សមាគមសារព័ត៌មាន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាតិ និងអន្តរជាតិចំនួន១៦ បានដាក់លិខិតចំហមួយជូនលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៧ ខែកក្កដា ដោយអំពាវនាវឱ្យលោកស្នើសុំព្រះមហាក្សត្រប្រោសព្រះរាជទានលើកលែងទោសដល់អ្នកសារព័ត៌មានអនឡាញពីររូប ដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល១៤ឆ្នាំពីបទក្បត់ជាតិ។
អ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីរនាក់ រួមមាន លោក ភាព ភារ៉ា មកពីស្ថាប័ន TSP 68 TV Online និងលោកផន សុភាព មកពី Battambang Post TV Online ត្រូវបានសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាបផ្តន្ទាទោសកាលពីឆ្នាំមុនពីបទ «ផ្តល់ឱ្យរដ្ឋបរទេសនូវព័ត៌មានជាអាទិ៍ដែលអាចធ្វើឱ្យអន្តរាយដល់ការការពារជាតិ»។
កាលពីខែមិថុនា តុលាការកំពូលបានតម្កល់សាលដីកាផ្តន្ទាទោសនេះ ដែលត្រូវបានសមាគមសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា និងអន្តរជាតិរាប់សិបស្ថាប័នថ្កោលទោស ដោយចាត់ទុកថាសេចក្តីសម្រេចនេះបានធ្វើឱ្យសេរីភាពសារព័ត៌មានកាន់តែរួមតូចជាពិសេសការរាយការណ៍ជុំវិញបរិបទជម្លោះព្រំដែន។
នៅក្នុងលិខិតចំហនោះ សមាគម និងអង្គការទាំងនោះបានសរសេរថា៖ «យើងខ្ញុំទាំងអស់គ្នា សូមស្នើសម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មេត្តាស្នើសុំព្រះមហាក្សត្រ លើកលែងទោសដល់អ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីររូប គឺលោក ផន សុភាព និងលោក ភាព ភារ៉ា»។
លិខិតនោះបន្តថា ការប្រោសព្រះរាជទានលើកលែងទោស នឹងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកទាំងពីរទទួលបានសេរីភាព វិលត្រឡប់ទៅជួបជុំគ្រួសារ និងបន្តអាជីពជាអ្នកសារព័ត៌មានឡើងវិញ។
លិខិតដដែលក៏បានបញ្ជាក់ថា សំណុំរឿងនេះ គឺជាការផ្តន្ទាទោសដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមួយប្រឆាំងនឹងអ្នកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា ហើយបានបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីសេរីភាពបញ្ចេញមតិ សេរីភាពសារព័ត៌មាន និងការប្រើប្រាស់ច្បាប់សន្តិសុខជាតិប្រឆាំងនឹងអ្នកសារព័ត៌មាន។
អ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីរ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនបន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធដ៏បង្ហូរឈាមនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីខែកក្កដាឆ្នាំមុន។ ពួកគេបានថតរូប Selfie ជាមួយកងទ័ពកម្ពុជា ហើយក្នុងនោះមានរូបភាពមួយមានថតជាប់គ្រាប់មីននៅខាងក្រោយ។
ក្រោយមក ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃបានយករូបភាពនោះទៅផ្សព្វផ្សាយព្រោងព្រាត ដោយភ្ជាប់ជាមួយការអះអាងរបស់ភាគីថៃថា កម្ពុជាបានដាក់គ្រាប់មីនថ្មីតាមព្រំដែន បណ្តាលឱ្យទាហានថៃរងរបួស។ ទោះជាយ៉ាងណា កម្ពុជាបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការថា មិនបានដាក់គ្រាប់មីនថ្មីក្នុងអំឡុងពេលជម្លោះនោះឡើយ។
ភរិយារបស់លោក ផន សុភាព គឺអ្នកស្រី ហុង ថា បានស្វាគមន៍ចំពោះការស្នើសុំព្រះរាជទានលើកលែងទោសនេះ ដោយបញ្ជាក់ថា ស្វាមីរបស់អ្នកស្រីគ្មានកំហុស និងសង្ឃឹមថា លិខិតនេះនឹងជួយប្តីអ្នកស្រីឲ្យត្រូវបានដោះលែងក្នុងពេលឆាប់ៗ។
អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំសប្បាយចិត្តខ្លាំងណាស់ ហើយសូមអំពាវនាវដល់សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត មេត្តាលើកលែងទោសឱ្យប្តីខ្ញុំផង។ គាត់មិនមានចេតនាប្រព្រឹត្តបទល្មើសផ្តល់ព័ត៌មានដល់រដ្ឋបរទេសឡើយ»។
ចាប់តាំងពីស្វាមីជាប់ពន្ធនាគារ អ្នកស្រីត្រូវរ៉ាប់រងការចិញ្ចឹមកូនបីនាក់ ដែលមានអាយុ ៣ ឆ្នាំ ១៨ ឆ្នាំ និង ២៣ ឆ្នាំ ព្រមទាំងត្រូវបង់សងកម្ចីធនាគារប្រមាណ ៤០០ដុល្លារក្នុងមួយខែ។
អ្នកស្រីបានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នអ្នកស្រីរកចំណូលបានតិចតួចពីការលក់ផ្លែឈើនៅក្នុងភូមិ ស្ថិតក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។
កូនស្រីច្បងរបស់អ្នកស្រី បានបោះបង់ការសិក្សាឆ្នាំទី២នៅសាកលវិទ្យាល័យ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងធ្វើការនៅរោងចក្រកាត់ដេរមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីជួយផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។
ដោយឡែក ភរិយារបស់លោក ភាព ភារ៉ា គឺអ្នកស្រី អោម សារ៉ាត់ បានអះអាងថា ស្វាមីរបស់អ្នកស្រីក៏គ្មានកំហុសដែរ។ អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «១៤ឆ្នាំក្នុងពន្ធនាគារ គឺជារយៈពេលយូរណាស់។ គាត់មិនបានប្រព្រឹត្តអំពើដូចដែលគេចោទថាក្បត់ជាតិទេ ព្រោះគាត់គ្រាន់តែចូលរួមទៅចែកអំណោយប៉ុណ្ណោះ»។
អ្នកស្រី សារ៉ាត់ និងលោក ភារ៉ា មានកូនស្រីពីរនាក់ អាយុ ២១ខែ និង ៩ឆ្នាំ ហើយបច្ចុប្បន្នអ្នកស្រីក៏ត្រូវរ៉ាប់រងការសងបំណុលធនាគារចំនួន ៣០ម៉ឺនរៀល ឬប្រមាណ ៧៥ ដុល្លារផងដែរ។
លោក ណុប វី នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា (ខេមបូចា) ដែលជាសមាគមមួយក្នុងចំណោមអង្គការទាំង១៦ ដែលបានដាក់លិខិតចំហ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងគ្រប់គ្នាដឹងពីតួនាទីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងការថ្វាយសំណើសុំព្រះរាជទានលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីររូប»។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «យើងត្រូវការប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ហើយក៏ត្រូវការឱ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាចលាតត្រដាងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តការងាររបស់រដ្ឋាភិបាល ទោះបីជានាំឱ្យមានការរិះគន់ក៏ដោយ»។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការផ្តន្ទាទោសលោក ផន សុភាព និងលោក ភាព ភារ៉ា ឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ១៤ឆ្នាំ គឺ «អយុត្តិធម៌ណាស់»។
អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បានបង្វែរសំណួរទៅអ្នកនាំពាក្យរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី គឺ លោក មាស សុភ័ណ្ឌ វិញ ប៉ុន្តែលោក មាស សុភ័ណ្ឌ មិនអាចទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយបានទេ។
មនុស្សជាង ៣០នាក់ រួមមាន ឥស្សរជនគណបក្សប្រឆាំង សកម្មជន និងអ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវបានចាប់ខ្លួនចន្លោះពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គមពីការប៉ះទង្គិចតាមព្រំដែនកម្ពុជា ថៃ ដែលបានផ្ទុះឡើងកាលពីខែកក្កដា ហើយបានផ្ទុះជាថ្មីម្តងទៀតនៅខែធ្នូ មុនពេលភាគីទាំងពីរសម្រេចបាននូវបទឈប់បាញ់។
កាលពីឆ្នាំមុន កម្ពុជា ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានការអនុវត្តនីតិរដ្ឋទាបជាងគេនៅលើពិភពលោក ហើយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១៦១ ក្នុងចំណោម ១៨១ប្រទេស នៅក្នុងសន្ទស្សន៍សេរីភាពសារព័ត៌មានឆ្នាំ២០២៥។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានរិះគន់ជាបន្តបន្ទាប់ចំពោះរបាយការណ៍របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ដោយចាត់ទុកថារបាយការណ៍ទាំងនោះមានភាពលម្អៀង៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Press Groups Submit Letter to PM, Seek Royal Pardon for Two Journos with Treason Conviction
