សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

ជ្រូកផ្ទុះជំងឺឆ្លង និងងាប់នៅក្នុងខេត្តចំនួន៧សង្ស័យប៉េសជ្រូកអាហ្វ្រិក

កូនជ្រូករបស់កសិករដែលចិញ្ចឹមជាលក្ខណៈគ្រួសារមួយកន្លែងនៅក្នុងក្រុងសំពៅពូន ខេត្តកណ្តាល។ រូបថតនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ អាន វិចិត្រ)
កូនជ្រូករបស់កសិករដែលចិញ្ចឹមជាលក្ខណៈគ្រួសារមួយកន្លែងនៅក្នុងក្រុងសំពៅពូន ខេត្តកណ្តាល។ រូបថតនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ អាន វិចិត្រ)

ជ្រូកបានផ្ទុះជំងឺឆ្លង និងងាប់បន្តបន្ទាប់នៅក្នុងខេត្តចំនួន៧ ខណៈសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ និង​អ្នក​ជំនាញកំពុងតាមដាន ហើយដាក់ការសង្ស័យជំហានដំបូងថា អាចជាជំងឺប៉េសជ្រូកអាហ្វ្រិក។

បើតាមប្រជាកសិករ និងអ្នកធ្វើការពាក់ព័ន្ធឱ្យដឹងថា បញ្ហាជ្រូកផ្ទុះជំងឺនេះ កើតឡើងបន្តបន្ទាប់តាំង​ពីអំឡុងខែតុលា និងខែវិច្ឆិកាចុងឆ្នាំ២០២៣ ហើយបន្តកើតមានដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។

អ្នកជំនាញលើចំណី និងសុខភាពសត្វ លោក ស៊ុន វុទ្ធី ឱ្យដឹងថា លោកទទួលបានព័ត៌មាន​ពីក្រុម​ការងារ​របស់លោកគឺជ្រូកបានឈឺ និងងាប់កើតមាននៅក្នុងខេត្តព្រៃវែង ស្វាយរៀង កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ តាកែវ កំពង់ស្ពឺ និងខេត្តកំពង់ធំ។ លោកបន្តថា អាការៈជ្រូកឈឺទាំងនោះ​មាន​លក្ខណៈ​ប្រហាក់​ប្រហែលគ្នា គឺក្តៅខ្លួន ក្អួត ហើយពេលខ្លះក្អួតមានឈាម មានជាំលើស្បែក និង​មិនសូវ​ស៊ីចំណី។

អ្នកជំនាញរូបនេះឱ្យដឹងថា ជំងឺនេះអាចសម្លាប់ជ្រូកក្នុង២ទៅ៣ថ្ងៃ ឬ យ៉ាងយូរត្រឹម១សប្តាហ៍ហើយ ឆ្លងឆាប់រហ័ស។ លោកបន្តថា ជ្រូកឈឺនេះកើតមាននៅតំបន់តូចៗដាច់ពីគ្នា ប៉ុន្តែបើអ្នកចិញ្ចឹម លក់​ជ្រូក​ឈឺចេញទៅលើទីផ្សារ ហើយមិនបានពង្រឹងវិធានការទប់ស្កាត់ទេ ជំងឺនេះនឹងអាចឆ្លង​រាល​ដាលកាន់តែច្រើន។

លោក ស៊ុន វុទ្ធី ថ្លែងបញ្ជាក់ឱ្យដឹងបន្ថែមថា៖ «បើសិនយើងមិនមានការទប់ស្កាត់ ឬមួយវិធានការ​ទាន់​ពេលទេវាអាចនឹងរីករាលដាល ព្រោះភាគច្រើនកើតចេញពីអ្នកភូមិ អ៊ីចឹងណាបាទ។ នៅពេល​ដែលជ្រូកគាត់ឈឺ ផ្ទុះជំងឺទៅអាមេរោគ(Virus)ហ្នឹងវាចាប់ផ្តើមឆ្លងតាមរយៈនៅពេលដែលគាត់​លក់​សត្វរបស់គាត់។ គាត់មិនបានយកទៅកប់ចោល យកមកដុតបំផ្លាញចោលទេ ព្រោះអ្នកខ្លះជ្រូក​គាត់​មើល​ទៅមិនស្រួល ចូលជំងឺ ចូលអី គាត់ចាប់ផ្តើមរកដង្ខៅហើយ»។

