សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

ឪពុកម្តាយមិនមានលទ្ធភាពបង់​លុយ​ឱ្យកូនរៀនគួរតាមគ្រូតម្រូវ

ក្មេងសិស្សសាលាម្នាក់ ជិះកង់សាលារៀនមួយត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ បន្ទាប់ពីសម្រាកថ្ងៃត្រង់ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ ព្រីង សំរាំង)
ក្មេងសិស្សសាលាម្នាក់ ជិះកង់សាលារៀនមួយត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ បន្ទាប់ពីសម្រាកថ្ងៃត្រង់ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ ព្រីង សំរាំង)

ឪពុកម្តាយមួយចំនួនត្អួញត្អែរថា ពួកគាត់ជួបការលំបាកខ្លាំងក្នុងការបង់ប្រាក់ឱ្យកូនរៀនគួ​រតាម​គ្រូតម្រូវដែលពេលខ្លះចង់ឱ្យកូនឈប់រៀនទៀតផង ខណៈប្រាក់ចំណូល​ថយចុះ​ហើយ​ការ​ចំណាយ​ក្នុងគ្រួសារកាន់តែកើនឡើង។

លោក សេរី វណ្ណ អ្នកធ្វើការងារនៅក្នុងវិស័យឯកជនមួយនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញឱ្យដឹងថា ចំណូល​របស់គាត់ធ្លាក់ចុះប្រមាណពាក់កណ្តាលនៅក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះដោយសារ​គម្រោងខ្លះត្រូវគេបញ្ចប់។ បុរសវ័យ៥០ឆ្នាំរូបនេះមានកូន៣នាក់​កំពុងរៀននៅសាលា​ចំណេះ​ដឹង​​ទូទៅ គឺ២នាក់នៅកម្រិតវិទ្យាល័យ និងម្នាក់រៀននៅថ្នាក់បឋមសិក្សា។

លោក សេរី វណ្ណ ឱ្យដឹងថា កូន២នាក់រៀននៅថ្នាក់វិទ្យាល័យលោកត្រូវចំណាយ​ប្រមាណ​៤០​ម៉ឺន​រៀល​ក្នុង១ខែ ចំណែកកូននៅរៀនថ្នាក់បឋមចំណាយ៤ម៉ឺនរៀល​ក្នុង១ខែសម្រាប់​បង់ថ្លៃ​រៀនគួរ។ ក្រៅពីបង់ថ្លៃរៀនគួរលោកត្រូវចំណាយលើលុយចំណាយរបស់កូនប្រចាំថ្ងៃ​ដែលម្នាក់​ចន្លោះពី៣ពាន់រៀលទៅ៥ពាន់រៀលក្នុងមួយថ្លៃរួមទាំងចំណាយថែមលើលុយផ្ញើម៉ូតូ និងលុយ​បង់ថ្លៃទឹក និងភ្លើងរបស់សាលាថែមទៀតផង។

លោក សេរី វណ្ណ បន្តថា បើកូនមិនរៀនគួរ គឺប្រលងមិនជាប់ ឬបានពិន្ទុទាប ព្រោះគ្រូចេញ​វិញ្ញាសា​ប្រលង​ចំតែមេរៀនដែលបង្រៀនគួរ។

លោក សេរី វណ្ណ ថ្លែងថា៖ «អាហ្នឹងខ្ញុំអត់ឱ្យរៀនច្រើនទេ ខ្ញុំឱ្យរៀនតែ៣មុខវិជ្ជា ព្រោះយើង ខ្វះ​ខាត។ បើយើងមិនរៀន ការប្រលងឆមាសយើងមានការធ្លាក់ចុះ អហ្នឹងបើតាមខ្ញុំដឹង។ បើ​យើង​អត់ឱ្យរៀនសោះ ឆមាសរបស់កូន មុខវិជ្ជាណាដែលយើងអត់រៀន គឺមានការធ្លាក់ម៉ង។ អហ្នឹងវាចឹង»។

បុរសវ័យកណ្តាលរូបនេះឱ្យដឹងថា ពេលលំបាកខ្លាំងលោកតែងតែគិតចង់ឱ្យកូនឈប់រៀន ដើម្បីជួយធ្វើការរកចំណូលសម្រាប់គ្រួសារ។

លោក វណ្ណ សុជាតិ បន្តថា«សូមឱ្យក្រសួងអប់រំមេត្តាពិនិតឡើងវិញចំពោះគ្រូៗដែល​បាន​អនុវត្ត​ខុសក្រមសីលធម៌។ គ្រូខ្លះគាត់រអ៊ូដែរ គាត់ថានៅពេលមិនបានចេញទៅបង្រៀន​ក្រៅ គឺគាត់ខ្វះថវិកា អាហ្នឹងវាចឹង ហើយនៅពេលខ្វះថវិកាចាប់ផ្តើមមករឹតកកូនសិស្សក្រៗ​ហើយ​សម្រាប់អ្នកមានគេមិនសូវខ្វល់ប៉ុន្មានទេ [ប៉ុន្តែ]ដូចជាពួកយើងអីរកស៊ីមិនបានដែរ ធ្វើការ​ឱ្យ​គេ​ផងអីផង យើងពិបាកក្នុងការចំណាយសម្រាប់កូន ពេលខ្លះចង់បោះបង់ចោល​ការសិក្សា​កូនៗ ឱ្យកូនជួយធ្វើការ»។

ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងខេត្តកណ្តាល អ្នកស្រី សែម សុភាព មានកូន២នាក់កំពុងរៀន គឺម្នាក់រៀន​នៅ​អនុវិទ្យាល័យ និងម្នាក់ទៀតរៀននៅវិទ្យាល័យ។ អ្នកស្រីពឹងលើរបរដាំបន្លែលក់ រកប្រាក់​ឱ្យកូនរៀនគួរជិត៤០ម៉ឺនរៀលក្នុង១ខែ។

អ្នកស្រីឱ្យដឹងថា នៅតំបន់របស់អ្នកស្រីក្នុងក្រុងសំពៅពូនខេត្តកណ្តាល សូម្បីតែកូនក្មេងរៀន​ថ្នាក់បឋមក៏តម្រូវឱ្យរៀនគួរដែរ គឺរៀនក្នុង១ម៉ោង១ពាន់រៀលទៅ២ពាន់រៀល។ អ្នកស្រីឱ្យ​ដឹង​ថា រូបគាត់ និងអ្នកភូមិផ្សេងទៀតកំពុងជួបការលំបាកខ្លាំងក្នុងការរកលុយឱ្យកូនរៀនគួរ ខណៈ​បច្ចុប្បន្នកំពុងជួបការលំបាកបញ្ហាបំណុលផង។

អ្នកស្រី សុភាព បញ្ជាក់ថា៖ «បើនិយាយរួមប៉ះពាល់ដល់៧០ ៨០ភាគរយប្រជាជនយើងឥឡូវ ប្រជាជននៅក្នុងភូមិខ្ញុំឥឡូវវេទនាមែនទែន អាចំណាយវាច្រើន អាចំណូលវាអត់ម៉ងណា។ ការ​ធ្វើស្រែធ្វើស្រូវ បើយើងកុំជំពាក់លុយធនាគារបានសល់ហូប បើយើងជំពាក់ចឹង​បានមក​លក់​អស់រលីងអត់មានសល់ សងគេ ហើយតាំងពីអស់ស្រូវទៅរកបានទិញអង្ករហូបវិញ ដើម្បី​សងបំណុលខ្លាចធនាគាមករឹបអូស គាត់ខ្លាចអ៊ីចឹងហាណា៎»

ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតនៅខេត្តបាត់ដំបង លោក ហេង ពុទ្ធា មានកូនស្រីម្នាក់រៀននៅ​ថ្នាក់​វិទ្យាល័យ​ដែលត្រូវចំណាយ២០ម៉ឺនរៀលក្នុង១ខែសម្រាប់ការរៀនគួរ។ លោកបានលុយ​ផ្គត់ផ្គង់ កូនស្រីរៀននេះពីការលក់ទាអាំង និងមួយផ្នែកពីកូនប្រុសធ្វើការងារ​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ លោក​បន្តថា សិស្សនៅទីនោះមានការ​លំបាក​ខ្លាំងណាស់ ដែលពេល​ខ្លះកង់ ឬម៉ូតូធ្លាយ​មិន​មាន​លុយសម្រាប់ប៉ះផង។

លោក ហេង ពុទ្ធា ថ្លែងថា៖ «បាទ! អាហ្នឹងធ្ងន់ធ្ងរ ពីព្រោះកន្លងមកខ្ញុំឃើញ​សិស្សខ្លះគ្នា​មក​រៀន​​សូម្បីតែយើងគិតថាម៉ូតូគាត់បែកធ្លាយត្រូវផ្លាស់ពោះវៀនតាមផ្លូវក៏អត់មានលុយផង ពេលខ្លះរហូតបងចេញលុយឱ្យ ឃើញអាណិត។ ឱ្យហ្នឹងយើងមិនមែនជាអ្នកធូរធារទេ ប៉ុន្តែយើងជួយគាត់មួយរយៈពេលដែលចៃដន្យអ៊ីចឹង បងឃើញខ្លះគាត់អត់មានមែន»

ឪពុកម្តាយសិស្សទាំងនេះ ចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិសេស​ក្រសួងអប់រំលុបបំបាត់​ការរៀនគួ​រនេះទៅ​ ព្រោះគ្រូមានប្រាក់ខែហើយ ម្យ៉ាងទៀតត្រូវមានការយកចិត្តទុកដាក់បង្រៀន​នៅម៉ោងរដ្ឋ​ឱ្យ​បាន​ច្រើនដើម្បីពង្រឹងការយល់ដឹងរបស់សិស្សដែលជាធនធានមនុស្សដឹកនាំប្រទេសនៅថ្ងៃ​អនាគត។

អ្នកស្រី សែម សុភាព ជឿជាក់ថា បើមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយ ប្រាកដជាអាច​បញ្ចប់ការរៀនគួក្រៅម៉ោងនេះបាន។

អ្នកស្រី សែម សុភាព បន្តថា៖ «ដោយខ្ញុំចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់លើមកដល់ថ្នាក់ក្រោមគាត់រៀប​ឱ្យយើង ឱ្យលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ឱ្យប្រធានភូមិ អនុភូមិអីជួយជំរុញ បើសិនជាប្រាក់ខែគាត់មាន​ហើយ​អ៊ីចឹងទឹកចិត្តគាត់ដែលនេះ អាចកុំយកអាបង់គួហ្នឹងណា»។

ខេមបូចា បានព្យាយាមសាកសួរអ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ លោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា ជុំវិញ​បញ្ហា​ដាក់សម្ពាធ​សិស្សឱ្យរៀនគួរនេះ ប៉ុន្តែលោកស្រី​មិនឆ្លើយតបចំណុចនេះ​ទេគ្រាន់តែបញ្ជាក់ថា ក្រសួងបានធ្វើការកែទម្រង់ច្រើនលើវិស័យអប់រំ រួមទាំងបង្កើតសាលាគំរូ ពង្រឹង​គុណភាព​ពេល​​ប្រលង បង្កើនកម្មវិធីបង្រៀនតាមអ៊ីនធើណិតបន្ថែម និងការបង្កើតទំនាក់ទំនង​រវាង​អាណាព្យាបាលសិស្ស និងសាលារៀន។

លោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា មានប្រសាសន៍ថា៖ «ដូចជម្រាបជូនបងខាងដើម ការចូលរួម និង​កិច្ច​សហការ​ជិតស្និទ្ធពីមាតាបិតា និងសហគមន៍ទាំងមូលទាំងក្នុងដំណើរការសាលារៀន ការរៀន និងបង្រៀន ពោល គឺការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីសហគមន៍ គឺជារឿងសំខាន់​ដែល​ជំរុញ​ឱ្យការ​អប់រំកាន់តែមានគុណភាពល្អប្រសើរ និងប្រកបដោយតម្លាភាព»

ក្មេងសិស្សសាលាម្នាក់ ជិះកង់ចូលបរិវេណសាលាបឋមសិក្សាមួយ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ (ខេមបូចា/ព្រីង សំរាំង)​

អ្នកស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គមលោក មាស នី មានប្រសាសន៍ថា ការបង្រៀនគួរជារឿង​ធម្មតា ប៉ុន្តែអ្វីដែលមិនល្អគឺការដាក់សម្ពាធឱ្យសិស្សចូលរៀនគួរ ដោយយកមេរៀនពេលរៀន​គួរសម្រាប់ចេញពេលប្រលង។ អ្នកស្រាវជ្រាវរូបនេះបន្តថា កន្លងមកក្រសួងក៏ធ្លាប់​ប្រកាស​មិនឱ្យមានការដាក់សម្ពាធឱ្យសិស្សរៀនគួរដែរ ប៉ុន្តែលោកថា ប្រកាសនោះមិនមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ទេ។

លោក មាស នី ជំរុញឱ្យក្រសួងមានវិធានការច្បាស់លាស់ ទើបអាចកែទម្លាប់មិនល្អរបស់គ្រូ​បង្រៀន​មួយចំនួនដែលនៅតែដាក់សម្ពាធឱ្យសិស្សរៀនគួរ។

លោក មាស នី មានប្រសាសន៍ថា៖ «សិស្សដែលរៀន ហើយសិស្សដែលមិនរៀនគួ​រឱ្យគ្នា​មាន​ឱកាសក្នុងការទទួលបាននូវយុត្តិធម៌គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការប្រលង ក្នុងការអីហាណា ប៉ុន្តែ​ជាធម្មតា​វាអត់ពិតដូចអ៊ីចឹង ហើយគ្នាច្រើនមានសម្ពាធពីគ្រូដែលបង្រៀនគួរហ្នឹងឯង បើមិន​រៀនគួរ​ជាមួយ​​គាត់គ្មានផ្លូវបានពិន្ទុល្អ»។ លោកបន្តថា៖ «អ៊ីចឹង! ខ្ញុំគិតថាក្រសួងសំខាន់​ប្រាក់ខែ​បុគ្គលិកគ្រូ វាក៏ជា​រឿង​មួយ​ស្របទៅតាមហ្នឹង ប៉ុន្តែដូចខ្ញុំបានជម្រាបជូនមិញ ប៉ុន្តែបើជាចរិត​ជាប្រពៃណី​ដូចខ្ញុំបាន​លើកឡើងមិញមិនកែទេ ទោះជាមានប្រាក់ខែឱ្យដល់១ពាន់ដុល្លារ​ក៏​នៅតែ​មិនគ្រប់ដែរ»

ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យ លោកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី បញ្ហាជីវភាពឪពុកម្តាយក្រីក្រ និង ដាក់សម្ពាធឱ្យសិស្សរៀនគួរជាមូលហេតុចម្បងមួយដែលធ្វើឱ្យសិស្សក្រីក្របោះបង់ការសិក្សា។ លោកស្រី ឆាយ៉ាវី បញ្ជាក់ថា ដើម្បីលុបបំបាត់បញ្ហាដាក់សម្ពាធឱ្យសិស្សរៀនគួរនេះ​បាន គឺ​ទាល់​តែ​ក្រសួងដាក់វិធានការលើគ្រូដែលបានប្រព្រឹត្តខុស មួយទៀតគឺត្រូវដំឡើងប្រាក់ខែគ្រូ​ឱ្យសមនឹងការចំណាយលើតម្លៃទំនិញលើទីផ្សារ។

ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជរូបនេះឱ្យដឹងថា នៅប្រទេសជឿនលឿន រួមទាំងប្រទេសថៃ និង​ប្រទេសវៀតណាម មិនមានការដាក់សម្ពាធឱ្យសិស្សរៀនគួរទេ។

លោកស្រី ឆាយ៉ាវី បន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំមិនប្រៀបធៀបជាមួយប៉ែកអឺរ៉ុបទេ ខ្ញុំប្រៀបធៀបតែជាមួយ​អ្នកជិត​ខាងយើង មើលនៅវៀតណា ថៃអី ប្រាក់ខែគេ ក៏គេរស់នៅសមរម្យ ហើយទី២​ទៀត​ប្រាក់​បៀវត្សរបស់គេហ្នឹង គេអាចផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារគេបាន មិនដូចស្រុកខ្មែរ»

លោក ស៊ីន តាប់ ជាជនខ្មែរ-ថៃ រស់នៅក្នុងខេត្តសូរិន្ទ ប្រទេសថៃ កំពុងបង្រៀនភាសាខ្មែរនៅ​វិទ្យាល័យមួយ​នៅក្នុងខេត្តសូរិន្ទ។ លោក ស៊ីន តាប់ ឱ្យដឹងថា នៅក្នុងប្រទេសមិនមាន​ការ​បង្រៀន​គួរទេ ចំណែកសិស្សរៀនពីរពេល និងទទួលបានអាហាររូបត្ថម្ភ​ចាប់ពីថ្នាក់មត្តេយ្យ​ដល់​ថ្នាក់​ទី៩។

លោកឱ្យដឹងថា មូលហេតុមិនបង្រៀនគួរនេះដោយសាររសាលារដ្ឋមានគុណភាព​គ្រប់គ្រាន់​ហើយ។

លោក ស៊ីន តាប់ ថ្លែងថា៖ «គ្រូគេមានគុណភាពដូចគ្នាទាំងអស់ គេមិនខ្វល់ត្រូវរៀនថែម គេ​មិន​​​ខ្លាច​ថា​គ្រូរដ្ឋអន់ជាងគ្រូឯកជនទេ ដោយសារអីគ្រូរដ្ឋក៏ប្រលង១ពាន់នាក់​យក១​រយ​នាក់​ដូចតែគ្នា។ គេខ្លាចគ្រូបានផលប្រយោជន៍ពីបង្រៀនម៉ោងគួរ ឧទាហរណ៍ថាគ្រូយក​សិស្ស​ខ្លួន​ឯង​​ទៅបង្រៀនម៉ោងគួរ អ្នកមិនរៀនម៉ោងគួរបានពិន្ទុតិច អ្នករៀនម៉ោងគួរបានពិន្ទុច្រើន អ៊ីចឹង​វាប៉ះពាល់នឹងការពុករលួយ»

បើតាមលោក ស៊ីន តាប់ គ្រូបង្រៀននៅក្នុងប្រទេសថៃនៅកម្រិតចំណេះដឹងទូទៅទទួល​បាន​ប្រាក់​បៀវត្សចន្លោះពី៥រយទៅ១ពាន់ដុល្លារ។ ចំណែករបាយការណ៍​ក្រសួងអប់រំកម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ២០២៣បង្ហាញថា គ្រូបង្រៀននៅសាលាចំណេះដឹងទូទៅទទួលបានប្រាក់បៀវត្ស​ចន្លោះ​ពី១លានទៅ២លានរៀលស្មើនឹង២៥០ដុល្លារទៅ៥០០ដុល្លារ។​

ច្បាប់ស្តីពី​សហលក្ខន្តិក:មន្រ្តីរាជ​ការស៊ីវិល ច្បាប់ស្តីពីការអប់រំ អនុក្រឹត្យស្តីពីក្រមសីលធម៌​វិជ្ជាជីវ:គ្រូបង្រៀន និងសេចក្តីណែនាំជាច្រើនទៀត ដើម្បីពង្រឹង​ការអនុវត្តតួនាទីភារកិច្ច និង​លើកកម្ពស់ក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀន សុទ្ធតែបានលើកឡើងពីការហាម​មិនឱ្យបង្ខំ​សិស្ស​​​ឱ្យរៀនគួរ។ ប៉ុន្តែបញ្ហានេះនៅតែបន្តកើតមាន។

នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រសួងអប់រំបានធ្វើសេចក្តីណែនាំជាថ្មីទៀត ដោយមិនឱ្យគ្រូបង្រៀន​យក​ម៉ោងរដ្ឋ និងយកសាលារដ្ឋធ្វើជាកន្លែងរៀនគួរទេ។

កុមារីម្នាក់ជាសិស្សរៀនថ្នាក់ទី៤នៅក្នុងក្រុងសំពៅពូន​ ឱ្យដឹងថា រូបគាត់​ចំណាយ​លុយ​១ពាន់​រៀល ដើម្បីរៀនគួរក្នុង១ម៉ោងរាល់ថ្ងៃ។

កុមារីរូបនោះឱ្យដឹងថា៖ «ចាស! ខ្ញុំបង់ថ្លៃរៀនគួរអស់១ពាន់ក្នុងមួយថ្ងៃ ខ្ញុំរៀនគួរ២មុខវិជ្ជា គឺខ្មែរ និងគណិត»

គ្រូបង្រៀននៅសាលាវិទ្យាល័យមួយនៅខេត្តកំពង់ចាម លោក ជា ធារ៉ា ឱ្យដឹងថា នៅសាលា​របស់លោក គឺនាយកសាលាមានវិធានការជាប្រចាំ​ចំពោះអ្នកបង្ខំ​ឱ្យ​សិស្ស​រៀនគួរ។ លោកបន្ត​ថា មានគ្រូមួយចំនួនតូចនៅតែប្រព្រឹត្តល្មើសបង្ខំឱ្យសិស្សរៀនគួរ។

លោក ជា ធារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា៖«កន្លងមកប្រហែលជាធ្លាប់មាន ពីព្រោះគ្រូនាយក​គាត់​ដៀមដាម ប៉ុន្តែអាចម្នាក់ពីរនាក់អ៊ីចឹងណា គាត់ធ្លាប់ដៀមដាមគាត់ហៅមក តែគាត់ទុក​កិត្តិយស គាត់មិនឱ្យយើងដឹងថាជាគ្រូណាគ្រូណីចឹងទេ គ្រាន់តែប្រើពាក្យថានៅមាន​ម្នាក់​ពីរ​នាក់​ទៀតចេះតែនាំឱ្យមានបញ្ហាតិចតួចអ៊ីចឹងទៅ»

ប្រទេសថៃជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយក្នុងអាស៊ាន ដែលមានការអប់រំល្អ ក្នុងរបាយការណ៍​អភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាព របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSDSN)ចេញផ្សាយ​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៣។ ប្រទេសវៀតណាមស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ២បន្ទាប់ពីថៃ។

របាយការណ៍នេះបានផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់កម្ពុជានៅលេខ៩ និងប្រទេសឡាវ​ ស្ថិតនៅក្នុង​ចំណាត់​ថ្នាក់លេខ១០ជាចំណាត់ថ្នាក់ក្រោមគេ ខាងគុណភាពអប់រំនៅអាស៊ាន។ ចំណែករបាយការណ៍របស់ស្ថាប័ន កិច្ចពិភាក្សាពីការអប់រំលើកម្រិត​អន្តរជាតិ(IDE)ចេញផ្សាយ​នៅឆ្នាំ២០២០ បានចាត់ថ្នាក់កម្ពុជាលើគុណភាពអប់រំនៅលេខ១២៤នៅក្នុងចំណោម១៣៨។

របាយការណ៍នេះបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាពិបាកនឹងសម្រេចគោលដៅក្លាយជាប្រទេស​មានប្រាក់​ចំណូល​មធ្យមកម្រិតខ្ពស់ឆ្នាំ២០៣០ ដោយសាររបញ្ហាធនធានមនុស្ស៕

3,225 views

ព័ត៌មានទាក់ទង

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម