កសិករកម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យមានគោលនយោបាយរដ្ឋរឹងមាំជាងមុន ការផ្តល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ និងជំនួយបច្ចេកទេសបន្ថែមទៀត ខណៈពួកគាត់កំពុងជួបការលំបាកដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការកើនឡើងនៃការចំណាយលើគ្រាប់ពូជ និងជីកសិកម្ម ព្រមទាំងលទ្ធភាពមានកម្រិតក្នុងការចូលទៅកាន់ទីផ្សារ។
នៅឆ្នាំនេះ កសិករនៅប្រទេសកម្ពុជា និងទូទាំងតំបន់ បានទទួលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការកើនឡើងនូវតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងជីកសិកម្ម ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកព្យាករណ៍ក៏បានព្យាករផងដែរអំពីបាតុភូតអ៊ែនីញ៉ូដ៏ខ្លាំងមួយ ដែលអាចនាំមកនូវកម្ដៅខ្លាំង និងគ្រោះរាំងស្ងួត។
អង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា (AAC) ជាអង្គការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពក្រីក្រ និងធ្វើការជាមួយសហគមន៍ក្រីក្របំផុតនៅក្នុងប្រទេស បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយស្តីពីយុត្តិធម៌អាកាសធាតុ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ដោយសហការជាមួយដៃគូក្នុងស្រុកជាង ១០ស្ថាប័ន។
អង្គការទាំងនោះបានអំពាវនាវឱ្យមានការពង្រីកវិស័យកសិអេកូឡូស៊ី ជាវិធីសាស្ត្រមួយដែលអនុវត្តគោលការណ៍បរិស្ថានក្នុងការធ្វើកសិកម្ម និងការផលិតស្បៀងអាហារ ដើម្បីជួយដល់កសិករខ្នាតតូចនៅក្នុងប្រទេស។ ពួកគាត់ក៏បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើនការវិនិយោគនៅក្នុងវិស័យនេះផងដែរ។
សេចក្តីប្រកាសនេះផ្តោតលើខេត្តពោធិ៍សាត់ កំពង់ធំ កំពត ឧត្តរមានជ័យ និងកោះកុង។ អង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជាបានធ្វើការស្ទង់មតិកសិករចំនួន ២៥៦នាក់ និងមន្ត្រីមូលដ្ឋានចំនួន ៥១នាក់ អំពីតម្រូវការរបស់ពួកគេ បន្ទាប់មកពិនិត្យមើលឡើងវិញនូវលទ្ធផលទាំងនោះជាមួយកសិករ និងមន្ត្រីចំនួន៣៨នាក់។ ប្រហែល ៦២ភាគរយ នៃកសិករដែលត្រូវបានស្ទង់មតិបានលើកឡើងថា ពួកគាត់ជួបប្រឈមបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងអាកាសធាតុ ទឹក ដី និងគ្រាប់ពូជ ព្រមទាំងខ្វះចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកទេស លទ្ធភាពចូលទៅកាន់ទីផ្សារ និងហិរញ្ញវត្ថុ។
លោក គឹមសាន ចាន់តារា នាយកស្តីទីប្រចាំប្រទេសរបស់អង្គការ AAC បានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ការងារនេះមានគោលបំណងចម្បងក្នុងការកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលវត្ថុធាតុដើមកសិកម្ម លើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ធានាការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងពង្រឹងភាពធន់របស់សហគមន៍ទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ”។
វិធីសាស្ត្រនេះទទួលបានការពេញនិយមក្នុងចំណោមកសិករ ដែលបានជំពាក់បំណុលដោយសារចំណាយលើការទិញថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងជីគីមី។
អ្នកស្រី ហុក ឡៃឃាង ជាកសិករម្នាក់នៅឃុំកំពង់លួង ខេត្តពោធិ៍សាត់ បាននិយាយថា កាលពីមុន អ្នកស្រីពឹងផ្អែកលើវិធីសាស្ត្រធ្វើកសិកម្ម ដែលរៀនតៗគ្នាពីឪពុកម្តាយ។ អ្នកស្រីដាំបន្លែសម្រាប់បរិភោគក្នុងគ្រួសារ ដោយមិនបានគិតពីតម្រូវការរបស់ទីផ្សារឡើយ។ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងតែងតែធ្វើឱ្យដំណាំរបស់អ្នកស្រីរលួយ ខណៈកង្វះទឹកនៅរដូវប្រាំងធ្វើឱ្យការដាំដុះបន្លែជួបការលំបាក ហើយសត្វល្អិតក៏បង្កការខូចខាតកាន់តែខ្លាំងផងដែរ។
អ្នកស្រីបាននិយាយថា ការបណ្តុះបណ្តាលកសិអេកូឡូស៊ី ពីអង្គការនានា បានជួយកែលម្អទិន្នផលដំណាំរបស់អ្នកស្រី និងនាំមកនូវប្រាក់ចំណូលសម្រាប់គ្រួសាររបស់អ្នកស្រី។
អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «តាមរយៈវិធីសាស្ត្រកសិអេកូឡូស៊ី យើងប្រើប្រាស់ផ្ទះសំណាញ់ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពីកម្ដៅ និងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង។ យើងដាំបន្លែដែលត្រូវការទឹកតិច ហើយចំពោះដំណាំខ្លះ យើងលែងចាំបាច់ទិញគ្រាប់ពូជទៀតហើយ»។
ប៉ុន្តែអ្នកស្រី ឡៃឃាង បាននិយាយថា អ្នកស្រីចង់ឱ្យពង្រីកការគាំទ្រដល់តំបន់ផ្សេងៗទៀត ជាពិសេសដល់ស្ត្រីជាកសិករ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចរៀនសូត្រជំនាញ ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការដាំបន្លែ។
អ្នកស្រី សៅ ស្រីពៅ ជាប្រធានក្រុមកសិករនៅឃុំត្រពាំងភ្លាំង ខេត្តកំពត បាននិយាយថា កសិករនៅទីនោះខ្វះខាតទឹកសម្រាប់ស្រោចស្រព និងជួបប្រទះបញ្ហាសត្វល្អិតបំផ្លាញដំណាំកាន់តែខ្លាំងនៅរដូវប្រាំង។ ចំណែកឯនៅរដូវវស្សាវិញ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងអាចបណ្តាលឱ្យបន្លែ និងដំណាំផ្សេងៗទៀតរលួយខូច។
អ្នកស្រី ស្រីពៅ បាននិយាយថា៖ «យើងនឹងបាត់បង់ប្រាក់ចំណូល»។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា កសិករនឹងត្រូវខិតខំធ្វើការកាន់តែខ្លាំង ហើយនឹងកាន់តែងាយរងគ្រោះ ខណៈដែលជីវភាពរស់នៅរបស់គ្រួសារនឹងរងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។
ទោះបីជាកសិករនៅក្នុងសហគមន៍របស់អ្នកស្រីបានរៀនសូត្រអំពីកសិអេកូឡូស៊ីខ្លះៗហើយក៏ដោយ ក៏អ្នកស្រី សៅ ស្រីពៅ បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍មិនគួរឈប់គាំទ្រពួកគាត់ឡើយ។ អ្នកស្រីបានអំពាវនាវឱ្យមានការគាំទ្រផ្នែកគោលនយោបាយ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពីរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាពីអង្គការផ្សេងៗទៀត។
អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «យើងនៅតែត្រូវការអង្គការដៃគូ និងរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសថ្មីៗ និងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ដោយសារសហគមន៍នៅតែមិនទាន់មានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ពេញមួយឆ្នាំនៅឡើយ»។
លោក អ៊ឹម មុនីចូត មន្ត្រីនៃក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានថ្លែងថា កសិករខ្នាតតូច និងក្រុមដែលងាយរងគ្រោះ ទទួលបានចំណែកតិចតួចប៉ុណ្ណោះពីថវិកាដែលមាន។ លោកបានអំពាវនាវដល់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងដៃគូផ្សេងទៀតរបស់រដ្ឋាភិបាល ឱ្យបង្កើនការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។
លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកចងការប្រាក់ក៏គួរពិចារណាផ្តល់អត្រាការប្រាក់ទាបជាងមុនដល់កសិករដែរ»។
អ្នកស្រី កែវ វណ្ណារី សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំប្រឡាយ ខេត្តកំពង់ធំ និងជាសកម្មជនសិទ្ធិស្ត្រី បានលើកឡើងថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគួរតែពង្រឹងចំណេះដឹង និងដើរតួនាទីកាន់តែសកម្មក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិអេកូឡូស៊ី នៅក្នុងសហគមន៍របស់ខ្លួន ជាជាងពឹងផ្អែកទាំងស្រុងទៅលើអង្គការផ្តល់ជំនួយ។
អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ឃុំនីមួយៗមានថវិកាប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ រួមទាំងវិស័យកសិកម្មផងដែរ ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈម គឺថា តើមន្ត្រីមូលដ្ឋានចេះបែងចែកថវិកាទាំងនោះ ដើម្បីគាំទ្រដល់វិស័យកសិអេកូឡូស៊ីដែរឬទេ»។
ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋាភិបាលបានចង្អុលបង្ហាញពីការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថា ជាមធ្យោបាយមួយ ដើម្បីជួយដល់កសិករ។
លោក វ៉ាន់ ព្រំឡូម៉ា អនុប្រធាននាយកដ្ឋានផែនការ និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈ នៃក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ បានមានប្រសាសន៍ថា អាទិភាពរបស់ក្រសួងរួមមាន ការសាងសង់ផ្លូវថ្នល់ ដែលលោកចាត់ទុកថា ជា «ខ្សែជីវិត» សម្រាប់ប្រជាកសិករ និងការផ្តល់ទឹកស្អាតព្រមទាំងអនាម័យ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងក៏បានគាំទ្រដល់សហគមន៍នានាផងដែរ តាមរយៈកម្មវិធីដូចជាសហករណ៍កសិកម្មជាដើម។ កម្ពុជាបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនូវក្រុម ដែលគ្រប់គ្រងដោយកសិករទាំងនេះនៅឆ្នាំ២០០១ ហើយកសិករប្រើប្រាស់ក្រុមទាំងនេះ ដើម្បីប្រមូលថវិកា និងធនធានរួមគ្នា។
លោក ព្រំឡូម៉ា បានលើកឡើងថា៖ «ក្រសួងកំពុងអនុវត្តការងារលើផ្លូវជនបទដែលមានភាពធន់រួចហើយ ប៉ុន្តែថវិកា គឺជាបញ្ហាប្រឈមមួយក្នុងការពង្រីកវិសាលភាពនៃផ្លូវទាំងនោះ»។
លោកបានបន្ថែមថា ទឹកជំនន់ធ្វើឱ្យការរៀបចំផែនការជួបការលំបាក។ លោកបានមានប្រសាសន៍ទៀតថា៖ «យើងមិនអាចព្យាករបានច្បាស់លាស់ថា តើទឹកនឹងមកពីណា ឬហូរទៅទីណា។ ប្រសិនបើយើងមានបច្ចេកវិទ្យាផ្កាយរណប យើងអាចនឹងព្យាករបាន ប៉ុន្តែគ្រោះមហន្តរាយមិនអាចព្យាករបានទាំងស្រុងនោះទេ»៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Cambodian Farmers Seek More Support as Costs Rise, Climate Worsens
