UPDATES:
ម៉ោង ៥:៣០ ល្ងាច៖ កិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន បានគូសបញ្ជាក់ពីចំណុចសំខាន់ៗចំនួន ១០ រួមមានការលើកទឹកចិត្តកម្ពុជា និងថៃ ឱ្យបញ្ឈប់អរិភាព។ កិច្ចប្រជុំនេះក៏ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ស្តីពីជំហររបស់ប្រទេសនីមួយៗផងដែរ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កិច្ចប្រជុំពិសេសរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។
កិច្ចប្រជុំបានកោតសរសើរចំពោះតួនាទីសកម្ម និងការចូលរួមជាបន្តបន្ទាប់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដោយមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីរដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន និងប្រទេសចិន ក្នុងការលើកកម្ពស់ដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីចំពោះស្ថានភាពដែលកំពុងកើតមាន។
កិច្ចប្រជុំបានរំលឹកឡើងវិញនូវកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់គ្នានៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា រួមទាំងសេចក្តីប្រកាសរួមដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា និងបានជំរុញឲ្យកម្ពុជា និងថៃអនុវត្តវាឲ្យបានពេញលេញ និងមានប្រសិទ្ធភាព។
កិច្ចប្រជុំក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះភាពតានតឹង និងអរិភាពជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបានបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់ និងរបួសយ៉ាងច្រើន ការខូចខាតដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជនស៊ីវិល និងការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ជនស៊ីវិលនៅតាមព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។
រដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរបានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នារបស់ពួកគេក្នុងការចៀសវាងការគំរាមកំហែង ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំង និងធានាការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី។
លើសពីនេះ កិច្ចប្រជុំបានជំរុញឱ្យកម្ពុជា និងថៃ អនុវត្តការអត់ធ្មត់អតិបរមា និងចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ឆ្ពោះទៅរកការបញ្ឈប់គ្រប់ទម្រង់នៃអរិភាព ស្តារទំនុកចិត្ត និងទំនុកចិត្តទៅវិញទៅមក និងវិលត្រឡប់ទៅរកការសន្ទនា រួមទាំងតាមរយៈយន្តការទ្វេភាគីផងដែរ។ កិច្ចប្រជុំនេះបានស្វាគមន៍ការពិភាក្សាអំពីការបន្តឡើងវិញនៃបទឈប់បាញ់ និងការបញ្ឈប់អរិភាព។ កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅនឹងត្រូវកោះប្រជុំនៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការអនុវត្ត និងការផ្ទៀងផ្ទាត់បទឈប់បាញ់។
ម៉ោង ១:៣៥ រសៀល៖ ក្រសួងការពារជាតិបានលើកឡើងថា នៅម៉ោង ១០:៥០នាទី ព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ យោធាថៃបានបើកការបាញ់ប្រហារមកលើអាគារ និងផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋស៊ីវិលកំពុងរស់នៅ ប្រមាណជា ៣០គ្រាប់(កាំភ្លើងដៃ) នៅភូមិក្បាលកោះ សង្កាត់អូរជ្រៅ ក្រុងប៉ោយប៉ែត។
ម៉ោង ១:២០ រសៀល៖ ស្ថានការណ៍ជួរមុខនៅសមរភូមិទិសយោធភូមិភាគទី៤ ក្នុងភូមិសាស្រ្តខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តព្រះវិហារ ភាគីថៃនៅតែបន្តបាញ់ប្រហារលើដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា គិតត្រឹមម៉ោង ១២:០០នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥។
- ម៉ោង ៥:០០នាទី ដល់ម៉ោង ៦:០០នាទី យោធាថៃបានបាញ់ផ្លោងកាំភ្លើងធំ រថក្រោះ កាំភ្លើងដៃ និងកម្លាំងថ្មើរជើងចូលភូមិសាស្ត្រប្រាសាទតាមាន់។
- ម៉ោង ៧:០០នាទី ដល់ម៉ោង ៨:០០នាទី យោធាថៃបន្តបាញ់កាំភ្លើងធំចូលភូមិសាស្ត្រប្រាសាទតាមាន់។
- ចាប់ពីម៉ោង ៨:០០នាទី ដល់ម៉ោង ១២:០០នាទីថ្ងៃត្រង់ យោធាថៃនៅតែបន្តបាញ់កាំភ្លើងធំ DTI-2 កាំភ្លើងធំផ្លោងពីចម្ងាយ កាំភ្លើងត្បាល់ និងដ្រូនជាច្រើនចូលភូមិសាស្ត្រប្រាសាទព្រះវិហារ និងបានផ្លោងចូលភូមិសាស្ត្រគោល៨ តាថាវ ភ្នំខ្មោច ជាំតែ និងបន្តបាញ់កាំភ្លើងធំ និងរថក្រោះចូលភូមិសាស្ត្រប្រាសាទតាមាន់យ៉ាងគំហុក។
ម៉ោង ១:០២ រសៀល៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី លោក Mohamad Hasan បានមានប្រសាសន៍ថា ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន ពួកគេមានការសោកស្ដាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះជនរងគ្រោះជាជនស៊ីវិល និងផលប៉ះពាល់លើជីវភាពរស់នៅដោយសារតែជម្លោះបានអូសបន្លាយ ដែលជាមូលហេតុបណ្ដាលឱ្យមានការភៀសសឹកយ៉ាងច្រើន។
លោកបានថ្លែងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីសម្រួលដល់ដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី តាមរយៈការចូលរួមជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងថៃ ជាប្រចាំ។
លោក Hasan បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា កិច្ចប្រជុំពិសេសនេះនឹងបន្តកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់យើង សម្រាប់ការវិលត្រឡប់ទៅរកស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់។ អាស៊ានត្រូវតែធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលចាំបាច់ ដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់»។
កិច្ចប្រជុំនេះនឹងស្តាប់ការសង្ខេបពីក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ដែលដឹកនាំដោយមេបញ្ជាការកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធម៉ាឡេស៊ី។ យន្តការ AOT បាននិងកំពុងចូលរួមយ៉ាងសកម្មជាមួយសមភាគីមកពីកម្ពុជា និងថៃ ដើម្បីតាមដានស្ថានភាពនៅនឹងកន្លែង។
លោក Hasan បានបន្តថា ជម្លោះនេះគំរាមកំហែងដល់ភាពជឿជាក់របស់អាស៊ាន ក្នុងនាមជាអង្គការតំបន់ដែលមានសន្តិភាព និងជោគជ័យបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើប។ នៅក្នុងអាស៊ាន និងពិភពលោកដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា ការគំរាមកំហែងសន្តិសុខ គឺជាកង្វល់មួយសម្រាប់អាស៊ាន និងពិភពលោក។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «នេះជាមូលហេតុដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាត្រូវតែបញ្ឈប់អរិភាព និងឈានដល់ដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ដែលជាអាទិភាពចម្បង»។
ម៉ោង ១២:៤៥ រសៀល៖ កិច្ចប្រជុំពិសេសរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន បានចាប់ផ្តើមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ កាលពីព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ។
កម្ពុជាបានលើកឡើងថា យោធាថៃបានបន្តប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកលើតំបន់យោធភូមិភាគទី៥ ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់នៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ត្រឹមតែប៉ុន្មានម៉ោងមុនកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានពិសេសនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក ប្រាក់ សុខុន បានចេញដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះ ដែលលោកនឹងពិភាក្សាអំពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នារយៈពេលជាងពីរសប្តាហ៍។
សហរដ្ឋអាមេរិក អាស៊ាន ចិន សហភាពអឺរ៉ុប និងមេដឹកនាំជុំវិញពិភពលោកបានអំពាវនាវឱ្យបញ្ចប់អរិភាព ដកអាវុធធុនធ្ងន់ និងអនុវត្តយ៉ាងពេញលេញនូវកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកូឡាឡាំពួ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា។
លោក Tommy Pigott អ្នកនាំពាក្យរងរបស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងសូមស្វាគមន៍មេដឹកនាំអាស៊ានដែលមកជួបជុំគ្នានៅសប្តាហ៍នេះ ដើម្បីគាំទ្រកម្ពុជា និងថៃឱ្យគោរពយ៉ាងពេញលេញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ពួកគេក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះនេះ»។
គិតត្រឹមម៉ោង ៧ព្រឹក យោធាថៃបានបន្តការបាញ់ប្រហារលើកម្ពុជា និងការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន នេះបើយោងតាមក្រសួងការពារជាតិក្នុងអំឡុងពេលសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃចន្ទ។
លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ បានលើកឡើងថា កងកម្លាំងយោធាថៃបានបាញ់កាំភ្លើងធំចូលទៅក្នុងតំបន់បឹងត្រកួន ភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ យន្តហោះចម្បាំង F-16 របស់ថៃ បានទម្លាក់គ្រាប់បែកចំនួនបួនគ្រាប់នៅក្នុងតំបន់បឹងត្រកួន ហើយឧស្ម័នពុលត្រូវបានបាញ់ចូលនៅក្នុងព្រៃចាន់។ លោកស្រីបានបន្ថែមថា តំបន់មួយចំនួននៅតែបន្តប្រឈមមុខនឹង «ការឈ្លានពាន» ប្រដាប់អាវុធរបស់យោធាថៃ។
ក្រសួងមហាផ្ទៃបានបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមម៉ោង ៧ព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារជនស៊ីវិលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានកើនឡើងដល់ ២០នាក់ និង ៧៩នាក់រងរបួស ខណៈដែលចំនួនសរុបនៃជនភៀសខ្លួនបានកើនឡើងដល់ជាងកន្លះលាននាក់៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Cambodia Says Thai Military Armed Assaults Continue Hours Before Special ASEAN Foreign Ministers’ Meeting
