សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

អង្គការឃ្លាំមើលសិទិ្ធមនុស្ស៖ សិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិចជងរងការរំលោភបំពាននៅក្នុងគម្រោងកាបូនជួរភ្នំក្រវាញខាងត្បូង

ទិដ្ឋភាពភូមិជំនាប់មើលពីលើកំពូលភ្នំម្រេចកង្កែបក្នុងខេត្តកោះកុង ជាតំបន់មួយក្នុងតំបន់គម្រោងរេដបូកជួរភ្នំក្រវាញខាងត្បូងដែលមានជនជាតិដើមភាគតិចជងរស់នៅ។
ទិដ្ឋភាពភូមិជំនាប់មើលពីលើកំពូលភ្នំម្រេចកង្កែបក្នុងខេត្តកោះកុង ជាតំបន់មួយក្នុងតំបន់គម្រោងរេដបូកជួរភ្នំក្រវាញខាងត្បូងដែលមានជនជាតិដើមភាគតិចជងរស់នៅ។

របាយការណ៍ថ្មីមួយបានចោទប្រកាន់ថា អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្ដសត្វព្រៃបាន​បណ្តេញ​​ចេញ ចាប់​​ខ្លួន និងធ្វើបាប​​សមាជិកសហគមន៍ជន​ជាតិដើមភាគ​តិចជង ដែល​រស់នៅក្នុងឧទ្យាន​ជាតិភ្នំក្រវាញក្រោមឈ្មោះ​គ​ម្រោ​ងទូទាត់​​កាបូន​។

អង្គការឃ្លាំ​មើលសិទិ្ធមនុស្សនេះ​បាន​ចេញផ្សាយ​កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​នូវរបាយ​ការណ៍មួយ​ដែលរៀប​​រាប់លម្អិត​រយៈពេលពីរឆ្នាំ​នៃការស៊ើបអង្កេត​ទៅ​លើការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្សនៅទូ​ទាំង​២៣ ភូមិ​​ នៅ​ក្នុង និងនៅ​​ជុំវិញគម្រោងរេដ​បូក ជួរ​​ភ្នំក្រវាញខាងត្បូង ដែលជាគម្រោងទូទាត់​កាបូនដែលក្រុម​អភិរក្ស​ព្យាយាមការពារ និងស្ដារព្រៃឈើដែលផ្តល់មូល​និធិដោយក្រុមហ៊ុន​បំពុល​បរិស្ថាន​ និង​អង្គភាពផ្សេង​ទៀត ដែលមាន​បំណងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញកា​បូនរបស់ពួក​​គេ។ ក្រុម​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​បាន​ចោទប្រកាន់​ថា គម្រោងទូទាត់​កាបូនដែលអនុវត្ត​ដោយអង្គការ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​សត្វព្រៃ សហការជាមួយក្រសួងបរិស្ថាន បាន​រំលោភ​សិទ្ធិ​ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍​ជង​ តាម​រយៈការ​បណ្តេញចេញដោយបង្ខំ ការចាប់ខ្លួន​ប្រជាពលរដ្ឋធ្វើស្រែចម្ការ និងការ​ប្រមូល​អនុផលព្រៃឈើ និងការ​មិនទទួលបាន​ការ​យល់​ព្រម​ដោយសេរី ជា​មុន​​ និង​​ទទួលបាន​​ព័ត៌មានគ្រប់​គ្រាន់។

អ្នក​ស្រី Luciana Téllez Chavez ជា​អ្នកស្រាវជ្រាវបរិស្ថាន​ជាន់ខ្ពស់នៅអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស (HRW) និង​ជាអ្នក​សរសេររបាយការណ៍​បាននិយាយ​ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​ថា​        « គម្រោងរេដបូក​ជួរ​ភ្នំក្រវាញខាងត្បូង គួរតែត្រូវ​បាន​កែ​ស​ម្រួល ដើម្បីធានានូវ​ការចូលរួម​ប្រកបដោ​យប្រសិទ្ធភាពរបស់ជនជាតិ​ភាគ​​តិច​​ជង​ នៅ​ក្នុង​ការសម្រេចចិត្ត​សំខាន់ៗ ការផ្តល់បណ្ណ​កម្ម​សិទ្ធិ​​​លើ​ដីសហគមន៍ជនជាតិ​ដើមភាគតិច និង​ការ​មាន​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ចែករំលែកអត្ថប្រយោជន៍ជាមួយសហគមន៍​ជង​ ដែលទទួល​ស្គាល់ថា ពួកគេជា​​ម្ចាស់កាបូន​​នៅក្នុ​ង​ទឹក​​ដី​​របស់​ពួក​​គេ»។

អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស បាន​សម្ភាស​​មនុស្ស​ជាង ៩០ នាក់​ដែលរស់នៅក្នុងភូមិដែលរួម​បញ្ចូល​នៅក្នុងគម្រោង​នេះ និង​​មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល​បីនាក់ បន្ថែម​ទៅ​​លើការវិភាគរូបភាព​​ផ្កាយ​រណប ផែន​​ទី របាយការណ៍​ព័ត៌​មាន និង​ការបង្ហោះ​ព័ត៌មាន​តាម​ប្រព័ន្ធផ្សព្វ​ផ្សាយ​​សង្គម​។

ដោយ​លាត​សន្ធឹង​លើ​ផ្ទៃ​ដី​ប្រហែល​កន្លះលាន​ហិកតា​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ជួរ​ភ្នំក្រវាញ គម្រោង​អភិរក្សនេះ គឺជាគ​ម្រោង​រេដបូក ដ៏ធំបំផុតរបស់កម្ពុជា ដែលនាំមកនូវចំណូល​ពី​ការ​លក់ឥណទាន​កាបូន​ជាង ១៨លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២១។

ដើម្បីទាក់​ទាញ​អ្នកទិញជា​សាជីវកម្មឱ្យគាំទ្រតំបន់ព្រៃឈើ​កាបូន ស្ថា​ប័នវិញ្ញា​បនប័ត្រភាគី​ទីបីត្រូវ​​តែផ្ទៀងផ្ទាត់ថា​ គម្រោង​​នោះ​កំពុងបំពេញ​​តាម​គោលដៅរ​បស់​ខ្លួន និង​អាចស្រូបយក​កាបូនដែលខ្លួ​ន​សន្យា​។ នៅពេលដឹង​ពីលទ្ធផល​​​បឋមរបស់អង្គការ​ឃ្លាំ​​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ក្រុម​​ហ៊ុន Verra ដែលជាអ្នកបញ្ជាក់ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​របស់គម្រោង គឺ​បាន​បើកការស៊ើប​អង្កេតដោយខ្លួនឯងទៅ​លើគម្រោងនេះ​ក្នុង​ខែមិថុនា ហើយបាន​​ផ្អាកការចេ​ញ​ឥណ​​ទានបន្ថែម​ទៀត។ នៅក្នុ​ងអ៊ីមែល​មក​កាន់​ ខេមបូចា កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ អ្នកនាំពាក្យក្រុម​ហ៊ុន​ Verra បាន​សរសេរ​ថា ក្រុម​ហ៊ុន​​បានពង្រីកវិសាលភាពនៃកា​រត្រួតពិនិត្យរបស់ខ្លួនកាល​ពីដើម​ខែកុម្ភៈ​។

អ្នក​​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន លោក ជួប ប៉ារីស៍ មិន​បាន​ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណើ​សុំ​ការ​អត្ថា​ធិប្បាយ​ទេ​។

អ្នក​ស្រី Suwanna Gauntlett នាយិកាប្រតិបត្តិនៃអង្គការ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​សត្វ​​ព្រៃ​ បានស​រ​សេរ​នៅក្នុង​អ៊ីមែល​ថា «យើង​ជំទាស់​ដាច់​ខាត​» ចំពោះ​ការចោទប្រកាន់ភាគច្រើន​ដែល​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធ​មនុស្ស​ បាន​ផ្ញើ​មក​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​សត្វ​​ព្រៃ​ នៅក្នុងខែ​វិច្ឆិកា ដោយ​​អ្នក​​ស្រី​បន្ថែ​ម​ថា «មតិរបស់​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ បង្ហាញ​ពីរូបភាព​ដែល​បំភាន់ និងបំភ្លៃ​នៃ​​គម្រោង»​។

អ្នក​ស្រី​បានសរសេរ​នៅ​ក្នុងអ៊ីមែល​ថា «ខ្ញុំ​ចង់បញ្ជាក់​ថា អស់រយៈពេលជាង​​ពីរទស​វត្សរ៍មក​ហើយ ដែលអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្ត​សត្វ​​ព្រៃ​ បាន​ធ្វើការជាមួយ​សហគមន៍​មូល​ដ្ឋាន និង​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីអភិរក្ស​ព្រៃក្រាស់​ចំនួន 3,913,851 អា (Acres )នៅក្នុងព្រៃភ្នំក្រវាញ»។ ​ដោយបន្ថែមថា«តាម​រយៈគម្រោងរេដបូក​ជួរ​ភ្នំក្រវាញ​ខាង​ត្បូង​ ទឹកប្រាក់​រាប់លានដុល្លារត្រូវ​បាន​វិនិយោគក្នុង​កិច្ចខិត​ខំប្រឹងប្រែងការពារ​ព្រៃភ្នំក្រវាញ និងសហគមន៍​ជនជាតិដើមភាគតិច»។ អ្នក​ស្រី​បាន​និយាយថា នេះ​ក៏​រួម​បញ្ចូលទាំង​ការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន​សាង​​សង់​​ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន សាលារៀន មជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រ និងអាហារូបករណ៍​ដែរ​។

សំណួរអំពីការទទួលខុសត្រូវឥណទានកាបូន

ក្នុងចំណោមការរកឃើញរបស់​ខ្លួន របាយការណ៍នេះបាន​ចោទប្រកាន់ថា គម្រោងនេះ​​មិន​បាន​​លើក​​កម្ពស់សិទ្ធិ​​របស់​ជន​ជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច ក្នុង​ការ​ការ​យល់​ព្រម​ដោយ​សេរីភាព ជាមុ​ន និងទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​គ្រប់​គ្រាន់​ និង​ប្រព័ន្ធសវនកម្ម​ដ៏​ធំ​ ដែល​មាន​​ន័យថាដើម្បីធានា​ថា អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​​​សត្វ​​ព្រៃ កំពុងជូន​ដំណឹងដល់​​​សហគមន៍របស់ខ្លួន ព្រោះ​​ថា​អ្នក​ពាក់​ព័ន្ធ​​អាចនឹង​ខកខានក្នុងការត្រួត​ពិនិ​ត្យ​ឲ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​ទៅ​លើ​​ការ​អះអាង​របស់​អង្គការ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​​សត្វ​ព្រៃ។ 

យោង​តាមក្រុមហ៊ុនសវនកម្ម SCS Global បានឱ្យដឹងថា ការ​ប្រជុំ​ស្តី​ពី​​ការ​​យល់​​ព្រម​ដោយ​​សេរីភាព ជាមុ​ន និងទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​គ្រប់​គ្រាន់​ ជាមួយអ្នកស្រុក គឺ​បានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៧ ពោលគឺ ៣១ ខែបន្ទាប់​ពីកាល​បរិច្ឆេទចាប់ផ្តើ​ម​អនុវត្ត​គម្រោង​នៅ​ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៥។ ក្រុម​ហ៊ុនបាន​កត់សម្គាល់រឿងនេះក្នុង​អំឡុង​ពេល​សវន​កម្មឆ្នាំ ២០១៨ ប៉ុន្តែ​ទីបំផុត​បានសន្និដ្ឋានថា​ គម្រោងនេះគឺ “អនុលោមតាម” ស្តង់ដាររបស់ ក្រុម​ហ៊ុន​ Verra ។

គម្រោង​នេះក៏​ទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រជម្រើស​ចំនួន​ពីរ ដែល​អនុញ្ញាតឱ្យឥណទាន​លក់ក្នុងតម្លៃខ្ពស់ គឺ​​ជម្រើស​ទាំងពីរនេះតម្រូវឱ្យ​ទទួលបាន​ការ​យល់​ព្រម​ដោយ​សេរីភាព ជា​មុ​ន និង​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​គ្រប់​គ្រាន់​  ពីម្ចាស់កម្ម​សិទ្ធិអចលនទ្រព្យមួយចំនួន ដែល​​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​​សិទ្ធ​មនុស្ស​ ចោទ​ប្រកាន់ថា​ក្រុមអភិរក្ស​​មិន​បានបំពេញដោយផ្អែកលើ​ការស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន​។

នៅក្នុងលិខិតចំហមួយ អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​សត្វ​ព្រៃ​ ហៅការរិះគន់របស់​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស លើដំណើរការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយជនជាតិដើមភាគតិចថា “មិនពិត និងបំភាន់”។ នៅក្នុង​ការឆ្លើយឆ្លង​ជាមួយ​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​​ស៊ើបអង្កេត​ អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​សត្វ​ព្រៃ​ បានជំទាស់​នឹងទស្សនៈរបស់​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធ​មនុស្ស​ អំពីពេលវេលានៃគម្រោង និងរបៀប និងពេលណាដែលដំណើរការ​នៃ​ការ​យល់​ព្រម​ដោយ​សេរីភាព ជាមុ​ន និងទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​គ្រប់​គ្រាន់ គួរតែត្រូវបានអនុវត្ត។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ជា​សាធារណៈក៏បាន​រៀប​រាប់​ពី​សកម្ម​ភាព “ការចូលរួម” ដែល​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​សត្វ​ព្រៃ​រាយការណ៍​ថា​បាន​​ចូលរួ​មជាមួយសមាជិកសហគមន៍​ពីឆ្នាំ ២០១៤ ដល់ឆ្នាំ ២០​២៣ដែរ ។

អ្នក​ស្រី Christie Pollet-Young អនុប្រធានផ្នែកអាកាសធាតុនៅក្រុម​ហ៊ុន​ SCS Global Services បានសរសេរក្នុងអ៊ីមែលថា ក្រុម​ហ៊ុនមិនអាចផ្តល់ការអត្ថាធិប្បាយបានទេ ដោយសារការពិនិត្យឡើងវិញរបស់ក្រុម​ហ៊ុន​ Verra គឺ “នៅតែបន្ត”​។

របាយការណ៍របស់​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​អះអាងថា ក្រុមហ៊ុនសវនកម្មមួយ​ផ្សេងទៀត​គឺ Aster Global បានចាប់ផ្តើមការ​ស៊ើបអង្កេតលើកង្វល់​របស់អ្នក​ស្រុកដែល​ថា ពួកគេ​​មិន​ទទួល​បាន​ដំណឹងឱ្យ​បានត្រឹមត្រូវអំពី​គម្រោងរេដបូក​ទេ ប៉ុន្តែ​ការព្រួយបារម្ភ​ត្រូវ​បាន “ច្រានចោល​ទាំង​ស្រុង​” បន្ទាប់ពីអង្គការ​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​សត្វ​​ព្រៃ​ បាន​អះអាង​ក្នុងការ​ឆ្លើយតបថា​ ពាក្យ​​តវ៉ា ចេញ​​មក​ពី​ «​ជន​​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ខុស​ច្បាប់​ទៅ​​លើ​​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​​ដែល​​ខ្លួន​​មិន​មែន​ជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​»។ ក្រុម​ហ៊ុន Aster Global មិន​បាន​ឆ្លើយតប​នឹង​សំណើ​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​តាម​អ៊ីមែល​ទេ។

លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ក៏​ជំទាស់​នឹងដំណើរការសវនកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន​ Verra ថា​មាន “ទំនាស់ផលប្រយោជន៍ជាមូលដ្ឋាន” នៅពេលដែល​អ្នកបង្កើត​គម្រោង​បង់ប្រាក់​ឱ្យសវនករ​ដែលពិនិត្យមើល​ថាតើ​គម្រោង​ទាំង​នេះ​​បំពេញ​ស្តង់ដាររបស់ក្រុម​ហ៊ុន​ Verra ដែរឬទេ។

ក្រុម​ហ៊ុន Verra មិនបានឆ្លើយតបដោយផ្ទាល់ទៅនឹងសំណួរដែលផ្ញើដោយ​ខេមបូចា​ទេ ដោយលើក​ឡើងពីការស៊ើបអង្កេតដែលកំពុងដំណើរការរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែ​អ្នកនាំពាក្យម្នាក់​របស់ក្រុម​ហ៊ុន Verra បានសរសេរនៅក្នុង​អ៊ីមែល​ថា ដំណើរការផ្ទៀងផ្ទាត់របស់ខ្លួន «អនុវត្តតាមការ​អនុវត្តដូចគ្នាសម្រាប់​សវន​កម្ម និង​ឯករាជ្យ​ភាព ដែលបញ្ហា​ទាំង​នោះ​អនុវត្ត​លើស​ពីទីផ្សារ​កាបូន​ស្ម័គ្រ​​ចិ​ត្ត និង​វិស័យមិន​​ស្វែងរក​​ប្រាក់កម្រៃ​ ពោល​គឺ​អង្គភាពដែល​ត្រូវបានធ្វើសវនកម្មជាទូទៅ គឺ​​​ចំណាយ​លើថ្លៃ​សវនកម្ម»។

អ្នកស្រី​ Téllez Chavez នៃអង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ បាន​និយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា «ភាព​អសកម្មរបស់ក្រុម​ហ៊ុន Verra អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ​ដោយ​ប្រឈម​នឹង​​សញ្ញា​ទង់​ក្រហម​ជា​ច្រើន គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​សង្ស័យ​ទៅ​លើ​​យន្ត​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ និង​គណនេយ្យភាព​​របស់ខ្លួន» ។ អ្នក​ស្រី​បាននិយាយ​ថា ក្រុម​​ហ៊ុន Verra គួរតែបានឆ្លើយតប​ទៅនឹង “សញ្ញា​ទង់ក្រហមជា​​ច្រើន” ទាក់​​ទង​នឹង​រយៈ​ពេល​ជិត១០ ឆ្នាំរបស់គម្រោងជួរ​ភ្នំ​ក្រវាញខាងត្បូង ដោយអ្នក​ស្រី​បាន​បន្ថែមថា វា​ចោទ​​ជា​សំណួរអំពី​ប្រតិបត្តិការ​នៃគម្រោងទាំង​មូល។

អ្នក​ស្រី​បាន​បន្ត​ថា «ការរកឃើញទាំងនេះបង្កើនការព្រួយបារម្ភអំពីថាតើគម្រោងទូទាត់កាបូនផ្សេងទៀតនៅទូទាំងពិភពលោកដែលត្រូវបានយល់​ព្រម​ដោយក្រុមហ៊ុន​ Verra គឺ​កំពុងប​ង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សហគមន៍ដែលភាគច្រើន​ពឹងផ្អែកលើព្រៃឈើសម្រាប់​ការចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ពួកគេ​ដែរ​ឬទេ»។

ក្រុមហ៊ុន Wildlife Works Carbon ដែលជាទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេស និងអ្នកវិនិយោគក្នុងគម្រោងនេះ បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសាធារណៈកាលពីថ្ងៃចន្ទថា ខ្លួនឈរនៅពីក្រោយគម្រោងនេះ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍បាននិយាយថា «អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សក៏បានព្យាយាមចោទប្រកាន់ក្រុម​ហ៊ុន​ Wildlife Works ថាបានរួមចំណែកក្នុងការចោទប្រកាន់នេះ តាមរយៈការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស និងហិរញ្ញវត្ថុរបស់ Wildlife Works Carbon ទៅលើគម្រោងរេដ​បូក​ជួរ​​ភ្នំក្រវាញខាងត្បូង ។ យើងសូមបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះរឿងនេះ»។

ក្រុមហ៊ុន Everland ដែលជាក្រុមហ៊ុនទីផ្សារដែលធ្វើជាឈ្មួញកណ្តាលលក់ឥណទានកាបូនរបស់គម្រោងបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍តាមអ៊ីមែលថា ក្រុមហ៊ុន «នៅតែប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះគម្រោងរេដបូកជួរភ្នំក្រវាញខាងត្បូង»។ ក្រុមហ៊ុននេះបានបន្ថែមថា ខ្លួនគិតថាការឆ្លើយតបរបស់អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃចំពោះការចោទប្រកាន់នេះ គឺគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីរក្សាទំនុកចិត្តរបស់​ឈ្មួញ​កណ្តាល​។

ការរិះគន់ជាថ្មី

តាមរយៈការផ្តល់សក្ខីកម្មពីអ្នកស្រុកជនជាតិដើមភាគតិចជង អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស បានរាយការណ៍ពីការចោទប្រកាន់ថ្មីនៃការយាយី និងការរំលោភបំពាននៅក្នុងដៃរបស់បុគ្គលិកអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ ឧទ្យានុរក្សក្រសួងបរិស្ថាន និងកងរាជអាវុធហត្ថ រួមទាំងការកាប់ព្រៃឈើអ្នកភូមិ ដុតដំណាំដាំដុះ ឆែកឆេរផ្ទះសម្បែងតាមតែអំពើចិត្ត ក៏ដូចជាការរុះរើ និងដុតខ្ទមជាដើម។ យោងតាមអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស អ្នកភូមិបីនាក់ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីដី​ចម្ការរបស់ពួកគេ ហើយបន្ទាប់មកក៏ត្រូវឃុំខ្លួនអស់រយៈពេល ៩ ខែដោយគ្មានការកាត់ក្តីទៀតផង។ ការចោទប្រកាន់នៅក្នុងរបាយការណ៍នេះបន្ថែមទៅលើការរិះគន់ពីលើកមុនអំពីការប្រព្រឹត្ត​របស់​អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ ទៅលើអ្នកស្រុកដែលរស់នៅក្នុង និង​ជុំវិញព្រៃការពារ​ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ។

យោងតាមរបាយការណ៍ នៅក្នុងឧប្បត្តិហេតុមួយ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះម្នាក់បានរាយការណ៍ទៅ HRW ថាខណៈពេលដែលអ្នកស្រីកំពុងនៅក្នុងចម្ការរបស់អ្នកស្រីជាមួយកូនតូចពីរនាក់របស់អ្នកស្រី អ្នកស្រីត្រូវបានបុរសមួយក្រុមឃាត់ខ្លួន។ អ្នកស្រីបាននិយាយថា ពួកគេប្រាប់អ្នកស្រីឱ្យឡើងជិះម៉ូតូជាមួយជនបរទេសម្នាក់ បើមិនដូច្នេះទេអ្នកស្រីនឹងត្រូវចាប់ខ្លួន ហើយបន្ទាប់មក គេឌុបអ្នកស្រីទៅផ្ទះមេភូមិ។ ពេលអ្នកបើកម៉ូតូបើកកាត់មុខផ្ទះមេភូមិ ស្រាប់តែអ្នកស្រីលោតចុះពីលើម៉ូតូទាំងភ័យខ្លាច។ បុរសទាំងពីរនាក់ក៏បានដាក់កូនទាំងពីររបស់អ្នកស្រីនៅផ្ទះរបស់អ្នកស្រីដែលគ្មានមនុស្សចាស់​នៅ​ទេ។

អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃបានបដិសេធទាំងស្រុងចំពោះការចោទប្រកាន់នេះ ពោលគឺ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល​នេះ​បាននិយាយថា ខ្លួនមិនដែលអនុវត្តការបណ្តេញចេញដោយបង្ខំ ស្វែងរកការផាកពិន័យព្រហ្មទណ្ឌចំពោះអ្នក​ប្រមូលអនុផលព្រៃឈើ ឬធ្វើការឆែកឆេរផ្ទះតាមអំពើចិត្តនោះទេ។ ចំពោះរបាយការណ៍ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះនោះ អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃបញ្ជាក់ថា ស្ត្រីរូបនេះកំពុងកាប់រានព្រៃដោយខុសច្បាប់។ អ្នក​បើកម៉ូតូបាន​បើកកាត់​មុខផ្ទះមេភូមិ ព្រោះមិនដឹងទីតាំងច្បាស់លាស់ ហើយ​ថា “ស្ត្រីរូបនោះបានបង្ករបួសស្រាល​ត្រង់ជង្គង់ដោយខ្លួន​ឯង ។ អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ មិន​បានលើកឡើង​ពីបញ្ហា​កុមារត្រូវបាន​គេដាក់​ចោលនៅផ្ទះដែ​លគ្មាន មនុស្សចាស់នៅនោះ​ទេ នៅក្នុងការឆ្លើយតបរបស់ខ្លួនទៅ​កាន់​អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស ឬជាការឆ្លើយតបនឹងសំណួរដែលផ្ញើដោយខេមបូចា។

ខេមបូចា ធ្លាប់បានរាយការណ៍ពីករណីដុតផ្ទះដែលធ្វើឡើងដោយបុគ្គលិកអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ មន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន និងកងរាជអាវុធហត្ថ នៅតំបន់អភិរក្សគ្រប់គ្រងដោយអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ ក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់។ ភ្នាក់ងារព័ត៌មានផ្សេងទៀត និងសូម្បីតែអាជ្ញាធរខេត្តពោធិ៍សាត់ ក៏បានចោទប្រហាក់ប្រហែលគ្នាប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះដែរ។

បន្ទាប់ពីការចេញផ្សាយរបាយការណ៍នេះ អ្នកស្រី Gauntlet បានបង្ហោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅលើហ្វេសប៊ុក ដោយបញ្ជាក់ថាអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ បានធ្វើការជាច្រើនខែ ហើយបានវិនិយោគ “ពេលវេលាដ៏ច្រើនដើម្បីចូលរួមដោយស្មោះត្រង់” ដោយផ្តល់នូវទិន្នន័យ និងសក្ខីកម្មសហគមន៍ដែល “ដោះស្រាយយ៉ាងពេញលេញ” នូវបញ្ហាទាំងអស់ដែល HRW បានលើកឡើង។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា ការរិះគន់​ជាច្រើន​របស់ HRWចំពោះគម្រោងនេះ “ស៊ីសង្វាក់គ្នាទៅនឹង”ការតស៊ូមតិកន្លងមករបស់ HRW នៅលើទីផ្សារកាបូនអន្តរជាតិ។

អ្នកស្រីបានសរសេរថា «សហគមន៍ចំនួន២៩ ដែលទទួលផលដោយផ្ទាល់ពីការងាររបស់គម្រោង រួមទាំងជនជាតិដើមភាគតិចជង គាំទ្រគម្រោងនេះយ៉ាងច្រើនលើសលុប ហើយបង្ហាញការគាំទ្រនោះដោយសេរី»។ «យើងទទួលស្គាល់យ៉ាងពេញទំហឹងគ្រប់អង្គការអភិរក្ស នូវសារៈសំខាន់នៃការចូលរួមជាមួយសហគមន៍ និងស្វែងរកមធ្យោបាយដើម្បីបន្តកែលម្អ។ យើងបាននិងកំពុងចែករំលែកការងារបន្តរបស់យើងជាមួយ HRW ហើយទោះបីជាការព្រួយបារម្ភរបស់យើងចំពោះវិធីសាស្រ្តរបស់ពួកគេមកទល់នឹងបច្ចុប្បន្នក៏ដោយ យើងនឹងអានរបាយការណ៍របស់ពួកគេឱ្យបានលម្អិត ហើយស្វែងយល់ថាតើមានអ្វីផ្សេងទៀតដែលយើងអាចរៀន និងកែលម្អ»។

ឆ្លើយតបនឹងរបាយការណ៍នេះ ​អ្នកនាង​ ​ណា​លី​ ​ពី​ឡូ​ក​ ​នាយក​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​ក្រៅ​តំបន់​នៃ​អង្គការ​លី​កា​ដូបាននិយាយថា សិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិច ជាពិសេសសិទ្ធិដីធ្លី ត្រូវតែគោរពដោយក្រុមបរិស្ថាន និងរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីឲ្យគម្រោងអភិរក្សរបស់ពួកគេផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សហគមន៍ និងស្របតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ។ .

អ្នកនាងបាននិយាយថា «ការរកឃើញតាម​រយៈការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស គឺលើកឡើងពីការរំលោភបំពានជាប្រព័ន្ធដែលជាញឹកញាប់គេធ្វើទៅលើជនជាតិដើមភាគតិចនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងន័យ​អភិរក្ស»

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស ៖ HRW: Rights of Indigenous Chong Residents Violated in Southern Cardamom Carbon Offset Project

233 views

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម