កម្ពុជាបានបង្កើត ក្រុមការងារចំពោះកិច្ចដើម្បីទទួលយកជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថានពីប្រទេសកាតា តាមសំណើរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈអ្នកវិភាគបានលើកជាចម្ងល់អំពីរយៈពេលស្នាក់នៅ និងប្រភពថវិកាគាំទ្រ ដោយយោងទៅលើបទពិសោធន៍កន្លងមកនៃការទទួលយកជនភៀសខ្លួនក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអូស្ត្រាលី និងករណីជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថានផ្ទាល់ ដែលបានបង្ហាញថាមិនបានផ្តល់លទ្ធផលដែលជាដុំកំភួន។
កាលពីឆ្នាំ២០១៤ កម្ពុជាបានទទួលជនភៀសខ្លួនក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយដែលមានតម្លៃ ៤០ លានដុល្លារ ជាមួយរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅខែកញ្ញាឆ្នាំនោះ។ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង មានតែអ្នកស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោនមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបានផ្ទេរមកកម្ពុជា។
ចុងក្រោយនេះ លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយផ្អែកលើសំណើមួយដែលនាំឱ្យមានការបង្កើតក្រុមការងារមួយ ដើម្បីសម្របសម្រួលការទទួលយកជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសកាតា។ ជនភៀសខ្លួនទាំងនេះត្រូវបានជម្លៀសចេញពីប្រទេសរបស់ពួកគេ នៅពេលសហរដ្ឋអាមេរិកដកកងកម្លាំងចេញពីអាហ្វហ្គានីស្ថានក្នុងឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមអស់រយៈពេល ២០ឆ្នាំ។
ក្រុមការងារនេះមានសមាជិកចំនួន១៦រូប មកពីក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ព្រមទាំងក្រសួងពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត។ លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ នឹងធ្វើជាប្រធានក្រុមការងារនេះ។
យោងតាមសៀវភៅរាជកិច្ចដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា កម្ពុជានឹងសម្រេចកំណត់ចំនួនជនជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថានដែលខ្លួនទទួលយក និងសម្របសម្រួលការស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នរបស់ពួកគេ រៀបចំកន្លែងស្នាក់នៅ និងសម្របសម្រួលជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយផ្អែកលើតម្រូវការ និងសុខុមាលភាពរបស់ពួកគេ។
សេចក្តីសម្រេចដដែល ក៏បានចែងពីការទទួលខុសត្រូវរបស់ក្រុមការងាររចំពោះកិច្ចក្នុងការសម្របសម្រួលជាមួយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ដើម្បីសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនជនភៀសខ្លួនមកកាន់កម្ពុជា ព្រមទាំងការរៀបចំមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងការងារផ្នែកភស្តុភារពីកន្លែងមកដល់ ទៅកាន់ទីតាំងស្នាក់នៅ និងការចាកចេញពីកម្ពុជា។ លើសពីនេះ កម្ពុជានឹងធានាសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខរបស់ពួកគេក្នុងអំឡុងពេលស្នាក់នៅកម្ពុជា។
យោងតាមអង្គការ AfghanEvac ជនជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថានប្រមាណ ១ ១០០នាក់ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា នៅតែបន្តស្នាក់នៅក្នុងជំរំ Al-Sayliyah របស់ប្រទេសកាតា ខណៈកំពុងរង់ចាំការផ្លាស់ទីលំនៅទៅកន្លែថ្មី។ អង្គការនេះបានរាយការណ៍កាលពីខែកក្កដាថា ថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ពួកគេ គឺថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា។
នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេដែលកម្ពុជាទទួលជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ កាលពីឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋាភិបាលបានយល់ព្រមទទួលជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថានស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នរហូតដល់ ៣០០នាក់ ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយមូលនិធិអាស៊ី ប៉ុន្តែមានមនុស្សតែ ១៥នាក់ប៉ុណ្ណោះត្រូវបានទទួល ខណៈពួកគេរង់ចាំការតាំងទីលំនៅនៅប្រទេសទីបី នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន UCAnews។
នៅពេលនោះ កម្ពុជាបាននិយាយថា ខ្លួននឹងទទួលជនភៀសខ្លួនទាំងនេះតែជា «បណ្តោះអាសន្ន» ប៉ុណ្ណោះ។
អ្នកវិភាគភូមិសាស្ត្រនយោបាយកម្ពុជា-អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក លោក សេង វណ្ណលី បានលើកឡើងថា ការទទួលជនភៀសខ្លួនអាចជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងរបស់កម្ពុជាជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងបង្ហាញពីឆន្ទៈក្នុងការជួយដោះស្រាយបញ្ហាមនុស្សធម៌អន្តរជាតិ។
ទោះជាយ៉ាងណា ខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅមិនទាន់ច្បាស់លាស់នៅឡើយ ដែលរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរគួរពន្យល់បន្ថែមឱ្យបានលម្អិត អំពីរយៈពេលស្នាក់នៅ ការចំណាយលើការរស់នៅជាបណ្តោះអាសន្ន និងសិទ្ធិដែលពួកគេនឹងទទួលបាន។
លោក វណ្ណលី បានថ្លែងថា៖ «អត្ថប្រយោជន៍ណាមួយអាចបាត់បង់ទៅវិញ ប្រសិនបើជនភៀសខ្លួនមិនត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ត្រូវត្រឹម ឬត្រូវទុកចោលដោយគ្មានអនាគតច្បាស់លាស់។ កម្ពុជាគួរតែស្វែងរកកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលមានភាពយុត្តិធម៌ ដែលសហរដ្ឋអាមរិកនៅតែបន្តទទួលខុសត្រូវ»។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំគិតថា កម្ពុជាអាចជួយជនភៀសខ្លួនអាហ្វហ្គានីស្ថានបាន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលត្រូវពន្យល់ឱ្យបានច្បាស់ថា ខ្លួនបានព្រមព្រៀងលើអ្វីខ្លះ។ ការជួយមនុស្សឱ្យរួចផុតពីគ្រោះថ្នាក់គឺជារឿងល្អ ប៉ុន្តែកម្ពុជាមិនគួរទទួលយកការទទួលខុសត្រូវដែលអាចបន្តអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដោយគ្មានប្រភពថវិកា និងផែនការច្បាស់លាស់សម្រាប់អនាគតរបស់ជនភៀសខ្លួននោះទេ»។
លោកបានលើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងកាលពីមុនជាមួយប្រទេសអូស្ត្រាលី គួរតែអាចយកធ្វើជា«មេរៀន»មួយហើយ។ នៅពេលនោះ មានជនភៀសខ្លួនតែ ៧នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលបានមកកម្ពុជា ហើយ៣នាក់នៅតែស្ថិតនៅកម្ពុជានៅពេលកិច្ចព្រមព្រៀងផុតកំណត់ក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ លោកថា វាបានបង្ហាញថា កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងរដ្ឋាភិបាលនឹងរដ្ឋាភិបាល «មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ»។
លោក វណ្ណលី បានបន្ថែមថា កម្ពុជាអាចប្រឈមនឹងការលំបាកធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើការស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នក្លាយជាអចិន្ត្រៃយ៍ ហើយពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់លំនៅឋាន សេវាសុខាភិបាល ការសិក្សា និងការគាំទ្រផ្សេងៗទឿត ដោយសារតែវានឹងតម្រូវឱ្យមានថវិកាបន្តជាប្រចាំ។
លោក អំ សំអាត នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ បានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភស្រដៀងគ្នានឹងលោក វណ្ណលី ដោយយកកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេសអូស្ត្រាលីធ្វើជាឧទាហរណ៍ និងអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាពង្រឹងការការពារផ្នែកច្បាប់ មនុស្សធម៌ និងសិទ្ធិមនុស្ស។
លោកបាននិយាយថា៖ «កម្ពុជាក៏ត្រូវពង្រឹងការការពារ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សឱ្យបានល្អប្រសើរជាងមុនផងដែរ»។
លោក អំ សំអាត បានកត់សម្គាល់ថា កាលពីអតីតកាល មានការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះការប្រព្រឹត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទៅលើជនជាតិដើមភាគតិចម៉ុងតាញ៉ា ដែលបានរត់គេចមកស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោននៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់ទៅប្រទេសដើមវិញ។
លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ដោយបញ្ជាក់ថា លោកកំពុងជាប់ប្រជុំ។
ចំណែកលោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល លោក ទូច សុខៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ និងលោក សុខ សុមនា អ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ មិនអាចទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយបានទេ។
អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញ លោក Jonathan Collett បានបង្វែរសំណួរទៅកាន់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែក្រសួងនេះមិនបានឆ្លើយតបឡើយរហូតពេលអត្ថបទនេះត្រូវបានចេញផ្សាយ៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Cambodia to Receive Afghan Refugees from Qatar, But Deal Details Remain Unclear
