ក្រសួងព័ត៌មានបានសម្ពោធដាក់ឲ្យអនុវត្តគម្រោង«យុទ្ធនាការលុបបំបាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ»វគ្គ២ ដែលមានការគាំទ្រថវិកាពីរដ្ឋាភិបាលចិន ក្រោយយុទ្ធនាការវគ្គមួយបានបញ្ចប់ និងចំណាយថវិកាអស់១,៧លានដុល្លារអាមេរិក។ អ្នកវិភាគលើកឡើងថាជំនួយនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការចូលរួមរបស់ចិនក្នុងបរិបទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថលរបស់កម្ពុជា។
កម្មវិធីជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិននេះធ្វើឡើងក្នុងក្របខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង ដោយជាងប្រាំឆ្នាំមកនេះ គម្រោងចំនួនប្រាំបានបញ្ចប់ចន្លោះពីឆ្នាំ២០១៨-២០២៤ ដែលជាផ្នែកមួយជួយដល់កិច្ចខិតខំរបស់ក្រសួងក្នុងការប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងពង្រឹងសមត្ថភាពអ្នកសារព័ត៌មានតាមរយៈការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការផ្លាស់ប្ដូរទស្សនកិច្ចសិក្សា។
អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មានលោក ប្រាក់ ថាវអាមិដា បានឲ្យដឹងថា ភាគីចិនបានផ្ដល់ជំនួយ២៧ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់យុទ្ធនាការ «លុបបំបាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ» វគ្គ២នេះ។
មូលនិធិពិសេសសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង គឺជាគម្រោងថ្នាក់តំបន់មួយដែលដឹកនាំដោយចិន និងបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០២៦ ដោយមានប្រទេសចំនួនប្រាំមួយចូលរួម ក្នុងនោះមានកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ និងវៀតណាម។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានលោក នេត្រ ភក្រ្តា មានប្រសាសន៍ថា គម្រោងនេះមានគោលបំណងការពារ«មុខមាត់»នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង រវាងកម្ពុជា និងចិន ជាពិសេសតាមរយៈការសម្របសម្រួលរវាងក្រសួងព័ត៌មាន ក្រសួងការបរទេស និងស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា។
លោកបន្តថា យុទ្ធានាការនេះមានគោលបំណងបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងអំពីហានិភ័យនៃព័ត៌មានក្លែងក្លាយទាំងតាមរយៈសំណេរ សំឡេង និងរូបភាពវីដេអូ។
លោក អៀ សុផល អ្នកវិភាគនយោបាយកម្ពុជា និងជាសាស្រ្តាចារ្យរងនៅសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋអារូហ្សូណា មានប្រសាសន៍ថា ក្រមខណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងគឺ «ផ្ដោតចម្បងនៅថ្នាក់តំបន់»និងថាក្រមខណ្ឌនេះធ្វើឡើងសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឆ្លងប្រទេស។
លោកបន្ថែមថា៖ «វាគឺទាំងពីរ ប៉ុន្តែមិនត្រូវមើលរំលងលើផ្នែកអំណាចទន់ទេ»។ លោកថាភាគីចិនជួយគាំទ្រដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាលផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាចបង្កើតបាននូវឥទ្ធិពលយូរអង្វែងលើព័ត៌មានឌីជីថលនៅកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតនៅតំបន់ទន្លេមេគង្គ។ «ជាពិសេសបើសិនជាជំនួយនេះនៅបន្តបានច្រើនឆ្នាំទៀត និងដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋនានា»។
លោក សុផល ឲ្យដឹងទៀតថា ឥទ្ធិពលមិនមានសុទ្ធតែសំដៅលើការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់លើមាតិកាផ្សព្វផ្សាយនោះទេ វាអាចកើតឡើងតាមរយៈការបណ្ដុះបណ្ដាលអ្នកសារព័ត៌មាន តាមរយៈបណ្ដាញ ដៃគូ និងការចែករំលែកទស្សនៈអំពីព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
លោកពន្យល់ថា៖ «នៅពេលក្រុងប៉េកាំងចាប់ផ្ដើមផ្ដល់មូនិធិសម្រាប់ការផ្លាស់ប្ដូរទស្សនកិច្ចអ្នកសារព័ត៌មាន ការបណ្ដុះបណ្ដាល និងគម្រោងប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ វានឹងមិនត្រឹមតែជាការដោះស្រាយបញ្ហាបច្ចេកទេសនោះទេ។ វាក៏ជាការចាប់ផ្ដើមកសាងឥទ្ធិពលលើរបៀបដែលរដ្ឋាភិបាលកំណត់ការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ពាក្យសម្ដីបង្កគ្រោះថ្នាក់ និងស្ថានភាពអំណាចនៃលំហព័ត៌មានឌីជីផលផងដែរ»។
លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានឲ្យដឹងថា លោកបានជជែកជាមួយលោក ចេន ចុង អគ្គទីប្រឹក្សាស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា អំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជា និងស្ថានទូតចិន ដើម្បីទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយអំពីប្រទេសចិន និង«ព័ត៌មានបំភ្លៃ»អំពីទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិនលើបណ្ដាញព័ត៌មានសង្គម។
លោកបន្តថា កម្ពុជាមានអ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកប្រហែល១៤លានគណនី និងតិកតុកប្រហែល១០លានគណនី ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋសរុបជាង១៧លាននាក់។ ជារួម មានបណ្ដាញសង្គមប្រហែល២៤លានគណនី មានន័យថាអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក និងតិកតុកអាចដើរតួជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយ។
ជាមួយគ្នានេះ មានស្ថាប័នព័ត៌មានចុះបញ្ជីជាមួយក្រសួងចំនួន ១ ៥០០ស្ថាប័ន និងមានអ្នកសារព័ត៌មានប្រហែល ៨ ០០០នាក់ដែលមានបណ្ណអ្នកសារព័ត៌មាន។
លោកអះអាងថា ថៃបានបង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាច្រើនក្នុងអំឡុងការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមព្រំដែននាពេលកន្លងមក។ ជាមួយគ្នានេះ លោកថាថៃមានចេតនាបំផ្លាញមុខមាត់កម្ពុជា និងផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា តាមរយៈការផ្សាយថាកម្ពុជាបានដាក់មីនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ទាហានថៃផងដែរ។
លោកឲ្យដឹងទៀតថា៖ «យើងបានកំណត់អត្តសញ្ញាណព័ត៌មានក្លែងក្លាយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហារសើបមួយចំនួនអំពីបញ្ហាសង្គម សន្តិសុខជាតិ និងស្ថិរភាពនយោបាយ ឬព័ត៌មានដែលមានចរិកញុះញង់ឲ្យមានអស្ថិរភាពសង្គម ឬការផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល»។
តំណាងស្ថានទូតចិនមានប្រសាសន៍ថា ស្ថាប័នព័ត៌មានមួយចំនួនបានក្លែងព័ត៌មានម្ដងហើយម្ដងទៀត និងបានផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងបំភ្លៃការពិតដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន និងផលប្រយោជន៍ប្រទេសទាំងពីរ និងបានរៀបចំព័ត៌មានក្លែងក្លាយអំពីកម្ពុជា និងចិននៅលើបណ្ដាញសង្គមសព្វថ្ងៃ។
លោកបន្តថា៖ «យើងសង្ឃឹមថាកម្ពុជា និងចិននឹងធ្វើការរួមគ្នាជិតស្និទ្ធដើម្បីពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានក្លែងបន្លំ កែតម្រូវពាក្យចចាមអារ៉ាមនានា និងរក្សាបាននូវបរិយាកាសព័ត៌មានល្អ ដើម្បីគាំទ្រដល់មិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ»។
ក្រសួងព័ត៌មានបានតាមឃ្លាំមើលព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាងបីឆ្នាំមកហើយ និងបានកត់សម្គាល់ថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ គណៈកម្មការប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយបានរកឃើញព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាង ៣ ២០០ករណី។ ចំនួននេះបានកើនឡើងដល់ ៣ ៦០០ករណីនៅឆ្នាំ២០២៤ និង៤ ០០០ករណីនៅឆ្នាំ២០២៥។
សមាគមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងអ្នកវិភាគមើលឃើញថាយុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយជាឧបករណ៍គ្រប់គ្រងអ្នកសារព័ត៌មាន រួមទាំងការបញ្ចេញមតិលើអនឡាញ តែក្រសួងច្រានចោលលើការលើកឡើងបែបនេះ។
លោក សុផល បន្ថែមថា៖ «បាទ ហានិភ័យនោះពិតជាមាន»។ លោកបន្ថែមថា ខណៈការប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានកន្លែងបន្លំគឺជាវិធានការស្របច្បាប់របស់រដ្ឋ ក្រសួងព័ត៌មានបានបង្ហាញជាសាធារណៈអំពីយុទ្ធនាការ «សុចរិតភាពប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ» និងការយល់ដឹងសាធារណៈ។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្ដែង ក្នុងប្រព័ន្ធដែលមានកម្សោយក្នុងការការពារសេរីភាពសារព័ត៌មាន ពាក្យថាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ អាចនឹងត្រូវគេយកមកប្រើមិនត្រឹមតែសំដៅលើមាតិកាក្លែងបន្លំនោះទេ ប៉ុន្តែក៏អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សេចក្ដីរាយការណ៍ដែលគេមិនពេញចិត្ត ការរិះគន់ ឬការបញ្ចេញមតិតាមអនឡាញផងដែរ»។
យ៉ាងណា លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានច្រានចោលអំពីក្ដីបារម្ភទាំងនោះ ដោយមានប្រសាសន៍ថាយុទ្ធនាការនេះមានគោលបំណងទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងបន្លំប៉ុណ្ណោះ។
លោកបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា យុទ្ធនាការប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយមិនរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន ឬបំពានលើសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសិទ្ធិក្នុងការផ្សព្វផ្សាយនោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការធានាដល់សិទ្ធិប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការទទួលបានព័ត៌មានច្បាស់លាស់»។
អ្នកស្រី ឆន សុគន្ធា នាយិកាប្រតិបត្តិនៃមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ មានប្រសាសន៍ថា ត្រូវតែមានគោលការណ៍ និងនិយមន័យច្បាស់លាស់ ដែលនឹងមិនត្រូវគាបសង្កត់ ឬរឹតត្បិតលើអ្នកបញ្ចេញមតិ ឬសរសរអត្ថបទក្នុងន័យស្ថាបនានោះទេ។
អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ខ្ញុំជឿថារាល់អ្នកផ្ដល់ជំនួយ មិនថាចិន ឬប្រទេសដទៃ គួរតែគោរពគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ»។
អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «ជាទូទៅ ម្ចាស់ជំនួយមិនត្រូវជ្រៀតជ្រែកគោលនយោបាយរបស់ស្ថាប័នដែលគេផ្ដល់ជំនួយនោះទេ»៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ China Funds Cambodia’s Anti-Fake News Efforts for the Second Phase
