស៊ាង ថៃ បញ្ជាក់ថា៖ «កន្លងទៅក្រសួងកសិកម្មនិងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មតែងណែនាំឱ្យ​កសិករបង្កើតសហគមន៍កសិកម្ម ដើម្បីជំរុញទីផ្សារ ប៉ុន្តែការចូលរួមរបស់កសិករនៅមិនទាន់​គ្រប់​គ្នា​នៅឡើយ»

លោក ស៊ាង ថៃ បន្តថា កន្លងទៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានធ្វើការងារមួយចំនួនរួចហើយជួយ​ដោះ​​ស្រាយបញ្ហាទីផ្សារបន្លែរបស់ប្រជាកសិករ រួមមានការសហការណ៍ជាមួយផ្សារទំនើប​មូយចំនួនដើម្បីទិញបន្លែដែលកកស្ទះគ្មានទីផ្សារ។

នៅប្រទេសកម្ពុជា ក្រសួងកសិកម្មជាអ្នកទទួលបន្ទុកជួយដល់កសិករក្នុងការធ្វើកសិកកម្ម រាប់តាំងពីធ្វើស្រែចំការ ដាំបន្លែនិងចិញ្ចឹមសត្វជាដើម ។ មន្ត្រីកសិកម្មមានតាំងពីថ្នាក់ជាតិ ថ្នាក់ខេត្ត រហូតដល់ថ្នាក់ស្រុក។ ក្នុងអាណត្តិទី៦នេះរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចេញ​អនុក្រឹត្យ​មួយ ប្រមូលមន្ត្រីជំនាញកសិកម្មថ្នាក់ស្រុកទាំងអស់និងមន្ត្រីក្រសួងមួយចំនួនទៀតមកបញ្ចូល​ក្នុងក្របខណ្ឌ​ក្រសួងមហាផ្ទៃ​វិញ ក្នុងបំណងបង្កើនប្រសិទ្ធិភាពការងារ។

នយោបាយបែងចែកអំណាចនៅកម្ពុជាមិនដូចគ្នានិងនយោបាយរបស់ប្រទេសកាន់លិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យលើពិភពលោកដូចជាជប៉ុន កូរ៉េ ប្រទេសក្នុងតំបន់អ៊ឺរ៉ុបឬសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ។​គណៈរដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានបំបែកវិស័យ​កសិកម្មតែមួយជាក្រសួងយ៉ាងតិចណាស់ចំនួន៤ រួម​មាន ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍​ជនបទ​តួនាទី​ជា​អ្នកអភិវឌ្ឍន៍សុខមាលភាពនៅជនបទ ក្រសួងកសិកម្ម​មាន​តួនាទី​ជាអ្នកជំរុញ​កសិ​កម្ម ក្រសួង​ធនធានទឹកមានតួនាទីអភិវឌ្ឍន៍វិស័យស្រោចស្រព ក្រសួងបរិស្ថាន​មានតួនាទី​ជាអ្នកជំរុញ​ឱ្យមានបរិស្ថានស្អាត។

អ្នកស្រាវជ្រាវ ការអភិវឌ្ឍន៍សង្គម លោក បណ្ឌិត មាស នី មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាធំដែល​បណ្ដាល​ឱ្យបន្លែគ្មានទីផ្សារ មិនមែននៅលើក្រសួងកសិកម្មឬក្រសួងណាមួយទេ​ ប៉ុន្តែ​បណ្ដាល​​មក​ពីគ្រប់ស្ថាប័នតែម្ដង។

លោក មាស នី​ មានប្រសាសន៍ថា៖ «និយាយរួមគឺបញ្ហាមកពីគ្រប់ស្ថាប័នជំនាញពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​តែម្ដង បើបន្ទោសតែក្រសួងកសិកម្មវាអយុត្តិធម៌ពេក។ ក្រសួងកសិកម្មមានតួនាទី​ជំរុញឱ្យកសិករផលិតប៉ុណ្ណោះ ចុះអ្នកណាកាន់ខាងទឹក?ចុះអ្នកណាកាន់ខាងទីផ្សារ?​ចុះអ្នកណាកាន់ខាងត្រួតពិនិត្យគុណភាពបន្លែ? ចុះអ្នកណាកាន់ខាងបរិស្ថាន

លោក មាស នី បន្ថែមថា ៖ «បើចង់ឱ្យបន្លែមានទីផ្សារគឺត្រូវធ្វើកំណែរទម្រង់ពីថ្នាក់ជាតិទៅ​តែម្ដ​ង មិនអាចធ្វើតែផ្នែកណាមួយនោះទេ»

1,591 views
ព័ត៌មានថ្មីៗ »
អត្ថបទពេញនិយម »