សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា (ខេមបូចា) បានរកឃើញករណីរំលោភបំពានប្រឆាំងនឹងអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន១២ករណីនៅក្នុងត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៦ និងបានជំរុញឲ្យអាជ្ញាធរបង្កើតបរិយាកាសល្អសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន។ តាមរយៈតួលេខនេះបង្ហាញថា ករណីរំលោភបំពានបានកើនឡើងប្រាំបួនភាគរយ បើធៀបទៅនឹងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលមាន១១ករណី។
ការគំរាមកំហែងតាមផ្លូវច្បាប់ និងការរឹតត្បិតសេរីភាពបញ្ចេញមតិគឺជាការរំលោភបំពានមួយកើតច្រើនជាងគេដែលមានរហូតដល់៣៣ភាគរយ នៃករណីសរុប និងតាមពីក្រោយដោយការបំពានខាងរាងកាយ និងផ្លូវចិត្ត ដែលមានអត្រា១៧ភាគរយដូចគ្នា។
អ្នកសារព័ត៌មានចំនួនបួនរូបធ្លាប់រងការគំរាមកំហែងពីសុវត្ថិភាពដោយផ្ទាល់ រួមមាន ការចាប់ឃុំខ្លួនរយៈពេលខ្លី និងការចាប់ខ្លួនក្រោយចេញផ្សាយអត្ថបទព័ត៌មាន ឬបង្ហោះអត្ថបទលើបណ្ដាញសង្គម។ អ្នកសារព័ត៌មានប្រាំបីនាក់ផ្សេងទៀតជួបហេតុការណ៍រំលោភបំពាននៅពេលចុះយកព័ត៌មាននៅតាមកម្មវិធីមួយចំនួន និងការចុះរាយការណ៍ផ្ទាល់ ជាដើម។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ខេមបូចា។
បើតាមរបាយការណ៍ដដែល អ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញ «ជានិច្ចកាលគឺជាក្រុមគោលដៅ» ស្របពេល«ការតាមដានលើប្រព័ន្ធអនឡាញ»មានការកើនឡើង និងការកើនឡើងនៃហានិភ័យសម្រាប់ការរាយការណ៍ឯករាជ្យ។ ករណីទាំងនេះផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងសេចក្ដីរាយការណ៍ពីអំពើឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ អំពើពុករលួយ សិទ្ធិមនុស្ស និងបញ្ហាបរិស្ថាន។
ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនោះ អ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញពីររូប គឺលោក ផន សុភាព និងលោក ភាព ភារ៉ា ត្រូវបានតុលាការផ្ទន្ទាទោសជាប់ពន្ធនាគារចំនួន១៤ឆ្នាំ ពីបទក្បត់ជាតិ «ផ្តល់ឱ្យរដ្ឋបរទេសនូវព័ត៌មានជាអាទិ៍ដែលអាចធ្វើឱ្យអន្តរាយដល់ការការពារជាតិ»។
ក្នុងករណីផ្សេងទៀត អ្នកសារព័ត៌មាន លោក ហែម វណ្ណា ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោយពីបានរាយការណ៍ទីតាំងសង្ស័យថាបានប្រព្រឹត្តអំពើឆបោកតាមអនឡាញនៅក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ លោកត្រូវបានរងការចោទប្រកាន់ពីបទញុះញង់ និងបំពានទីតាំងឯកជន ប៉ុន្តែត្រូវបានដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំកាលពីខែមេសា។
លោក ស៊ន សារ៉ាត ប្រធានគ្រប់គ្រងផ្នែកស្រាវជ្រាវ និងតស៊ូមតិរបស់ខេមបូចា បានលើកឡើងថា រឿងក្ដីក្ដាំនៅតុលាការ ការរឹត្បិត ការគំរាមកំហែង និងការភ័យខ្លាច នៅតែបន្តគំរាមកំហែងដល់សេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសុវត្ថិភាពអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលបញ្ហានេះបានធ្វើឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានពិបាកក្នុងការធ្វើកិច្ចការរបស់ខ្លួនដោយមិនមានក្ដីបារម្ភ។
លោកបន្តថា៖ «យើង ជាសមាគមអ្នកសារព័ត៌មានដែលធ្វើការលើកកម្ពស់ និងតស៊ូមតិសម្រាប់សេរីភាពសារព័ត៌មាន នៅតែទទូចឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធបង្កើតបរិយាកាសល្អឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានធ្វើការដោយមិនមានភាពភ័យខ្លាច និងគ្មានការគុំគួន និងធ្វើការស៊ើបអង្កេតឲ្យបានល្អិតល្អន់ពេលអ្នកសារព័ត៌មានជួបការរំលោភបំពាន និងនាំជនប្រព្រឹត្តល្មើសឲ្យទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់»។
លោកបន្ថែមថា៖ «យើងក៏ទទូចឲ្យអាជ្ញាធរបង្កើតយន្តការគាំទ្រ និងមិនរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន ជាពិសេសតាមរយៈបទបញ្ញត្តិ និងគោលនយោបាយពាក់ព័ន្ធនានា»។
លោក ស៊ន សារ៉ាត ឲ្យដឹងដែរថា សមាគមនៅតែបន្តផ្ដល់ការកសាងសមត្ថភាព ការយល់ដឹងដល់អ្នកសារព័ត៌មានអំពីវិជ្ជាជីវៈនិងក្រមសីលធម៌អ្នកសារព័ត៌មាន ជាពិសេសផ្ដោតលើការពង្រឹងសមត្ថភាពអ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញ។
ចន្លោះខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ និងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងជាង៣០រូប សកម្មជន និងអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបានចាប់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ហោះផ្សាយសាររបស់ខ្លួនលើបណ្ដាញសង្គមទាក់ទងនឹងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។
ក្នុងសន្ទស្សន៍សេរីភាពសារព័ត៌មានពិភពលោក កម្ពុជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់១៦១លើ១៨១ ប្រទេស ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលបានច្រានចោលរបាយការណ៍នេះនិងចាត់ទុកថាមានភាព «លម្អៀង»។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មានលោក ទេព អស្នារិទ្ធ បានស្វាគមន៍ចំពោះរបាយការណ៍របស់សមាគមអ្នកសារព័ត៌មានដែលបានធ្វើឡើងដោយ«ផ្អែកលើការវាយតម្លៃតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្ត ស្រាវជ្រាវ តម្លាភាព មានវិជ្ជាជីវៈ និងមានគណនេយ្យភាព» ប៉ុន្តែលោកបានជំរុញឲ្យសមាគមធានាថាការរកឃើញរបស់ខ្លួន «បានធ្វើការបញ្ជាក់ត្រឹមត្រូវ មានតុល្យភាព និងគាំទ្រដោយព័ត៌មានច្បាស់លាស់»។
លោកបន្ថែមថា៖ «ក្រសួងព័ត៌មានរំឭកដល់គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវសម្រាប់ខ្លឹមសារ និងផលវិបាកដែលអាចកើតមានដល់សង្គមចំពោះសេចក្ដីរាយការណ៍របស់ខ្លួន»។
លោកឲ្យដឹងដែរថា ក្រសួងបានជួយសម្របសម្រួលដោះស្រាយជម្លោះក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការបានចំនួន៤៩ករណី ក្នុងចំណោមបណ្ដឹងលើអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន៥៨ករណីចន្លោះពីឆ្នាំ២០២៥ ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ លោកបន្តថា ក្រសួងក៏បានជួយគាំពារផ្នែកច្បាប់ដល់អ្នកសារព័ត៌មានចំនួន៦៩រូបពីការចោទប្រកាន់ខាងផ្លូវច្បាប់ រួមមានទាំងការជួយបង្ហាត់បង្ហាញលើវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន២០ករណីផងដែរ។
អ្នកស្រី ឆន សុគន្ធា នាយិកាប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ហៅកាត់ថា CCIM មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងនាមជាស្ថាប័នសារព័ត៌មានមួយផ្ដោតលើការតាមដាន និងលើកកម្ពស់សេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា ក៏បានមើលឃើញថាអ្វីដែលខេមបូចាបានរកឃើញគឺជារឿងពិត។
អ្នកស្រីឲ្យដឹងថា៖ «ក្នុងកំណត់ត្រារបស់យើងក៏បានបង្ហាញពីបញ្ហាលំបាកនានាដែលអ្នកសារព័ត៌មាន និងពលរដ្ឋអ្នកសារព័ត៌មានបានជួបប្រទេះគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធដែលមានសភាពកាន់តែអាក្រក់ឡើងៗ»។
អ្នកស្រីឲ្យដឹងទៀតថា ការរំលោភបំពានភាគច្រើនកើតចេញពីអាជ្ញាធរ ឬតួអង្គរបស់មន្ត្រីរដ្ឋ។ អ្នកស្រីកត់សម្គាល់ឃើញដែរថាពលរដ្ឋអ្នកសារព័ត៌មានគឺមានហានិភ័យខ្លាំងដោយសារអ្នកទាំងនោះប្រឈមបញ្ហាប្រហាក់ប្រហែលនឹងអ្នកសារព័ត៌មានអាជីពដែរ ប៉ុន្តែពួកគាត់មានការគាំពារតិចតួចពីស្ថាប័ន ឬការគាំទ្រផ្នែកច្បាប់។
បន្ថែមពីនេះ អ្នកស្រីក៏បង្ហាញក្ដីកង្វល់ទាក់ទងនឹងការបន្តពន្យារពេលអនុម័តច្បាប់ស្ដីពីសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន ដែលអ្នកស្រីយល់ឃើញថា ច្បាប់នេះអាចបង្កើតបានបរិយាកាសល្អសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន និងពលរដ្ឋអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងការស្វែងរក និងទទួលបានព័ត៌មានដោយសេរី៕
