សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

ធនាគារពិភពលោក៖ បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុអាចធ្វើឱ្យកម្ពុជា​ខាតបង់​ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ដល់ទៅ​៩%​នៅឆ្នាំ២០៥០

ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបង្កទឹកទំនន់នៅលើផ្លូវជាតិលេខ៤ ក្នុងស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣។ (រូបថតពីផេកហ្វេសប៊ុករបស់រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ)
ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបង្កទឹកទំនន់នៅលើផ្លូវជាតិលេខ៤ ក្នុងស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣។ (រូបថតពីផេកហ្វេសប៊ុករបស់រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ)

ហានិភ័យអាកាសធាតុនានា ដោយរាប់ទាំង​ការកើនកម្ដៅ​ផង​ ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងកើនឡើង​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដោយ​ឥទ្ធិពល​ពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ​ទាំងនេះ​នឹង​បង្ក​ផលប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរទៅលើ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា និង​សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស ព្រមទាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​ការអភិវឌ្ឍ​មាន​ស្ថានភាព​កាន់តែ​អាក្រក់។ នេះ​បើយោង​​តាមការលើកឡើង​នៅក្នុង​​របាយការណ៍​អាកាសធាតុ​និង​កិច្ចអភិវឌ្ឍន៍នៅ​កម្ពុជា (CCDR) របស់ធនាគារពិភព​លោក។

បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ខាតបង់ GDP ដល់ទៅ៩%នៅ​ឆ្នាំ២០៥០ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​អត្រា​នៃភាពក្រីក្រ​របស់ប្រទេស​កើនឡើង​ដល់ទៅ៦%ពិន្ទុ នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៤០ ប្រសិនបើ​គ្មាន​ការអនុវត្ត​វិធានការបន្ស៊ាំនិងកាត់បន្ថយ​ផលប៉ះពាល់ឱ្យបានសមស្របទេនោះ។

ផលប៉ះពាល់ពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ​បានកើតមានជាក់ស្ដែង​រួចទៅហើយនៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​គេចាំបាច់ត្រូវមានវិធានការបន្ស៊ាំ។ នេះជាការលើកឡើងនៅក្នុងរបាយការណ៍​ខាង​លើ ដោយ​បាន​បន្ថែមថា ភាពញឹកញាប់​នៃគ្រោះរាំងស្ងួត ​និង​គ្រោះទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ​កំពុង​កើនឡើង​ដោយសារ​កំណើនការប្រែប្រួល​នៅក្នុងរបប​ទឹកភ្លៀង។

ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១៥-២០១៦ ខេត្តចំនួន១៨ក្នុងចំណោមខេត្តរាជធានីទាំង២៥ បាន​ទទួលរង​នូវ​គ្រោះ​រាំងស្ងួត​ធ្ងន់ធ្ងរ ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាជនជិត២,៥លាននាក់។ គ្រោះរាំងស្ងួត​ដែល​ទាក់​ទងនឹង​បាតុភូត​ El Niño នៅឆ្នាំ២០១៩ បានបណ្ដាល​ឱ្យ​​ខាតបង់​ថវិកា​ប្រមាណ១០០​លាន​ដុល្លារ​​គិតជា​ទិន្នផល​ស្រូវ។​

ការធ្លាក់ភ្លៀងដ៏អាក្រក់បំផុត​មិនធ្លាប់មានក្នុងរយៈពេល​បីឆ្នាំចុងក្រោយ បានកើតឡើង​នៅខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ដោយបាន​បង្ក​ជាទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន១៤ប៉ះពាល់ដល់​ប្រជាជន​ជិត ៨៥ ០០០​គ្រួសារ ព្រមទាំង​បង្ក​ឧបទ្ទវហេតុ​បាក់ដី​ដែល​បាន​បង្ខំ​ប្រជាជន ៥ ០០០គ្រួសារ​ត្រូវតែជម្លៀសចេញ។

អនុប្រធាន​នៃធនាគារពិភព​លោកសម្រាប់​តំបន់​អាស៊ីខាងកើត និង​ប៉ាស៊ីហ្វិក លោកស្រី Manuela V. Ferro បាន​ថ្លែងថា៖ «កម្ពុជា​ទទួលរង​ផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរពី​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ ជាពិសេស ដោយសារ​គ្រោះទឹកជំនន់ដែល​បានកើតឡើង​ញឹកញាប់ជាងមុន និង​កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ​ជាងមុន»។ លោកស្រីបន្តថា៖ «ដើម្បី​ស្ដារឡើងវិញ​ពីការខាតបង់​ដែលបណ្ដាល​មកពី​ជំងឺរាតត្បាត ព្រមទាំង​ការឡើងថ្លៃ​ស្បៀងអាហារ​ និង​ថាមពល កម្ពុជា​ចាំបាច់​ត្រូវ​សម្រេច​​ឱ្យបាន​កំណើនខ្ពស់ និងទន្ទឹមគ្នានេះ ត្រូវ​ដោះស្រាយ​ផលប៉ះពាល់​ពី​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ​មក​លើ​សេដ្ឋកិច្ច និង​កាត់បន្ថយ​ដង់ស៊ីតេ​កាបូនរបស់ខ្លួន»

លោក ចាន់ សុផល នាយក​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិក្សាគោលនយោបាយ (CPS) បានបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើ​កម្ពុជា​មិន​ទប់ទល់នឹង​ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុតាមរយៈ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​​ដើម្បី​ជម្លៀសទឹកជំនន់ អាងស្តុកទឹក​សម្រាប់​ដោះស្រាយគ្រោះរាំងស្ងួត បច្ចេកវិទ្យា​សន្សំ​សំចៃទឹកដើម្បី​ស្រោចស្រព​ដំណាំ និងការអនុវត្ត​បច្ចេកទេស​កសិកម្មសមស្របទេ នោះសេដ្ឋកិច្ច​នឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់​អវិជ្ជមាន​ជាមិនខានឡើយ។

លោក សុផល បានលើកឡើងថា៖ «ការបន្ស៊ាំខ្លួនប្រភេទនេះ​ជួយ​យើង​ទប់ទល់ពី​គ្រោះ​មហន្តរាយ​​ធម្មជាតិ ទោះបីក្នុងករណី​មិនទាន់មាន​ព្រឹត្តិការណ៍ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ក៏ដោយ»។លោក​បាន​បន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើ​យើងមិនត្រៀមខ្លួនឱ្យរួចរាល់ទេ ផលប៉ះពាល់​ និងការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចនឹង​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ថែមទៀត»

នៅពេល​អ្នកសារព័ត៌មាន ខេមបូចា បានសួរសំណួរទៅកាន់​លោក មាស សុខសេនសាន អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ លោកឆ្លើយតប​ត្រឹមតែ​​ចែករំលែក​យុទ្ធសាស្ត្រ​បញ្ចកោណដំណាក់កាលទីមួយរបស់​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​បង្ហាញពី​ផលប៉ះពាល់​នៃការ​ប្រែ​ប្រួល​​អាកាសធាតុ នៅក្រោម​ផ្នែក​ស្ដីពី​«និន្នាការបរិស្ថាននិង​ការ​ប្រែ​ប្រួលអាកាសធាតុ»​ប៉ុណ្ណោះ។

យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​បាន​លើកឡើង​ថា៖ «និរន្តរភាពនៃបរិស្ថានសកល បាននិងកំពុងរង​ការគំរាម ​ដោយ​ការបំពុលបរិស្ថាន ការរេចរឹលធនធាន​ធម្មជាតិ ការបាត់បង់​ប្រព័ន្ធជីវៈចម្រុះ និងការ​ប្រែ​ប្រួល​អាកាសធាតុ​ ដែល​ជះ​ផល​អវិជ្ជមានដល់ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គម ដូចជា ការ​បម្លាស់​​ទី សន្តិសុខទឹក ស្បៀង និងថាមពល ការធ្វើកសិកម្ម ឧស្សាហូបនីយកម្ម នគរូបនីយកម្ម និង​ហេដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធ ប្រព័ន្ធគាំពារ​សង្គម និង​សុខភាព​សាធារណៈ»

យុទ្ធសាស្ត្រដដែលបានបន្ថែមថា ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ការបញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះកញ្ចក់ និង​បន្ស៊ាំខ្លួន​ទៅនឹង​ការ​ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ​ ចាំបាច់ត្រូវមានកិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​ឱ្យបាន​ខ្លាំង​ក្លាថែមទៀត​ទៅថ្ងៃ​អនាគត ។

ទិដ្ឋភាពនៃវាលស្រែមួយកន្លែងនៅក្នុង​ខេត្តកណ្ដាល ថតនៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣។ (ខេមបូចា / ព្រីង សំរាំង)

លោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ​គឺជា​បញ្ហា​​សាកល ដែលគ្រប់ប្រទេស​កំពុងជួបប្រទះ ។

លោកបានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ជាមួយនឹង​គោលនយោបាយ​និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​គ្រប់បែបយ៉ាង​ដែល​យើង​អនុវត្ត យើង​កំពុងគិតគូរពី​ភាពប្រឈមនៃ​ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ»។ លោកបន្ត​ថា៖ «គ្រោះធម្មជាតិ​ ដូចជា ខ្យល់ព្យុះ ទឹកជំនន់ និង​ការបាក់ដីកើតឡើងនៅគ្រប់ប្រទេស ហើយពួកគេប៉ះពាល់ខ្លាំងជាង​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទៅទៀត»

ប៉ុន្តែលោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាល​មានទស្សនវិស័យ​ច្បាស់លាស់រួចជាស្រេចហើយ ដើម្បីដោះ​ស្រាយ​​បញ្ហានេះ។

លោក បូណា បានបន្ថែមថា៖ «យើងប្រើពាក្យ«ភាពធន់»នៅក្នុង​គោលនយោបាយនីមួយៗ។ វាសំដៅ​ទៅ​លើភាពធន់ទប់ទល់នឹង​ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ»។ លោកបន្តថា៖ «នេះជាពាក្យ​គន្លឹះដែលរដ្ឋាភិបាលបាន​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ និងបានលើកឡើងជាយូរមកហើយ ដើម្បី[ដោះ​ស្រាយ]​​បញ្ហា​ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ»

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ គ្រោះទឹកជំនន់ត្រូវបានព្យាករ​ថា បង្ក​ការខូចខាត​កាន់តែកើនឡើង​ទៅលើ​រោងចក្រ ផ្លូវថ្នល់ ផ្ទះសម្បែង និង​សាលារៀន ព្រមទាំង​បង្ក​ការរំខាន​ដល់​សេវា​និងខ្សែ​ច្រវាក់​ផ្គត់ផ្គង់​ដែលសំខាន់ចាំបាច់ជាច្រើន។

ការវិភាគមួយដោយផ្អែកលើ​របាយការណ៍​ពីរស្ដីពី «ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរនៅ​ក្នុង​វិស័យសម្លៀក​បំពាក់ម៉ូដ និងផលប៉ះពាល់ទៅលើ​កម្មករ» និង«ភាពស៊ាំនឹងអាកាសធាតុ និង​ការចំណាយ​របស់​វិស័យ​សម្លៀកបំពាក់ម៉ូដ​ទៅលើ​ការបន្ស៊ាំខ្លួន» ដែលធ្វើឡើងដោយ​វិទ្យាស្ថាន​​​ពលកម្ម​សកល នៃសកលវិទ្យាល័យ Cornell University កាលពីខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ បានបង្ហាញថា មជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្ម​សម្លៀកបំពាក់​ពិភពលោកចំនួន៣២កំពុងប្រឈម​នឹង​ភាព​ងាយរងគ្រោះខ្ពស់​ដោយសារ​គ្រោះ​ទឹកជំនន់​ និងការឡើងកម្ដៅធ្ងន់ធ្ងរ។ ​

យោងតាមរបាយការណ៍ទីមួយ ប្រទេស​កម្ពុជា វៀតណាម បង់ក្លាដែស និងប៉ាគីស្ថាន ដែល​ស្មើនឹង១៨%នៃ​ការនាំចេញ​សម្លៀកបំពាក់កាត់ដេរ​សរុបទូទាំង​ពិភព​លោក កំពុង​ប្រឈមនឹង​ការខាតបង់​ថវិកា ៦៥ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុង​ចំណូល​នាំចេញ នៅឆ្នាំ២០៣០ ដែលស្មើ​នឹង​ការ​ធ្លាក់ចុះ២២% ព្រមទាំង​ការបាត់បង់​ការងារថ្មី១លានកន្លែង ដោយសារតែកំណើន​យឺតយ៉ាវ​ជាង​មុន។

នៅតំបន់នានាដែល​ងាយជន់លិច ជាពិសេសតំបន់នៅក្បែរដងស្ទឹង​ ប្រជាជន​ព្រួយបារម្ភជា​ញឹក​ញាប់ថា គ្រោះទឹកជំនន់​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យជីវិតរស់នៅរបស់ពួកគេ​ជួប​ការលំបាក និង​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ផ្ទះសម្បែង និង​ដំណាំរបស់ពួកគេ ខណៈដែលប្រទេស​កម្ពុជា​ពុំទាន់មាន​ប្រព័ន្ធលូ​បង្ហូរទឹក​ដែលអាច​រំដោះទឹកជំនន់​នៅឡើយ។  

លោក សឿង សារឿន នាយកប្រតិបត្តិវេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ស្តីពីកម្ពុជា (NGO Forum) បាន​សង្កេត​ឃើញថា គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកភ្លៀង និង​ទឹកជំនន់ គឺជាហានិភ័យ​អាកាសធាតុ​​ដ៏គួរ​ឱ្យ​ព្រួយបារម្ភបំផុតនៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

លោកបានថ្លែងថា៖ «[ឥទ្ធិពលទាំងនេះ]បង្កផលប៉ះពាល់ទៅលើដំណាំ គុណភាពដំណាំ ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​កសិករ​និង​ប្រជាជន​ទូទៅ និង​[បង្ក]​ការបម្លាស់ទី [ដោយបង្ក​]​ជាផល​ប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅលើ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សង្គមរបស់​កម្ពុជា»។ 

លោក សារឿន បានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាល អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យ​ឯកជន បាន​និងកំពុង​ធ្វើការរួមគ្នា​លើ​បញ្ហានេះ ក្នុងនោះរាប់បញ្ចូលទាំង​ការរៀបចំបង្កើត​នូវយុទ្ធសាស្ត្រ​មួយ​​ដើម្បីដោះស្រាយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ លើកកម្ពស់​ការវិនិយោគ​បៃតង និង​លើក​កម្ពស់​​ចំណេះដឹងពី​ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និង​ផលប៉ះពាល់របស់វា។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន លោក ផៃ ប៊ុនឈឿន មិនអាចទាក់ទងសុំ​អត្ថាធិប្បាយ​បានទេ នៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣៕

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ World Bank: Climate Change Could Cost Cambodia’s GDP Up to 9% by 2050

197 views

ព័ត៌មានទាក់ទង

ព័ត៌មានថ្មីៗ

អត្ថបទពេញនិយម