រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្តេជ្ញាពង្រីកការផ្តល់អាហារពេលព្រឹក ដល់សិស្សឱ្យបានកាន់តែច្រើនថែមទៀតនៅតាមសាលារៀនគោលដៅក្នុងតំបន់ក្រីក្រ ខណៈបច្ចុប្បន្នមានសិស្សានុសិស្ស ៣០ម៉ឺននាក់ នៅតាមសាលាចំនួន ១ ១១៤ក្នុងខេត្តចំនួន១០ កំពុងទទួលផលពីគម្រោងដែលមានការសហការពីអង្គការស្បៀងអាហារពិភពលោកមួយនេះ។
កម្មវិធីផ្តល់អាហារពេលព្រឹកនៅតាមសាលារៀន ត្រូវបានផ្តល់តម្លៃថា មិនត្រឹមតែជួយធ្វើឱ្យសិស្សានុសិស្សមានសុខភាពល្អ សិស្សចង់ទៅសាលារៀន និងខិតខំរៀនសូត្រប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយសម្រាលបន្ទុកគ្រួសាររបស់សិស្សានុសិស្សទាំងនោះ និងក៏រួមចំណែកធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់កសិករនៅមូលដ្ឋានមានភាពប្រសើរឡើងផងដែរ ខណៈអង្ករ បន្លែ ត្រីសាច់ដែលយកទៅធ្វើម្ហូបនៅតាមសាលា គឺទិញពីកសិករក្នុងតំបន់ទាំងនោះ។
នៅក្នុងពិធីផ្តល់ស្រូវពូជ ដល់កសិករនៅខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា រដ្ឋមិនត្រឹមតែមិនមានផែនការ ដើម្បីដកចេញនូវកម្មវិធីផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភតាមសាលារៀន ដល់សិស្សានុសិស្សចំនួន ៣០ម៉ឺននាក់នោះទេ ថែមទាំងគិតគូនៅក្នុងការពង្រីកជាជំហានៗបន្ថែមទៀត ខណៈបច្ចុប្បន្នកម្មវិធីនេះគឺរដ្ឋសហការជាមួយអង្គការស្បៀងអាហារពិភពលោក(World Food Programme)និងដៃគូ។
លោកថ្លែងថា៖ «ទូទាំងប្រទេសមាន១០ខេត្ត មាន ១១១៤សាលាហើយ ដែលយើងជួយអាហារូបត្ថម្ភនេះ បានន័យថា ឱ្យអាហារទៅដល់កូនចៅប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើង។ ឥឡូវអ្នកដែលបានទទួលផលនោះ ៣០ម៉ឺននាក់ហើយកិច្ចការងារនេះយើងក៏ពិនិត្យមើលលទ្ធភាពដើម្បីពង្រីក»។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ ក្នុងចំណោមសាលាសរុបចំនួន ១ ១១៤សាលាដែលបានទទួលអាហារពេលព្រឹកនេះគឺ World Food Programme ជួយ ២៩៨សាលា រដ្ឋចេញ ៨១៦សាលា ហើយនឹងឈានទៅដល់ឆ្នាំ២០២៨ រដ្ឋនឹងត្រូវទទួលខុសត្រូវចំនួន ១ ១១៤សាលា គឺរដ្ឋចេញថវិកាទាំងអស់ ដើម្បីជួយទៅដល់កុមារ នៅតាមសាលាបឋមសិក្សាមួយចំនួនជាពិសេសនៅតាមជនបទ ដើម្បីឱ្យពួកគេទទួលបានអាហារូបត្ថម្ភបានគ្រប់គ្រាន់។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាក់ថា៖ «ថវិការដ្ឋយកទៅទិញកសិផល ទិញបន្លែផ្សេងៗនៅមូលដ្ឋានយកមកដើម្បីធ្វើម្ហូបអាហារឱ្យកូនក្មេង៣០ម៉ឺននាក់។ ឥឡូវហ្នឹងកូនប្រជាពលរដ្ឋ ៣០ម៉ឺននាក់នៅតាមសាលាបឋមសិក្សា ១ ១១៤ គឺបានទទួលផលពីកម្មវិធីអាហារូបត្ថម្ភដែលរដ្ឋយើងជួយ។ នេះហើយជាការគិតគូររបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋគិតតាំងពីក្មេង គិតតាំងពីថ្នាំ គិតតាំងពីសុខភាព រួមទាំងអាហារូបត្ថម្ភ»។
សូមបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីផ្តល់អាហារពេលព្រឹកតាមសាលារៀន ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ដែលមានអត្រានៃភាពក្រីក្រ និងអត្រាសិស្សានុសិស្សបោះបង់ការសិក្សាមានកម្រិតខ្ពស់នៅក្នុងខេត្តគោលដៅចំនួន ១០ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩មក ក្នុងនោះមានសៀមរាប កំពង់ធំ ព្រះវិហារ ឧត្តរមានជ័យ បាត់ដំបង ស្ទឹងត្រែង បន្ទាយមានជ័យ កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំងនិងពោធិ៍សាត់។ ក្នុងនោះសាលាដែលផ្តល់អាហារពេលព្រឹកដល់សិស្សក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលមានចំនួន ៨១៦សាលា ផ្តល់អាហារដល់សិស្សចំនួន ២៣១ ១៨៣នាក់ និងផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់ចុងភៅចំនួន ២ ៥០០នាក់ ដោយបានប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិចំនួន ៣៥ ១០៨ ០០០ពាន់រៀលសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ នេះបើយោងតាមក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។
សាលាបឋមមសិក្សាស្មែត ស្ថិតក្នុងស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង គឺជាសាលារៀនមួយដែលស្ថិតក្នុងចំណោមសាលារៀនចំនួន១១១៤ បានអនុវត្តកម្មវិធីផ្តល់អាហារពេលព្រឹកក្នុងសាលាចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ក្នុងគោលបំណងដើម្បីបំបាត់ការស្រេកឃ្លាន លើកកម្ពស់ការមករៀនឱ្យបានទៀងទាត់ និងថែមទាំងកាត់បន្ថយការបោះបង់ការសិក្សារបស់សិស្សានុសិស្សថែមទៀតផង។
លោកស្រី យ៉ុន ស្រីមុំ នាយិកាសាលាបឋមសិក្សាស្មែតក្នុងស្រុករលាប្អៀ បានថ្លែងថា ការផ្តល់អាហារពេលព្រឹកដល់កុមារ នៅសាលារបស់កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក គឺជាកម្លាំងចលករដ៏ធំ នៅពីក្រោយភាពជោគជ័យរបស់សាលា ដែលជំរុញឱ្យលោកស្រីលោកគ្រូអ្នកគ្រូ និងសិស្សានុសិស្ស រួមទាំងអាណាព្យាបាល ព្យាយាមដើម្បីសម្រេចក្តីស្រមៃរបស់សិស្សានុសិស្សនៅទីនេះ។
ចំណែកអ្នកគ្រូ ខុន ស្រីម៉ុច បង្រៀននៅសាលាស្មែតនេះ បានថ្លែងថា ចាប់តាំងពីសាលាទទួលបានកម្មវិធីអាហារពេលព្រឹករបស់សិស្សនេះមក អ្នកគ្រូសង្កេតឃើញថា កុមារបានមករៀនទៀងទាត់ពេលវេលា ហើយពួកគាត់ចូលចិត្តរៀនសូត្រ។ ការដែលកុមារទទួលបានអាហារពេលព្រឹកញ៉ាំជាប្រចាំជារៀងរាល់ថ្ងៃនេះ ក៏ធ្វើឱ្យកុមារផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់មួយចំនួនផងដែរ ក្នុងនោះមុននឹងទៅញ៉ាំអាហារពេលព្រឹក កុមារមានទម្លាប់ទៅលាងសម្អាតដៃ។
អ្នកគ្រូបញ្ជាក់ថា៖ «ពេលញ៉ាំអាហាររួចហើយ កុមារបង្ហាញអារម្មរណ៍សម្បាយរីករាយគាត់មានកម្លាំងក្នុងការរៀនសូត្រ បណ្តុះឱ្យកុមារមានប្រាជ្ញាស្មារតីរឹងមាំ មានសុខភាពល្អក្នុងការរស់នៅជាប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគាត់។ ហើយនាងខ្ញុំសង្កេតឃើញថា អត្រានៃការខិតខំរៀនសូត្ររបស់ពួកគាត់មានការកើនឡើង»។
ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រី ប៊ុត ចន្នា ជាម្តាយរបស់សិស្សនៅសាលាបឋមសិក្សាស្មែត បានថ្លែងថា អ្នកស្រីពិតជាពេញចិត្តចំពោះការផ្តល់អាហារពេលព្រឹកដល់កុមារនៅសាលា ពីព្រោះការផ្តល់អាហារនៅសាលារៀនបានជួយសម្រួលទៅដល់បន្ទុកគ្រួសាររបស់អ្នកស្រី។
ស្រ្តីរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «ធ្វើឱ្យខ្ញុំមិនមានការនឿយហត់ច្រើនដោយមិនចំណាយពេលរៀបចំអាហារពេលព្រឹកសម្រាប់ឱ្យកូនទៅសាលា ហើយក៏បានជួយផ្តល់ជាអាហារូបត្ថម្ភល្អៗដល់កូនរបស់ខ្ញុំ។ ហីខ្ញុំសង្កេតឃើញកូនមានការលូតលាស់ច្រើនជាងមុន គាត់ចេះគោរពចាស់ទុំហីប្រាជ្ញារបស់គាត់និងការសិក្សារបស់គាត់ក៏ល្អប្រសើរជាងមុន»។
បើតាមអ្នកស្រី ចន្នា ជាមួយគ្នានេះ ឪពុកម្តាយនិងអាណាព្យាបាល ក៏ចូលរួមបរិច្ចាគប្រាក់ក្នុង១ខែ ១៥០០រៀលផងដែរ ដើម្បីជួយទិញអុសនិងគ្រឿងទេសដែលខ្វះខាត។
ចំណែកអ្នកស្រី ឈិន គឹមចេង អាណាព្យាបាលសិស្សបានថ្លែងថា ការផ្តល់អាហារពេលព្រឹកឱ្យសិស្សបានហូបឆ្អែតទៀងទាត់នៅសាលា ជួយធ្វើឱ្យសិស្សមានសុខភាពល្អ អត់សូវមានជំងឺឈឺថ្កាត់ ហើយការៀនសូត្ររបស់ពួកគាត់ប្រសើរជាងមុន។
អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ដូចកាលពីមុនអត់មានអាហារនៅសាលាយើងផ្តល់អាហារពីផ្ទះមិនទៀងទាត់មិនគ្រប់គ្រាន់ដូច្នេះការរៀនសូត្របស់គាត់ខ្សោយ។ ដល់គាត់បានញ៉ាំអាហារនៅសាលារៀនចាប់តាំងពីបង្កើតមក កូនខ្ញុំផ្លាស់ប្តូរច្រើនណាស់ សុខភាពក៏ល្អរៀនក៏ឆ្លាតជាងមុន»។
ចំណែកលោក យី ភួន មេឃុំក្រាំងដីមាស បានថ្លែងថា ចាប់តាំងពី សាលាបឋមសិក្សាស្មែតក្នុងឃុំរបស់លោកបានទទួលអាហារពេលព្រឹកនៅសាលាមក លោកកត់សម្គាល់ឃើញថា សុខភាពរបស់សិស្សានុសិស្ស គឺរឹងមាំល្អដោយមិនសូវមានជំងឺផ្សេងៗនោះទេ។ កម្មវិធីផ្តល់អាហារតាមសាលានេះ ក៏ចូលរួមចំណែកធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់កសិករ មានភាពល្អប្រសើផងដែរ។
លោកបញ្ជាក់ថា៖ «កសិករនៅតាមសហគមន៍បានផលិតនូវបន្លែធម្មជាតិដែលមានគុណភាពសម្រាប់ផ្តល់មកសាលា។ ខ្ញុំឃើញថា បានកម្រៃទៅប្រជាសហគមន៍ផង ហើយបានផ្តល់ម្ហូបអាហារដែលមានគុណភាពមានសុវត្ថិភាពដល់ក្មួយៗនៅក្នុងសាលាផង»។ នេះបើយោងតាមនាយកដ្ឋានបឋមសិក្សា (PED CAMBODIA)។
ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រីជុំ ស្រីម៉ុច ជាកសិករដាំបន្លែនៅក្នុងឃុំក្រាំងដីមាសក៏ត្រូវបាន PED CAMBODIA ដកស្រង់សម្តីផងដែរថា៖ «កម្មវិធីផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភតាមសាលា អាចជួយឱ្យប្រជាកសិករដាំដំណាំមានតម្លៃថេរជាងខាងទៅទីផ្សារ អាចរកប្រាក់ចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារបានមានកម្រិតទៀងទាត់»។
ចំណែកលោក កា វ៉ាន់ណេត នាយកសាលាបឋមសិក្សាប្រាសាទជាងទង ស្ថិតនៅភូមិក្រាំងប្រស្វាយ ឃុំស្វាយជ្រំ ស្រុករលាប្អៀរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានថ្លែងថា កម្មវិធីផ្តល់អាហារតាមសាលារៀននេះ បានផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនទៅដល់សិស្សានុសិស្ស។
លោកបញ្ជាក់ថា៖«ទី១ គឺសិស្សគោរពពេលវេលាបានល្អពីព្រោះកាលណាមានអាហារពេលព្រឹក គឺសិស្សអត់ចំណាយពេលទៅលើការញ៉ាំបាយដែលឪពុកម្តាយគាត់ធ្វើនៅផ្ទះទៀតនោះទេ។ ផលប្រយោជន៍ទី២ គឺធ្វើឱ្យគាត់មានសុខភាពល្អ។ ទី៣ សិស្សានុសិស្សមានការលូតកម្ពស់ ទម្ងន់ទៅតាមកម្រិតអាយុរបស់គាត់បានល្អផងដែរ»។ នេះបើយោងតាម AMS Education ។
សារព័ត៌មានខេមបូចា មិនអាចទាក់ទងលោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំដើម្បីស្នើសុំធ្វើអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមលើបញ្ហានេះបានទេ។ ប៉ុន្តែលោក ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំបានថ្លែងនៅពេលចុះទៅពិនិត្យវឌ្ឍនភាពកម្មវិធីផ្តល់អាហារតាមសាលារៀន នៅស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កាលពីពេលថ្មីៗនេះថា ការផ្តល់អាហារតាមសាលារៀនដោយប្រើប្រាស់កសិផលសហគមន៍ ដែលជាអាហារប្រកបដោយជីវជាតិ និងអាហារូបត្ថម្ភគ្រប់គ្រាន់ គាំទ្រដល់ការលូតលាស់ផ្នែករាងកាយ និងបញ្ញាស្មារតីរបស់កុមារ។
លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ជួយឱ្យកុមារមានសុខភាពល្អ បង្កើនសមត្ថភាពនៃការចងចាំ និងផ្តោតអារម្មណ៍ក្នុងការរៀនសូត្រ ដែលបានរួមចំណែកកាត់បន្ថយការបោះបង់ការសិក្សា ទាក់ទាញកុមារឱ្យមកជួបជុំរៀនសូត្របានទៀងទាត់ ជាពិសេសបានជួយសម្រួលដល់បន្ទុកគ្រួសារ»។
អាហារគឺលើសពីអ្វីដែលយើងបរិភោគ។ អាហារបានជួយតម្រង់ទិសនៃការសិក្សារបស់កុមារ ពង្រឹងការរកប្រាក់ចំណូលរបស់គ្រួសារ និងរបៀបកសាងសហគមន៍ឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន និងកាន់តែរឹងមាំ។ នេះបើយោងតាមអង្គការស្បៀងអាហារពិភពលោក។
បើតាមអង្គការនេះ នៅប្រទេសកម្ពុជា អាហារូបត្ថម្ភដែលបានផ្តល់តាមរយៈការផ្តល់អាហារតាមសាលារៀន បានជួយដល់ការសិក្សា និងការលូតលាស់របស់កុមារ។ ជាមួយប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារដ៏រឹងមាំ ការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងកសិករ សាលារៀន និងទីផ្សារ គឺបានបង្កើតឱកាសថ្មីៗសម្រាប់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅជនបទ។
កញ្ញា ជាពេជ្រ ដាឡែន មន្ត្រីជំនួយការ នៃកម្មវិធីអង្គការស្បៀងអាហារពិភពលោកបានថ្លែងថា ការងារដែលនាងធ្វើហើយដែលនាងពេញចិត្តបំផុតនោះ គឺការងារចូលរួមផ្សារភ្ជាប់កសិករ ឬក៏សហគមន៍កសិកម្ម ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងទៅកាន់សាលារៀនដែលមានស្បៀងស្រស់ បន្លែ ត្រី និងសាច់ជាដើម។ កញ្ញាលើកឡើងថា៖ «ហើយកិច្ចការមួយហ្នឹងវាមិនត្រឹមតែជួយឱ្យកុមារទទួលបានអាហារដែលមានគុណភាពសុវត្ថិភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជួយឱ្យកសិករគាត់ទទួលបានប្រាក់ចំណូលបន្ថែមទៀតផងដែរ»។
បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ ចំនួនសិស្សបឋមសិក្សាបានកើនពី ២លាន ៨ម៉ឺននាក់ (សាលារដ្ឋ ២លាន ១ម៉ឺននាក់ និងសាលាឯកជន ៧ម៉ឺននាក់) នៅឆ្នាំសិក្សា២០១៤-២០១៥ ដល់ ២លាន ២សែន ៥ម៉ឺននាក់ (សាលារដ្ឋ ២លាន ៦ម៉ឺននាក់ និងសាលាឯកជន ១សែន ៩ម៉ឺននាក់) នៅឆ្នាំសិក្សា២០២៥-២០២៦៕