ពេទ្យសត្វ និងជាអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកម្នាក់នៅខេត្តតាកែវ លោក សឿ ម៉ៅ ឱ្យដឹងថា ជ្រូកកសិករ​នៅឃុំ​អង្គតាសោម ស្រុកត្រាំកក់១២​គ្រួសារ​បានឈឺ និងងាប់បន្តបន្តបន្ទាប់ ដែលបានផ្ទុះឡើងនៅ​ចុង​ខែ១២​។  លោក សឿ ម៉ៅ ដាក់ការសង្ស័យថា ជ្រូកក្តៅខ្លួន ថយចុះចំណី និងងាប់បន្តបន្ទាប់នេះ អាចកើតជំងឺប៉េសជ្រូកអាហ្វ្រិក ឬផ្តាសាយប្រភេទថ្មី។

លោក សឿ ម៉ៅ ថ្លែងបញ្ជាក់ថា៖«ជ្រូកបញ្ហានេះ បើសិនសម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំសន្និដ្ឋានថា ទី១ ជ្រូកនោះ​ផ្តា​សាយ ផ្តាយសាយជ្រូកពពួកថ្មី ទី២ ដែលខ្ញុំសួរគាត់អារឿងថាគាត់បានវះមើលអត់? គាត់ថាគាត់វះ​មើល ហើយឃើញថាលំពេងវារីក។ លំពេងវារីកអាហ្នឹងគឺជាជំងឺប៉េស​អាហ្វ្រិក»

ជុំវិញករណីនេះ មេឃុំអង្គតាសោម លោក តុប ប៊ុនថន ថ្លែងថា លោកមិនទាន់ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ពីករណីជ្រូកឈឺនេះទេ ប៉ុន្តែលោក​ថា លោកនឹងធ្វើការជាមួយមន្ត្រី ដើម្បីស្រាវជ្រាវ លើបញ្ហាជំងឺ​ជ្រូក​នេះ។

មេភូមិ អូរផុត នៃឃុំអង្គតាសោម លោក វ៉ាន់ លីប៉ូ ឱ្យដឹងថា នៅក្នុងភូមិរបស់លោកមានជ្រូកឈឺ ប៉ុន្តែ​កសិករអ្នកចិញ្ចឹមមិនបានរាយការណ៍ឱ្យលោកដឹងទេ ហើយបានលក់អស់ដោយ​ស្ងាត់ៗតាំង​ពីខែធ្នូ។

លោក វ៉ាន់ លីប៉ូ ថ្លែងថា៖«ខ្ញុំអត់ដឹងដែរបាទ! ឮតែគេនិយាយដែរ ប៉ុនថាគេលក់។ អាឈឺម្ចាស់​គេ​មិន​ឱ្យ​ដឹងផង គេលក់បាត់អស់ហើយ។ បាទ! គេលក់ ហៅដង្ខៅមកចាប់បាត់អស់ហើយ តាំង​ពីខែមុន​នោះ»

ប្រធានការិយាល័យផលិតកម្មសត្វ និងបសុព្យាបាលសត្វខេត្តតាកែវលោក ថៃ លី ថ្លែងថា លោក​បាន​ទទួល​ព័ត៌មាននេះដែរ ប៉ុន្តែពេលលោកស្រាវជ្រាវរកមិនឃើញករណីជ្រូកផ្ទុះជំងឺឆ្លងទេ។

លោក ថៃ លី ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងបានតាម ដាក់បណ្តាញតាមមើល។ អ៊ីចឹង! គ្នាខ្ញុំដែល​ទៅ​ហ្នឹងបានឃើញពីរក្បាលដែរ[ជ្រូកឈឺ] កាលពីពាក់កណ្តាលខែ១១ បានធ្វើកិច្ចសន្យាអី​មិនឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​គាត់លក់អីចេញក្រៅចឹងតាមបច្ចេកទេស ហើយជួបជាមួយពេទ្យសត្វ។ ខ្ញុំបានជួប​ធ្វើ​កំណត់​ហេតុជាមួយមេប៉ុស្តិ៍មេអី នៅអូរសារ៉ាយដែរណា៎[ជាឃុំមួយដែលស្ថិតក្នុងស្រុកត្រាំកក់]។ អ៊ីចឹង! រឿងហ្នឹងខ្ញុំបានដឹងអូន ប៉ុន្តែវាយូរហើយអូន។ វាយូរហើយតាំងពីខែ១១មកខ្ញុំបានឮ​ដំណឹង​ណាអូន ប៉ុន្តែដល់មើលជាក់ស្តែងទៅវាអត់មានទេ»

ចំណែកនៅខេត្តស្វាយរឿងនៅក្នុងខែមករានេះ ក៏មានករណីជ្រូកកើតជំងឺឆ្លង និងងាប់អស់រាប់រយ ក្បាលដែរ។

ករណីនេះ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តស្វាយរៀង លោក សុខ សុទ្ធាវុធ ប្រាប់ ខេមបូចា នៅថ្ងៃ ទី១៨ ខែមករា ថា មន្ត្រីជំនាញបានពិសោធន៍រកឃើញថា ជ្រូកឈឺ និងងាប់នៅស្រុកកំពុងរោទិ៍ រាប់រយ​ក្បាលនោះ កើតជំងឺប៉េសធម្មតា មិនមែនប៉េសអាហ្វ្រិកទេ។

លោក សុខ សុទ្ធាវុធ ថ្លែងឱ្យដឹងថា៖«អាហ្នឹងមែនទែនទៅមន្ទីរពិសោធន៍បានឆ្លើយមកថា​Nagative​(អវិជ្ជមាន) វាឈឺធម្មតា ប៉េសជ្រូក ប៉េសអី។ អ៊ីចឹង! អត់មានពាក់ព័ន្ធនឹងត្រចៀកខៀវ ឬប៉េស​អាហ្វ្រិក​ទេ»

ប្រធានសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា លោក ស្រ៊ុន ពៅ ឱ្យដឹងថា សមាគមលោកកំពុងតាមដាន​ដោយ​​យកចិត្តទុកដាក់លើស្ថានភាពជំងឺជ្រូកនៅទូទាំងប្រទេស។ លោកស្រ៊ុន ពៅ សង្ស័យ អាការៈ​ជ្រូក​ដែលកំពុងកើតមាននេះ ជាជំងឺប៉េសជ្រូកអាហ្រ្វិក ប៉ុន្តែលោកមិនទាន់​ហ៊ានប្រកាសជាផ្លូវការ​ប្រាប់សមាជិកសមាគមទេ ដោយរង់ចាំការសម្រេចជាផ្លូវការលើប្រភេទជំងឺនេះ ពីមន្ត្រីជំនាញ​នៅ​ក្រសួងកសិកម្មសិន។

លោក ស្រ៊ុន ពៅ ថ្លែងបន្តថា៖ «ចាំមើលក្រសួង ស្ថាប័ន ក្រសួងអីគាត់ប្រកាសសិន​ទើបយើងយក​ណា៎ មិនអីចឹងនៅប្រទេសថៃយើងប្រកាសថាប្រទេសថៃផ្ទុះជំងឺប៉េសជ្រូកអាហ្វ្រិកគេរករឿងយើង។ អ៊ីចឹងបានថា ទាល់តែក្រសួងប្រកាសថាឥឡូវវាផ្ទុះជំងឺនៅទីនេះ សមាគមនឹងចាប់ផ្តើមធ្វើការ ឬក៏​អំពាវ​នាវបន្ថែមទៀត។ ខ្ញុំអំពាវនាវក៏អត់ថាជំងឺប៉េសជ្រូកអាហ្វ្រិកដែរ គ្រាន់តែអំពាវនាវ​ថាជំងឺវារីក​រាល​ដាល។ អ៊ីចឹង! សូមបងប្អូនប្រុងប្រយ័ត្ន ការពារ ទប់ស្កាត់ ធ្វើជីវៈសត្វធាតុ [និង]ធ្វើ​អនាម័យ​ដោយ​ខ្លួនឯង »

ទោះជាមិនទាន់ហ៊ានសន្និដ្ឋានថា ជំងឺជ្រូកដែលកំពុងកើតមាននេះជាជំងឺប៉េសអាហ្រ្វិកក៏ដោយ ក៏​លោក ស្រ៊ុន ពៅ បានអំពាវនាវដល់កសិករទូទាំងប្រទេស ឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់តាម​វិធានការ​នា​នា​រួមទាំងការបាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគ។ លោកបន្តថា បើកសិករខ្វះការយល់ដឹង ឬខ្វះ​មធ្យោយ​បាយ អាចទាក់ទងទៅសមាគម លោកនឹងមានការបាញ់សម្លាប់មេរោគជូនដោយឥតគិត​ថ្លៃ។

បញ្ហានៃការឆ្លងរាលដាលជំងឺជ្រូកនេះ មន្ត្រីមួយចំនួនលើកឡើងពីការលំបាកក្នុងការទប់ស្កាត់ ដោយ​សារកសិករចិញ្ចឹមជាលក្ខណៈគ្រួសារ ខ្វះការយល់ដឹង ពេលជ្រូកឈឺពួកគាត់ព្យាបាលដោយ ខ្លួនឯង និងមិនបានរាយការណ៍ជូនមន្ត្រី ហើយថែមទាំងលក់ទៅកាន់ទីផ្សារទាំងជ្រូកមានជំងឺ។

ប្រធានការិយាល័យផលិតកម្ម និងបសុព្យាបាលខេត្តស្វាយរៀងលោក ប៉ែន ចាន់ធី ថ្លែងថា កសិករ​ខ្វះការយល់ដឹងពីការចាក់វ៉ាក់សាំង និងតែងតែព្យាបាល ដោយខ្លួនឯងពេលដែលជ្រូកមានជំងឺ។

លោក ប៉ែន ចាន់ធី ថ្លែងថា៖«ធម្មតាជ្រូកវាឈឺ ប៉ុន្តែគាត់[កសិករ]ព្យាបាលខ្លួនឯង។ ប្រជាពលរដ្ឋគាត់មិនសូវហៅពេទ្យសត្វទៅព្យាបាល ខ្លាចឆ្លងខ្លាចអីណា»

ចំណែកកសិករចិញ្ចឹមជ្រូកជាង១០នាក់នៅក្នុងខេត្តផ្សេងៗគ្នាដែលខេមបូចា សម្ភាសន៍​មួយ​រយៈ​ចុងក្រោយនេះអះអាងថា ពេលពួកគេជួបបញ្ហាជ្រូកឈឺ និងបញ្ហាតម្លៃចុះថោកខ្លាំង មិនមាន​អន្តរាគមន៍​​ពីមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធជួយដោះស្រាយទេ ទើបពួកគេមិនរាយការណ៍ ហើយរក​ដំណោះ​ស្រាយ​ដោយខ្លួនឯង។

កសិករនៅឃុំកណ្តោលជ្រុំ ស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ លោក ធឿង ថុល ថ្លែងថា នៅក្នុងខែធ្នូ​កន្លង​ទៅនេះ មេជ្រូក១០ក្បាល និងជ្រូកសាច់៥០ក្បាលរបស់លោក ឈឺងាប់ទាំងអស់។ លោកឱ្យ​ដឹង​ថា ជ្រូកមួយចំនួនលោកកប់ដី និងមួយចំនួនទៀត ដាក់ចូលក្នុងស្រះឱ្យត្រីដែលលោកចិញ្ចឹមស៊ី។

លោក ធឿង ថុល បញ្ជាក់ថា មូលហេតុដែលលោកចាត់ចែងជ្រូកងាប់ដោយខ្លួនឯងមិនបាន​រាយការណ៍​ទៅមន្ត្រីនេះ ដោយសារលោកចិញ្ចឹមរយៈពេល៦ឆ្នាំហើយ មិនដែលមានមន្ត្រីជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ឱ្យ​លោកទេ។

លោក ធឿង ថុល ឱ្យដឹងថា៖«និយាយរួមទៅដឹងថាជ្រូកយើងឈឺ យើងអីក៏មិនដែលមកអើពើ ប៉ុន្តែ​ក្រែងមកថាយើងមិនរាយការណ៍ម៉េចមិនដឹងទេណា៎ ប៉ុន្តែខ្ញុំចិញ្ចឹមប្រមាណ៤-៥ឆ្នាំហ្នឹង​មិន​ដែល​មាន​មន្ត្រីណាមកចុះដល់កន្លែងយើងចិញ្ចឹមកន្លែងយើងអីទេ»

កសិករម្នាក់ទៀតនៅឃុំមៀន ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម អ្នកស្រី ស៊ឹម ចាន់នី ឱ្យដឹងថា ជ្រូក​របស់​អ្នកស្រី និងជ្រូកកសិករផ្សេងទៀតនៅតំបន់នោះឈឺ និងងាប់បន្តបន្ទាប់តាំងពីខែតុលា និងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។ អ្នកស្រីបន្តថា ពេលនេះអ្នកស្រី និងអ្នកភូមិកំពុងរៀបចំចិញ្ចឹមឡើងវិញ ប៉ុន្តែមានការ​ព្រួយបារម្ភលើបញ្ហាជំងឺ និងតម្លៃជ្រូកថោកពេក។

​​អ្នកស្រី ស៊ឹម ចាន់នី ថ្លែងឱ្យដឹងថា៖«គ្រាន់តែមិនមែនប៉ះតែខ្ញុំទេ អ្នកខ្លះ២០-៣០ក្បាល។ គេប៉ះ​សុទ្ធ​តែ​​រោគហ្នឹងឯងវាឆ្លង។ អស់ច្រើន ៤-៥ គ្រួសារដែរហ្នឹង ហើយម្នាក់ៗសុទ្ធតែ២០-៣០ក្បាល ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ​គេដាក់បណ្តើរៗទៀតអ៊ីចឹងហ្អា៎។ កូន[ជ្រូក]វារាងធូរថ្លៃដែរអ៊ីចឹងហា។ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជ្រូកសាច់វា​ថោក​ពេក លែងចង់មានអ្នកចិញ្ចឹម»។

ករណីជ្រូកផ្ទុះជំងឺឆ្លងនេះអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្មលោក ឃឹម ហ្វីណង់ មិនផ្តល់យោបល់ទេ​ ដោយឱ្យទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យម្នាក់ទៀតដែលទទួលបន្ទុកលើកិច្ចការនេះគឺកញ្ញា អ៊ឹម រចនា។ ប៉ុន្តែ​ខេមបូចាព្យាយាមទាក់ទងកញ្ញាអ៊ឹម រចនានៅថ្ងៃទី១៨ និងថ្ងៃទី១៩ខែមករា ទាំងតាមតេឡេក្រាម និង តាមទូរសព្ទ មិនមានការឆ្លើយតបទេ។

ចំណែក អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មសត្វនៃក្រសួងកសិកម្មលោក តាន់ ផាន់ណារ៉ា ក៏មិនទទួលទូរសព្ទដែរ។

បច្ចុប្បន្នតម្លៃជ្រូករស់លក់ចេញបានប្រមាណ៧ពាន់រៀលក្នុង១គីឡូក្រាមតម្លៃនេះឡើង១ពាន់រៀលបើប្រៀបធៀបនឹងតម្លៃនៅចុងឆ្នាំ២០២៣។ ទោះយ៉ាងណាអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកអះអាងថា តម្លៃដែល​ពួកគេ​​អាចចំណេញបានលុះតែជ្រូក១គីឡូតម្លៃពី៩ពាន់ទៅ១ម៉ឺន១ពាន់រៀល។​

លោក ស្រ៊ុន ពៅ បារម្ភថា បញ្ហាផ្ទុះជំងឺឆ្លងនេះនឹងធ្វើឱ្យជ្រូកក្នុងស្រុកមិនអាចឡើង​ថ្លៃទៀតរួចបាន​ទេ ហើយបើលទ្ធផលរកឃើញថា ពិតជាមានជំងឺប៉េសអាហ្វ្រិកដូចការសង្ស័យមែន នោះនឹងធ្វើឱ្យ​អ្នក​ចិញ្ចឹម​ខាតបង់កាន់តែធ្ងន់ ព្រោះទាំងជ្រូកងាប់ និងជ្រូករស់នៅតំបន់ដែលផ្ទុះជំងឺនោះ​មិនអាច​លក់​ដូរបានទេគឺត្រូវកប់ចោលទាំងអស់។

ចំណែក លោក ស៊ុន វុទ្ធី ជំរុញឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកទាំងអស់បង្កើនការអនុវត្តវិធីការពារផ្សេងៗ កុំឱ្យ​ឆ្លង​មេរោគ ពិសេសត្រូវបាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគឱ្យបាន៣ដងក្នុង១សប្តាហ៍ និងរាយការណ៍​ទៅអ្នកពាក់​ព័ន្ធ​ករណីមានជ្រូកឈឺ៕

325 views

ព័ត៌មានទាក់ទង

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម