សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

វេទិកាអនាគត៖ គម្រោងមួយចំនួនដែលទទួលជំនួយពីចិនខ្វះតម្លាភាព និងបានរំលោភច្បាប់កម្ពុជា

ស្ពានជ្រោយចង្វារជាស្ពានមួយដែលប្រទេសចិនផ្តល់ជំនួយនិងកម្ចីសម្រាប់សាងសង់។ រូបភាពថតកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២។ ខេមបូចា/ ព្រីង សំរាំង
ស្ពានជ្រោយចង្វារជាស្ពានមួយដែលប្រទេសចិនផ្តល់ជំនួយនិងកម្ចីសម្រាប់សាងសង់។ រូបភាពថតកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២។ ខេមបូចា/ ព្រីង សំរាំង

របាយការណ៍ថ្មីមួយរបស់អង្គការវេទិកាអនាគត (Future Forum) ​​បង្ហាញថា​​​​គម្រោងមួយចំនួននៅកម្ពុជាដែលទទួលមូលនិធិពីប្រទេសចិន ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ (BRI) ប្រឈមនិងបញ្ហាសំខាន់ៗ​ ដូចជាបញ្ហាតម្លាភាព និរន្តរភាព និងនីតិរដ្ឋ ។

របាយការណ៍កម្រាស់១០ទំព័រដែលឃ្លាំមើលពីគម្រោង BRI បានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន ដោយសិក្សាគម្រោងចំនួនបីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រួមមានទំនប់វារីអគ្គីសនីតាតៃ គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រវៃកូ និងផ្នែកមួយនៃផ្លូវជាតិលេខ ៦ ពីអង្គក្រឹងដល់ថ្នល់កែង។

របាយការណ៍របស់វេទិកាអនាគតដដេល បានឱ្យដឹងថាគម្រោងមួយចំនួនបានចាប់ផ្តើមតាំងពីមុនពេល BRI ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅឆ្នាំ២០១៣ទៅទៀត ដូចជាគម្រោងទំបន់វារីអគ្គិសនីតាតៃជាដើម។ ការសិក្សាបានផ្តោតលើទិដ្ឋភាពចំនួនបីនៃជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ក្រៅប្រទេសរបស់ចិន ដែលក្នុងនោះរួមមានសហគ្រាសគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវការ និងលទ្ធកម្មសាធារណៈ។

នៅពេលដែលប្រទេសចិន ត្រូវបានចាត់ទុកជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច និងអ្នកការពារផ្នែកនយោបាយ ដ៏សំខាន់បំផុតតែមួយគត់របស់កម្ពុជា មូលនិធិរបស់ចិនភាគច្រើនផ្តោតទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

យោងតាមវេទិកាអនាគត គិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ប្រទេសចិនបានសាងសង់ស្ពានចំនួន៨ និងផ្លូវប្រវែង ៣​,២៨៧ គីឡូម៉ែត្រ ដោយប្រាក់កម្ចីសម្បទានជាង ៣ពាន់លានដុល្លារ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វេទិកាអនាគតកម្ពុជាក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា ការអនុវត្តគម្រោង BRI មួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាបានបំពានច្បាប់។

របាយការណ៍ដែលដកស្រង់ចេញពីការសិក្សារបស់អង្គការទន្លេអន្តរជាតិ (International Rivers) បង្ហាញថាការអនុម័តទំនប់វារីអគ្គិសនីតាតៃ មិនមានការវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានជាមុន រួមទាំងបានបំពានលើមាត្រា ៦នៃច្បាប់ស្តីពីការការពារបរិស្ថាន និងការគ្រប់គ្រងធនធានជាតិ។ ប្រភពដដែល ឱ្យដឹងទៀតថា ការសាងសង់កំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៦ បានប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងមាត្រាទី៤០ នៃច្បាប់ស្តីពីលទ្ធកម្មសាធារណៈ ដែលទាមទារឯកសារដេញថ្លៃ និងការដេញថ្លៃ។

របាយការណ៍ដដែលនេះបានបញ្ជាក់ថា នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះគម្រោងទាំងអស់ដែលទទួលបានមូលនិធិពីចិន ស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យនៃច្បាប់ចំនួនបីគឺ ច្បាប់ស្តីពីលទ្ធកម្មសាធារណៈឆ្នាំ ២០១២ ច្បាប់ស្តីពីសម្បទានឆ្នាំ ២០០៧ និងច្បាប់ស្តីពីការវិនិយោគឆ្នាំ ១៩៩៤។

របាយ​ការណ៍​នេះ​បាន​បន្ត​ថា​«​ដោយ​ធ្វើឱ្យព័ត៌មាននេះអាចរកបាន​ជា​សាធារណៈ​ រដ្ឋាភិបាល​​គួរតែចូលរួម​ឱ្យបានល្អជាមួយ​សង្គម​ស៊ីវិល​ និង​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ក្នុង​ការ​វាយ​តម្លៃ​ និង​ធានា​ថា​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ប្រយោជន៍ពី​ប្រាក់​ទាំងនេះ» ដោយបន្ថែមថា៖ «ដើម្បីកែលម្អឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង ច្បាប់កម្ពុជាគួរតែបង្កើតក្របខ័ណ្ឌបទប្បញ្ញត្តិ ដែលគម្រោងនានាដូចជា BRI ជាដើម ត្រូវតែបង្ហាញព័ត៌មានស្តីពីគម្រោងជាសាធារណៈ»។

របាយការណ៍នេះបាននិយាយថា កម្ពុជាមិនទាន់បង្កើតច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិដែលនឹងត្រួតពិនិត្យឱ្យបានហ្មត់ចត់លើគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយសហគ្រាសរដ្ឋបរទេស​ ដើម្បីកាត់បន្ថយការក្លែងបន្លំដែលអាចកើតមាន។

របាយការណ៍បង្ហាញថា ការអនុវត្តច្បាប់និងបង្កើនតម្លាភាព អាចនឹង «ធ្វើឱ្យគម្រោងកាន់តែឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់សហគមន៍ កាត់បន្ថយការរិះគន់លើការវិនិយោគរបស់ចិន និងផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាអតិបរមា ពីគម្រោងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនេះ»។

លោក​ ចេន​​​ ហ៊ាង អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោង និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវវ័យក្មេងនៅ វេទិកាអនាគត បាននិយាយថា ខណៈពេលដែលប្រទេសចិនគឺជាប្រភពនៃការវិនិយោគបរទេសដ៏ធំបំផុតនោះ ការឃ្លាំមើលគម្រោង BRI ត្រូវបានចាត់ទុកជាធនធានគាំទ្រក្នុងការកំណត់នូវភាពចន្លោះប្រហោងនៃបទប្បញ្ញត្តិនិងការគ្រប់គ្រង។

លោក​បាន​បន្ត​ថា​៖ «​វា​ជា​ធនធាន​មួយ​ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ អ្នកវិនិយោគ​ និងសង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ការ​យល់​ដឹង​ និង​ផ្តល់ឱកាស​សម្រាប់ការ​ពង្រឹង​បទប្បញ្ញត្តិ​វាគួរតែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាធនធានបច្ចេកទេស សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់»​

លោក បាននិយាយ​ថា ជំនួយ​អភិវឌ្ឍន៍​បរទេស​ជាសមាសធាតុ​ដ៏​សំខាន់​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ជាតិ​ក្នុង​បរិបទ​បច្ចុប្បន្ននេះ។

ក្មេងប្រុសលេងនៅក្បែរការដ្ឋានសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿន ក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ គំរោងនេះជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ (BRI) របស់ចិន ដែលតភ្ជាប់ពីភ្នំពេញ ទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ។ រូបភាពថតកាលពីថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១។ ខេមបូចា/ ព្រីង សំរាំង

ស្ថានទូត​ចិន​ប្រចាំ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​មិន​បាន​ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណើ​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​ពីអ្នក​សារ​ព័ត៌មានរបស់ខេមបូចា​ តាមរយៈ​សារហ្វេសប៊ុក​ទេ។ ដោយឡែក លោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន ​មិន​អាច​ទាក់​ទង​បាន​ទេ។

លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នក​នាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ​បាន​បដិសេធ​របាយការណ៍របស់​វេទិកា​អនាគត​ដោយ​និយាយ​ថា​ការ​រក​ឃើញ​របស់​របាយការណ៍នេះ​គឺ​មាន​ហេតុផល​នយោបាយ។

លោកបានបន្តថា៖​ «​យើងស្វាគមន៍ចំពោះរបាយការណ៍ណាដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យទាំងអស់គ្នា ប៉ុន្តែ [នេះ] គ្រាន់តែជារបាយការណ៍លំអៀងផ្នែកនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេតែងតែរិះគន់ការវិនិយោគរបស់ចិននៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែយើងត្រូវទទួលស្គាល់ថាការវិនិយោគរបស់ចិនក៏ផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សាធារណជនដែរ ហើយវាមិនភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងច្រើនទៅនឹងនិន្នាការនយោបាយនោះទេ»

ការសិក្សាដែលចេញផ្សាយកាលពីឆ្នាំមុនដោយ គំនិតផ្តួចផ្តើមសកលប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន​ បានរកឃើញថា BRI ត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងការកើនឡើងនៃពាណិជ្ជកម្មខុសច្បាប់ អំពើពុករលួយ និងឧក្រិដ្ឋកម្ម ជាពិសេសសម្រាប់ប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចទន់ខ្សោយដូចជាប្រទេសកម្ពុជា។

របាយ​ការណ៍​នេះ​បាន​លម្អិត​ជាពិសេសពី​ការ​វិនិយោគក្នុងគម្រោងខ្សែក្រវ៉ាត់និងផ្លូវនៅ​​កម្ពុជា ដែល​គម្រោង​ទាំង​នេះ​ភាគ​ច្រើន​នៅជុំវិញ​ទីក្រុង​កំពង់​ផែ​នៃ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ។

លោក ប៉ិច ពិសី នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្តោតលើបញ្ហាតម្លាភាព និងការទទួលបានព័ត៌មានជាសាធារណៈទាំងនោះ។

លោកបានលើកឡើងថា៖ «​តម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋដឹងថាក្រុមហ៊ុនប្រភេទណាដែលមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការដេញថ្លៃ។ ច្បាប់​លទ្ធកម្ម​គួរតែ​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ឱ្យ​បាន​ពេញលេញ​ដើម្បី​ការពារ​បញ្ហា​នានា ជាពិសេស​បញ្ហា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​សូកប៉ាន់​ដែល​អាច​កើត​មាន​»។ លោកបន្ថែមថា៖ «នេះមានន័យថាប្រជាពលរដ្ឋនឹងដឹងច្រើនអំពីគម្រោងវិនិយោគក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវ។ ដូច្នេះ វាចាំបាច់សម្រាប់អាជ្ញាធរក្នុងការបញ្ចេញព័ត៌មានឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន»

លោកបាន​បន្តថា រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ត្រូវ​បង្កើត​វប្បធម៌​សន្ទនា​ជាមួយ​សហគមន៍​មូលដ្ឋាន​ដែល​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ពី​គម្រោង​នានា ដើម្បី​ឱ្យសាធារណជនអាច​លើក​ឡើង​ពី​បញ្ហាផ្សេងៗ និង​អាច​បញ្ចៀស​ការ​លំបាក​ដែល​អាច​កើត​ឡើង​ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ។

លោក​បាន​បន្ត​ថា​៖ «​ការ​វាយ​តម្លៃ​នេះ​ទាមទារ​ឱ្យមាន​ការ​ចូល​រួម​យ៉ាង​មាន​សារៈសំខាន់ពី​ប្រជាជន​ដែល​អាច​រង​ផល​ប៉ះពាល់​»។ «យើងមិនត្រឹមតែសិក្សា និងវាយតម្លៃរបាយការណ៍ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយើងក៏លើកទឹកចិត្តឱ្យមាន [ការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន] ដែលមានភាពជាក់លាក់ជាមួយអ្នកជំនាញ និងដោយមានការចូលរួមយ៉ាងទូលំទូលាយ ជាពិសេសពីប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់នោះ»

បំណុល​ក្រៅ​ប្រទេស​របស់​កម្ពុជា​គឺមានរហូតដល់ ៩,១៨ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​គិត​ត្រឹម​ឆមាស​ទី ១ ឆ្នាំ ២០២១ ហើយ​ត្រូវ​បាន​រំពឹង​ថា​នឹង​កើន​ដល់​ជាង ១០ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​នៅ​ដំណាច់​ឆ្នាំ ពោលគឺកើន​ពី ៨,៨ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ ២០២០។

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងថវិកាជាតិឆ្នាំ ២០២២ ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បង្ហាញថា ៤៣,៧៨ ភាគរយនៃបំណុលបរទេសកម្ពុជាជារបស់ចិន ខណៈដៃគូពហុភាគីមានចំនួន ៣០,១៣ ភាគរយ ហើយនៅសល់គឺជំពាក់ប្រទេសផ្សេងៗទៀត៕ (រាយការណ៍​បន្ថែម​ដោយ ទ្រី ថានី)

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Future Forum: Some China-funded projects lack transparency and violate Cambodian law

68,636 views

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម