កម្ពុជាបានស្នើទៅភាគីថៃអំឡុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) កម្ពុជា-ថៃ ដែលធ្វើឡើងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ឱ្យយកករណីព្រំដែនដែលមានជម្លោះទៅដោះស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះកម្ពុជាក៏បានបដិសេធការប្រើប្រាស់ផែនទីដែលគូដោយឯកតោរបស់ថៃ ដោយកម្ពុជាចោទថា«ជាប្រភពដ៏ចម្បងនាំមកនូវជម្លោះព្រំដែនដ៏រ៉ាំរ៉ៃ»។ ភាគីទាំងពីរយល់ព្រមជួបប្រជុំជាមួយគ្នាម្តងទៀតនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។
កិច្ចប្រជុំរយៈពេលពីរថ្ងៃរបស់គណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) កម្ពុជា-ថៃ ដែលបានចាប់ផ្តើមកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ និងបញ្ចប់ទៅវិញនាថ្ងៃអាទិត្យនេះ មានគោលបំណងបន្តពិភាក្សា និងជុំវិញការងារខណ្ឌសីមា និងបោះបង្គោលព្រំដែនគោលរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ កិច្ចប្រជុំនេះហើយបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចគ្នាមួយប្រាវដោយអាវុធរវាងភាគីទាំងពីរកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភាកន្លងទៅ នៅតំបន់មានជម្លោះមួយកន្លែងដែលបណ្តាលឱ្យទាហានកម្ពុជាម្នាក់បាត់ជីវិត។
ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលទាំងពីរបានអំពាវនាវជាសាធារណៈឱ្យមានការដោះស្រាយតាមវិធីការទូតក៏ដោយ ក៏ប្រទេសថៃបានកាត់បន្ថយពេលវេលាបើកបិទច្រកព្រំដែនជាច្រើនកាលពីល្ងាចថ្ងៃសៅរ៍ ដោយធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរកាន់តែតានតឹង។
ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជាដែលបានចេញផ្សាយបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) កម្ពុជា-ថៃ រដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុករដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន លោក ឡាំ ជា បានឱ្យដឹងថា ការពិភាក្សាបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុង«បរិយាកាសមិត្តភាព និងយោគយល់គ្នា» និង«ពិភាក្សាគ្នាដោយបើកចំហទៅវិញទៅមកនិងប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន»។
លោក បានបន្តថា៖ «ដើម្បីជាប្រយោជន៍ធានាបាននូវដំណោះស្រាយលើបញ្ហាព្រំដែនប្រកបដោយយុត្តិធម៌ មិនលំអៀង និងជាដំណោះស្រាយស្ថាពរសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ ភាគីកម្ពុជាបានស្នើភាគីថៃ ក្នុងការនាំយកវិវាទព្រំដែននៅតំបន់មុំបី ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី ទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ)»។
លោក ឡាំ ជា ក៏បានឱ្យដឹងដែរថា កម្ពុជានឹងចាប់ផ្តើមដំណើរការនីតិវិធីច្បាប់ដោយឯករាជ្យម្ចាស់ការ បើទោះបីជាភាគីថៃបដិសេធសមត្ថកិច្ចរបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ)ក៏ដោយ។
បន្ថែមលើនេះកម្ពុជាក៏បានបញ្ជាក់សារជាថ្មីម្តងទៀតបដិសេធទទួលស្គាល់ផែនទីដែលភាគីថៃបានគូសដោយឯកតោភាគីហើយយកមកប្រើប្រាស់ជាសំអាងដែលជាប្រភពចម្បង«នាំមកនូវជម្លោះព្រំដែនដ៏រ៉ាំរ៉ៃ នាពេលកន្លងមក ក៏ដូចជាពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត»។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយក៏កម្ពុជានៅតែបញ្ជាក់ជំហថា ក្រៅតែតំបន់ទាំងបួនដែលស្ថិតនៅក្នុងបណ្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ កម្ពុជានៅតែប្រកាន់ជំហ និងសុច្ឆន្ទៈក្នុងការសហការជាមួយភាគីថៃគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) កម្ពុជា-ថៃ ក្នុងការវាស់វែងខណ្ឌសីមានិងបោះបង្គោលព្រំដែន។
ភាគីទាំងពីរក៏បានឯកភាពគ្នាលើរបៀបវារៈចំនួន៤ដែលក្នុងនោះរួមមាន ពិនិត្យ និងអនុម័តលើកំណត់ហេតុកិច្ចប្រជុំលើកទី៤របស់អនុគណៈកម្មការបច្ចេកទេសចម្រុះព្រំដែន នាខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ពិនិត្យ និងពិភាក្សាលើការកែសម្រួលToR ឆ្នាំ២០២៣ ពាក់ព័ន្ធការផលិតផែនទី អ័រតូហ្វូតូ អនុម័តលើការបញ្ជូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះ ចុះវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែន និងពិភាក្សាលើសេចក្តីណែនាំលើការវាស់វែងនូវចំណុច៦ពីកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC)កាលពីឆ្នាំ២០០៩។
ស្របពេលកិច្ចពិភាក្សាកំពុងប្រព្រឹត្តទៅ កម្ពុជាបានដាក់សំណើជាផ្លូវការទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ ទាក់ទងនឹងប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី ព្រមទាំងតំបន់មុំប៉ីផងដែរ។
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃបានរាយការណ៍ថា កងទ័ពថៃបានចោទទាហានកម្ពុជាថាបាន«ដាក់ពង្រាយអាវុធ»នៅជិតព្រំដែន ដោយហៅវាថាជាការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខជាតិ ដែលនាំឱ្យកងកម្លាំងថៃកែសម្រួលទីតាំងរបស់ខ្លួន។
លោក ឈុំ សុជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ មិនទាន់បានឆ្លើយតបសំណួររបស់អ្នក សារព័ត៌មានខេមបូចា នៅឡើយរហូតដល់ម៉ោងផ្សាយនេះ។
លោក មាស នី អ្នកវិភាគនយោបាយ បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC)មានគោលបំណងចម្បង ដើម្បីបម្រើដល់ការរក្សាទំនាក់ទំនងការទូតរវាងកម្ពុជា និងថៃ បន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងការពារជម្លោះដែលអាចកើតមាន។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសថៃនៅតែ «មានមហិច្ឆតា» ក្នុងការកាន់កាប់ដីមានជម្លោះ និងបន្តឱ្យទាហានតាមព្រំដែនរបស់ខ្លួនបង្កហេតុ ជាសកម្មភាពដែលលោកហៅថាជាសញ្ញាច្បាស់ណាស់ដែលថាប្រទេសថៃខ្វះចេតនាពិតប្រាកដក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា។
លោកបានថ្លែងថា៖ «ភាគីថៃហាក់មិនមានឆន្ទៈក្នុងការដោះស្រាយពេលណាមួយឆាប់ៗនោះទេគឺពួកគេចង់បន្តឱ្យវាអូសបន្លាយ។ កម្ពុជាក្នុងនាមជាម្ចាស់ដីត្រូវពន្លឿនកិច្ចប្រឹងប្រែងដើម្បីយកសំណុំរឿងនេះទៅតុលាការយុត្តិធម៌ឱ្យជួយធ្វើការការសម្រេចហើយបន្តសហការជាមួយថៃដើម្បីបោះបង្គោលព្រំដែនដែលនៅសេសសល់»។
ជាមួយគ្នានេះ លោក ឈិន រតនៈ អ្នកនាំពាក្យខេត្តកោះកុង បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា ច្រកទ្វារអន្តរជាតិចាំយាម ក្នុងខេត្តកោះកុង បានចាប់ផ្តើមរឹតបន្តឹងការចូលរថយន្តដឹកបន្លែ និងផ្លែឈើពីប្រទេសថៃ មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា នៅម៉ោង ១១ ព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍នេះ។
លោកបានឱ្យដឹងបន្ថែមថា ការរឹតបន្តឹងដែលចេញដោយអភិបាលខេត្តនេះ អនុវត្តចំពោះតែការដឹកជញ្ជូនទំនិញប៉ុណ្ណោះ ដោយឡែកប្រជាពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរនៅតែត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យឆ្លងដែនដូចធម្មតា។
ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយលោកបានថ្លែងថា លោកមិនអាចបញ្ជាក់បានទេថានៅពេលណាដែលច្រកទ្វារនេះនឹងបើកឡើងវិញទាំងស្រុងសម្រាប់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មប៉ុន្តែស្ថានភាពគឺ «ធម្មតា» ។
លោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានថ្លែងថា សកម្មភាពរបស់កម្ពុជាជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការសម្រេចចិត្តជាឯកតោភាគីរបស់យោធាថៃ ក្នុងការកាត់បន្ថយពេលវេលាប្រតិបត្តិការបិទបើកច្រកទ្វារព្រំដែន នៅក្នុង«ការប៉ុនប៉ងដែលត្រូវបានមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ថាដើម្បីដាក់សម្ពាធលើកម្ពុជា»។
លោកបានពន្យល់ថា ជាជំហានដំបូង កម្ពុជាបានកែសម្រួលម៉ោងបើកទ្វារព្រំដែន ពីម៉ោង៩ ព្រឹក ដោយអាជ្ញាធរកម្ពុជាកំណត់ច្រកទ្វារព្រំដែនសំខាន់ៗ ដែលថៃនាំចេញទំនិញឆ្លងកាត់ក្នុងកម្រិតច្រើន។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួនបិទច្រកទ្វារទាំងនោះជាវិធានការឆ្លើយតបដែលធ្វើឱ្យទំនិញថៃជាប់គាំងនៅតាមព្រំដែនយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «ច្រកដែលយើងកំណត់ថាជាខ្សែជីវិតរបស់ប្រទេសថៃ យើងនឹងបិទ»។ លោកបានបន្តទៀតថា វិធានការបន្ថែមទៀតនឹងពឹងផ្អែកលើការវាយតម្លៃដែលធ្វើឡើងដោយអភិបាលខេត្តរបស់កម្ពុជានៅតាមព្រំដែនដើម្បីកំណត់ចំណុចពាណិជ្ជកម្មដែចម្បងបំផុតសម្រាប់ការនាំចេញទំនិញថៃមកកម្ពុជា។
កាលពីថ្ងៃសុក្រ នាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍បានប្រកាសបិទទាំងស្រុងច្រកទ្វារអន្តរជាតិដូង ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ក្រោមហេតុផលរក្សាសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពរបស់ពលរដ្ឋ៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Cambodia Asks Thailand During JBC Meeting to Settle Four Disputed Areas at ICJ
