យោងតាមអង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF) បានឱ្យដឹងថា បាតុភូតអែលនីញ៉ូត្រូវបានគេព្យាករណ៍ថា នឹងមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងឡើងនាពេលអនាគត បើធៀបនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន (២០២៦-២០២៧) ដោយមានកុមារកម្ពុជាប្រហែល១,៣ លាននាក់ប្រឈមនឹងផលប៉ះពាល់ទាក់ទងនឹងអាកាសធាតុ ដោយសារតែបាតុភូតអែលនីញ៉ូ ដែលអាចធ្វើឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ និងស្ថានភាពអាកាសធាតុអាក្រក់ផ្សេងទៀតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ។
នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក កុមារជាង១៩០លាននាក់ក្នុងប្រទេសជិត១០០ ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងជួបប្រទះ «ស្ថានភាពរាំងស្ងួតឬសើមខុសធម្មតា» ចន្លោះពីខែតុលាដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយសារបាតុភូតអែលនីញ៉ូ។
បាតុភូតអែលនីញ៉ូបណ្តាលឱ្យមានការឡើងកំដៅ ដែលផ្លាស់ប្តូរគំរូធាតុអាកាសពិភពលោក ដោយនាំមកនូវគ្រោះរាំងស្ងួត និងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់នៅតាមតំបន់មួយចំនួន ខណៈពេលបង្កឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងទឹកជំនន់នៅតំបន់ផ្សេងទៀត។ ស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរទាំងនេះអាចប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់លទ្ធភាពរបស់កុមារក្នុងការទទួលបានទឹកស្អាត អាហារ ជីវភាពរស់នៅ និងសេវាកម្មសំខាន់ៗដូចជា ការថែទាំសុខភាព និងការអប់រំ។
លោក Sanjay Wijesekera នាយកប្រចាំតំបន់របស់អង្គការយូនីសេហ្វ ប្រចាំតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក បានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយថា សម្រាប់កុមាររាប់លាននាក់នៅទូទាំងតំបន់ បាតុភូតអែលនីញ៉ូអាចធ្វើឱ្យវិបត្តិដែលមានស្រាប់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។ គ្រួសារជាច្រើនកំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិអាកាសធាតុ ជម្លោះ ការផ្លាស់ទីលំនៅ និងការលំបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរួចទៅហើយ ហើយបាតុភូតអែលនីញ៉ូអាចគំរាមកំហែងបន្ថែមទៀតដល់សុខភាព អាហារូបត្ថម្ភ ការអប់រំ និងសុវត្ថិភាពរបស់កុមារ។
លោក Wijesekera បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងដឹងថា ការគំរាមកំហែងនេះនឹងមកដល់ ហើយយើងនៅតែមានឱកាស ដើម្បីធ្វើសកម្មភាព។ យើងមិនអាចរង់ចាំរហូតដល់ប្រភពទឹករីងស្ងួត អាហារឡើងថ្លៃរហូតគ្មានលទ្ធភាពទិញបានឬកុមារត្រូវបង្ខំឱ្យបោះបង់ការសិក្សា ទើបយើងចាប់ផ្តើមឆ្លើយតបនោះទេ។ ការចាត់វិធានការចាប់ពីពេលនេះ អាចជួយធានាសេវាកម្មសំខាន់ៗបន្តដំណើរការ និងទទួលបានការគាំទ្រដល់កុមារ គ្រួសារ និងសហគមន៍ដែលងាយរងគ្រោះ មុនពេលតម្រូវការកើនឡើង»។
អង្គការយូនីសេហ្វកំពុងធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងដៃគូនៅក្នុងតំបន់ ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធព្រមានជាមុន ការរៀបចំទុកជាមុននូវសម្ភារផ្គត់ផ្គង់សម្រាប់គ្រាអាសន្ន ការពារសេវាកម្មសំខាន់ៗ និងកសាងភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ។ ការផ្តល់មូលនិធិគ្រប់គ្រាន់ ទាន់ពេលវេលា និងអាចបត់បែនបាន រួមទាំងការចាត់វិធានការទុកជាមុន គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការជួយសហគមន៍ត្រៀមខ្លួន និងឆ្លើយតបមុនពេលស្ថានការណ៍កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។
ស្ថាប័នអង្គការសហប្រជាជាតិបានប៉ាន់ប្រមាណថា សាលារៀនចំនួន ៣ ៨៧២ កន្លែង និងមណ្ឌលសុខភាពចំនួន៤០១កន្លែង ដែលស្មើនឹងប្រហែលមួយភាគបីនៃចំនួនសរុបទូទាំងប្រទេស កំពុងប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃគ្រោះមហន្តរាយ ដូចជាគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ និងទឹកជំនន់ជាដើម។
ក្នុងឱកាសទិវាជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានណែនាំដល់ក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា ធានាការត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ហានិភ័យនៃគ្រោះមហន្តរាយ ដោយសារគ្រោះមហន្តរាយអាកាសធាតុកាន់តែខ្លាំងឡើង។ លោកបានណែនាំស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធចាត់ទុកការគ្រប់គ្រងហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយជាភារកិច្ចស្នូល និងអនុវត្តផែនការកាត់បន្ថយហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយឆ្នាំ២០២៤-២០២៨ និងផែនទីបង្ហាញផ្លូវស្តីពីប្រព័ន្ធប្រកាសឱ្យដឹងជាមុនរបស់កម្ពុជា។
យោងតាមគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ (NCDM) បានឱ្យដឹងថា កាលពីខែកក្កដា គ្រោះរាំងស្ងួតដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអែលនីញ៉ូ បានប៉ះពាល់ដំណាំស្រូវជិត ២៩០ ០០០ហិកតានៅទូទាំងខេត្តចំនួនប្រាំបី។ គិតត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ស្រូវវស្សាប្រហែល ១៥០ ០០០ ហិកតា ដែលស្មើប្រហែល៥ភាគរយ នៃផ្ទៃដីសរុបបីលានហិកតា ត្រូវបានជន់លិច ហើយគ្រួសារជាង ៥៧ ០០០ គ្រួសារនៅក្នុងខេត្តចំនួន១០ ត្រូវបានជម្លៀសចេញ។
អ្នកស្រី ថៃ ថន ជនភៀសសឹកម្នាក់ រស់នៅក្នុងជម្រកបណ្ដោះអាសន្នដែលផ្តល់ដោយរដ្ឋាភិបាលនៅភូមិរង់ចាំ ឃុំស្លក្រាម ស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានប្រាប់សារព័ត៌មានខេមបូចាថា អ្នកស្រីបានឮអំពីអែលនីញ៉ូ និងរបៀបដែលវានឹងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពកុមារ។
ដោយមានកូនតូចៗបីនាក់អាយុពី៣ឆ្នាំទៅ១២ឆ្នាំ អ្នកស្រីបានសង្កេតឃើញដោយផ្ទាល់ពីរបៀបដែលសីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងធ្វើឱ្យកូនៗរបស់អ្នកស្រីឈឺ ហើយកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង ដោយសារកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ដែលអ្នកស្រីមិនអាចមានលទ្ធភាពរកបាន ដោយសារតែការលំបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។
អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «កូនៗរបស់ខ្ញុំច្រើនតែមានជំងឺគ្រុនក្តៅនៅពេលសីតុណ្ហភាក្តៅខ្លាំង។ ដោយសារតែស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច ខ្ញុំអាចទិញត្រឹមតែថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល ដើម្បីបន្ធូរបន្ថយជំងឺរបស់ពួកគេ។ នៅឯជម្រកបណ្ដោះអាសន្ន យើងមិនអាចរកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតបានសមរម្យទេ ព្រោះខ្វះឱកាស និងការគាំទ្រស្បៀងអាហារ ថ្នាំពេទ្យ និងសម្ភារចាំបាច់មួយចំនួនសម្រាប់ការរស់នៅ»។
អ្នកស្រី ថៃ ថន បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំក៏ចង់ស្វែងរកការគាំទ្រដែរ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនដឹងត្រូវធ្វើរបៀបម៉េចទេ។ ខ្ញុំត្រូវការអង្ករ និងគ្រឿងផ្គត់ផ្គង់ផ្សេងៗទៀត ដើម្បីឲ្យយើងមានអាហារគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បរិភោគ»។
យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ កង្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅតែជាកង្វល់៖ អត្រាកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ ដែលមានបញ្ហាក្រិនបានធ្លាក់ចុះពី៣២ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ មកត្រឹម២២ភាគរយ ប៉ុន្តែបញ្ហាកុមារដែលមានសភាពស្គមស្គាំងដោយសារខ្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅតែមានប្រហែល ១០ភាគរយ ដោយគ្រួសារជនបទ និងគ្រួសារក្រីក្ររងផលប៉ះពាល់ច្រើនជាងគេ។
លោក យី គឹមថាន នាយកស្តីទីប្រចាំប្រទេស នៃអង្គការ Plan International Cambodia បានមានប្រសាសន៍ថា លោកកំពុងធ្វើការជាមួយរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីផ្តល់ការគាំទ្រដល់កុមារ ដូចជាអនាម័យ ការអប់រំសុខភាព និងការតស៊ូមតិ ដើម្បីសិទ្ធិកុមារ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែត្រៀមខ្លួនឱ្យបានល្អដើម្បីផ្តល់ជម្រកសុវត្ថិភាពដល់កុមារ ការថែទាំសុខភាព និងឱកាសទទួលបានការអប់រំក្នុងអំឡុងពេលមានគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អង្គការ Plan International កំពុងធ្វើការជាមួយគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ (NCDM) ដើម្បីបង្កើតគោលនយោបាយដែលបានគ្រោងទុកជាមុន ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងគ្រោះមហន្តរាយបែបនេះ។ ជាទូទៅ ដៃគូពាក់ព័ន្ធត្រូវតែធ្វើការរួមគ្នាលើគ្រប់វិស័យដូចជា សុខាភិបាល អប់រំ ការគ្រប់គ្រងទឹក ក៏ដូចជាកសិកម្ម»។
លោកបានបន្ថែមថា អាជ្ញាធរត្រូវបង្កើតការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់នៃគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិដល់ឪពុកម្តាយ ដើម្បីឲ្យពួកគេត្រៀមខ្លួនបានល្អផងដែរ។ ចំពោះការអប់រំ ពេលវេលាសិក្សាត្រូវតែផ្តល់អាទិភាព ដោយផ្អែកលើផលប៉ះពាល់ជាក់ស្តែងដូចជាពេលកម្តៅកើនឡើង និងណែនាំកុមារឱ្យផឹកទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងរក្សាអនាម័យល្អ។
លោក រស់ សុដ្ឋា នាយកប្រតិបត្តិ នៃអង្គការសម្ព័ន្ធភាពការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRAC) បានមានប្រសាសន៍ថា គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិកំពុងគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតរបស់កុមារនៅកម្ពុជា។ លោកបានបន្តថា ទឹកជំនន់ ព្យុះ និងកម្តៅខ្លាំងបានធ្វើឱ្យគ្រួសារពលរដ្ឋផ្លាស់ទីលំនៅ ខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រំខានដល់វិស័យកសិកម្ម និងជីវភាពរស់នៅ និងបានបន្ថែមបន្ទុកលើជីវភាពរស់នៅរបស់គ្រួសារពលរដ្ឋ ជាពិសេសគ្រួសារងាយរងគ្រោះ និងក្រីក្រ។
លោក សុដ្ឋា បានលើកឡើងថា៖ «ផលប៉ះពាល់ពីគ្រោះមហន្តរាយអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងការអប់រំរបស់កុមារ។ ប្រសិនបើឪពុកម្តាយកំពុងប្រឈមមុខនឹងការលំបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វាក៏នឹងប៉ះពាល់ដល់អនាគតរបស់ពួកគេផងដែរ។ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែផ្តល់ការគាំទ្រទាន់ពេលវេលា»។
លោកបានបន្តថា៖ “ជាឧទាហរណ៍ អំឡុងពេលទឹកជំនន់ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរតែប្រើប្រាស់ថវិកា និងអនុវត្តសកម្មភាពដែលបានគ្រោងទុកជាមុន រួមទាំងការផ្លាស់ទីសត្វពាហនៈ ការពង្រឹងជម្រកស្នាក់នៅ ឬការផ្តល់គ្រឿងឧបភោគបរិភោគមុនពេលវិបត្តិកើតឡើងពេញលេញ។ ការធ្វើបែបនេះអាចកាត់បន្ថយទុក្ខវេទនា និងការខាតបង់ ស្របពេលពង្រឹងភាពធន់របស់សហគមន៍”។
លោកបានបន្ថែមថា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងគ្រោះមហន្តរាយបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរតែត្រៀមខ្លួនមុនពេលគ្រោះមហន្តរាយឈានដល់កម្រិតកំពូល ដើម្បីការពារអាយុជីវិត រក្សាសេវាកម្មសំខាន់ៗ ការពារស្បៀងអាហារ ទឹក និងផ្តល់ជំនួយទៅដល់គ្រួសារដែលងាយរងគ្រោះបំផុតឱ្យបានទាន់ពេលវេលា៕
