សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

បឹងដែល​ត្រូវបានរឹបអូស៖ តើការ​អភិ​វឌ្ឍព្រលាន​យន្ត​ហោះ​ថ្មីនេះ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់​សហគមន៍​នេសាទ​ដោយ​របៀបណា?

ផ្ទះនៅតាមប្រឡាយក្នុងភូមិអំពៅព្រៃ ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគម្រោងព្រលានយន្តហោះថ្មី។ (ខេមបូចា/ ផុន សុទ្ធីរ័ត្ន)
ផ្ទះនៅតាមប្រឡាយក្នុងភូមិអំពៅព្រៃ ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគម្រោងព្រលានយន្តហោះថ្មី។ (ខេមបូចា/ ផុន សុទ្ធីរ័ត្ន)

ថ្នាំពណ៌ក្រហម​ត្រូវ​បានគេបាញ់​តាម​​​ផ្ទះ​ប្រ​ពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅតាម​ប្រ​ឡា​យ​៩៤ ដោយ​គ្មាន​ការ​ផ្តល់ព័ត៌មាន​ជាមុន​។ ​សហគមន៍​ពលរដ្ឋមួយនេះ ​បាន​ដាក់​​ឈ្មោះ​តាម​ប្រ​ព័ន្ធ​​​ធារាសាស្ត្រ ដែល​បាន​ទ្រទ្រង់ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ពួកគាត់​​ច្រើន​ជំនាន់​មក​ហើយ​។​ អាជ្ញាធរ​បាន​ប្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅតំបន់​នោះ​ថា ការ​បាញ់​ថ្នាំនេះ គឺជា​ផ្នែក​នៃការ​ធ្វើជំរឿន​ ប៉ុន្តែ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​មិន​ជឿ​នោះទេ​។​

ពីរឆ្នាំក្រោយ បឹង​ដែល​ធ្លាប់​ទ្រទ្រង់ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​៤០០​គ្រួសារ​ត្រូវ​​បាន​គេ​ធ្វើ​របង​ព័ទ្ធ​ជិត​​ ចាក់ខ្សាច់លុប​និង​រៀប​ចំសម្រាប់​អាគារ​អាជីវកម្មដែល​មាន​​តម្លៃ ​៨០ ០០០ ​ដុល្លារ ​ដែល​បាន​សាងសង់ព្រោងព្រាតនៅជុំវិញ​ព្រលាន​យន្ត​ហោះ​​ថ្មី​។ អ្នក​ស្រី ចាន់ ថន ដែល​ធ្លាប់​មាន​ជីវភាព​រស់នៅ​សមរម្យ​ដោយ​អា​ស្រ័​យ​​លើ​ទឹកបឹង​នៅតំបន់​នេះ នៅពេលនេះ ត្រូវ​ពឹងផ្អែក​លើ​ប្រាក់ខែរោង​ចក្រ​របស់​កូន​ស្រី​អ្នក​ស្រី​វិញម្តង​​។​

ស្ត្រីវ័យ​៦០​ឆ្នាំ​ ដែលប្រកបរបរនេសាទនៅទីនេះ បាន​លើកឡើងថា៖ «​ពួកគេ​បាន​យក​អ្វីៗទាំងអស់​នៅទីនេះ ហើយ​យើង​មិន​ទទួលបាន​​​អ្វីនោះទេ​។ ដូច្នេះ យើងចាំបាច់​ត្រូវ​ទិញ​ត្រីពីអ្នក​ផ្សេង​។ ​សូម្បី​តែទៅបេះត្រកួន ក៏គេមិនចង់ឱ្យ​យើង​ចូល​ផង»

រូប​ភាព​អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ ពីរបី​ខែមុនពិធី​សម្ពោធបើក​ឱ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​ជាផ្លូវការនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ (រូបភាព៖ រួន រី /HaRDstories)

កាលពេលដែលពលរដ្ឋនៅមាន​បឹង​

នៅពេល​អ្នក​ស្រី ចាន់ ថន មក​រស់នៅ​សហគមន៍​ប្រឡាយ​៩៤ ក្នុង​ខេត្ត​កណ្តាល​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩០ អ្នក​ស្រី​មើល​ឃើញ​ពីប្រយោជន៍​របស់​បឹង​និង​ប្រព័ន្ធ​ប្រឡាយ​នៅ​ក្រៅ​រាជធានីភ្នំពេញនេះ ហើយ​មុន​ពេល​ក្រុមហ៊ុន​អភិវឌ្ឍន៍​ចាប់ផ្តើម​ប្រែក្លាយ​តំ​បន់​ជនបទនៅជុំវិញ​​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ព្រលាន​យន្ត​ហោះ​ថ្មី​នេះ អ្នក​ស្រីអាចទ្រ​ទ្រង់​​ជីវភាព​គ្រួសារ​របស់អ្នក​ស្រី​​ដោយ​ប្រកប​របរ​នេសាទ​ ធ្វើ​ស្រែ​ រើស​ខ្យង ​និង​រាវលៀស​​។​

ប្រជាពលរដ្ឋ​សហគមន៍​ប្រឡាយ​៩៤ ​បាន​មក​រស់នៅតំបន់​ជនបទនេះ​ច្រើន​ទសវត្សរ៍​មកហើយ ហើយ​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ​អះអាងថា បានមករស់នៅទីនោះ​យូរជាងនេះទៅទៀត។​ អ្នក​ស្រី សែម មាស អាយុ៥៧​ឆ្នាំ ជា​កសិករ​ និង​ជា​អ្នក​នេសាទ​បាន​មករស់នៅទីនេះ​តាំងពីឆ្នាំ​១៩៩០​ នៅពេលអ្នកស្រីបានរៀបការ​មក​រស់នៅជាមួយខាងគ្រួសារស្វាមី​ ​ដែល​បាន​រស់នៅទីនោះ​តាំងពីពេល​​របបខ្មែរក្រហម​បាន​បញ្ចប់​ក្នុងឆ្នាំ​១៩៧៩។

អ្នកស្រី សែម មាស បាន​និយាយថា ការ​កាន់កាប់​ដីធ្លី​របស់​ពួកគាត់​មិន​ដែល​មាន​បញ្ហា​ទេ​ពីមុនមក ទើបតែរយៈ​ពេល​ពីរឆ្នាំកន្លងទៅនេះ បន្ទាប់ពី​រដ្ឋាភិបាល​ចាប់ផ្តើម​​ផ្សព្វផ្សាយ​អំពី​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​តេជោ​។ គម្រោង​​អភិវឌ្ឍន៍​នេះគ្របដណ្តប់​លើ​ផ្ទៃដី​ ២ ៦០០ ​ហិកតា ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​កណ្តាល ​និង​​ខេត្ត​តាកែវ។

ដោយគ្រោង​​សម្ពោធបើក​​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​នៅថ្ងៃទី​៩ ខែកញ្ញា​ ​ព្រលាន​យន្តហោះ​នេះ​ស្ថិតនៅចម្ងាយ​២៥​គីឡូម៉ែត្រ​ខាងក្រៅ​រាជធានីភ្នំពេញ​ និង​ព័ទ្ធជុំវិញ​ដោយ​វាលស្រែ​ ដែល​កំពុងត្រូវ​បាន​​ផ្លាស់ប្តូរ​​យ៉ាងឆាប់រហ័ស​។​ នៅពេលនេះ គំនរខ្សាច់សម្រាប់​ការ​សាងសង់​មានពាសពេញ​ទី​វាល រួម​ជាមួយនឹង​ប៉ាណូ​​ឃោសនា​អំពី​អា​គារទំនើប​ៗនិង​ សំណង់​ «បុរី» ដែលមាន​កម្ពស់ច្រើន​ជាន់​ ជា​សំណង់​សហគមន៍​​ដ៏ពេញនិយម​នៅក្នុង​ចំណោម​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ថ្នាក់​កណ្តាល​។​

សហគមន៍​ប្រឡាយ៩៤​ មិនមែនជាសំណង់​សហគមន៍ទេ។ ផ្ទះនៅទីនេះត្រូវបាន​សាងសង់ដោយ​ចាក់ក្រាល​ស៊ីម៉ង់​ ឬពី​ឈើកុងផ្លាកេ ប្រក់​ដំបូលស័ង្កសី​ ដែលជ្រាប​ទឹក​នៅ​រដូវ​វស្សា​។ ផ្ទះនីមួយៗស្ថិតនៅក្បែរមាត់​ប្រឡាយ ឬមាត់​បឹង។ គ្រួសារភាគច្រើននៅទីនេះ​រកប្រាក់ចំណូល​បានពីរបរ​នេសាទត្រី​ រាវលៀស​ ឬរើស​​ខ្យង និងដាំ​បន្ថែក្បែរ​មាត់​ទឹក​​។ សហគមន៍​​​នេះ ប្រើប្រាស់​ទឹក​អណ្តូង ប្រើប្រាស់​បន្ទះសូឡាដើម្បី​​ទាញ​យក​អគ្គិសនី និងធុង​ចម្រោះ​ទឹកស្អាត ដែលផ្តល់​ឱ្យ​ដោយអង្គការ​សប្បុរសធម៌​។

អ្នក​ស្រី សែម​ មាស បាន​និយាយ​ថា ជីវិត​នៅ​ទីនេះ​ពីមុន​​ងាយ​ស្រួលជាងពេល​​នេះ​​។ អ្នក​ស្រី​​​អាច​ពឹងផ្អែក​​លើ​ដីធ្លី​​និង​ទឹកបឹង ​ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​គ្រួសារ​បាន បើ​ទោះ​ជា​​មាន​ចំ​ណូល​​តិចតួច​ក៏​ដោយ​។ ប៉ុន្តែដោយសារស្រុកកណ្តាលស្ទឹងមានការ​អភិវឌ្ឍ​ ប្រជាពល​រដ្ឋ​បាន​ចាប់យកការងារនៅតាម​រោងចក្រកាត់ដេរ និងការងារ​សំណង់កាន់តែច្រើន​ឡើង​។
អ្នក​ស្រី​បាននិយាយ​ថា៖​ «ពី​មុន​ យើង​មិន​បាច់​ទិញ​ម្ហូប​ ឬ​បន្លែ​គេទេ។ យើង​អាច​​រក​ម្ហូប​​បាន យើង​អាច​ដាំ​បន្លែ​បាន​ដូច​ជា ត្រសក់ និង​ម្រះ​ ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ​ យើង​មិន​អាច​ដាំ​​បានទេ​»
 
ថ្នាំ​​បាញ់​ពណ៌ក្រហម
ប្រឡាយ៩៤ ស្ថិតនៅចម្ងាយ៩គីឡូម៉ែត្រភាគខាងជើងនៃទីតាំង​អាកាសយានដ្ឋាន​ថ្មី​ ហើយដំបូងឡើយមិនមានផលប៉ះពាល់ទេ នៅពេលដែលការសាងសង់ចាប់​ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ ប្រជាពលរដ្ឋនៅទូទាំងស្រុកកណ្តាលស្ទឹងបានតវ៉ាដោយលើកឡើងពីកង្វះតម្លាភាពជុំវិញការបណ្តេញចេញ និងការ​ផ្តល់​សំណង។ ប៉ុន្តែ​នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មវិនិយោគក្រៅប្រទេសកម្ពុជា (OCIC) ជិតបញ្ចប់ការសាងសង់របស់ខ្លួន​កាលពីឆ្នាំមុន គម្រោងសំណង់ផ្សេងៗ​ទៀតបានចាប់​ផ្តើម​ទន្ត្រានមក​​លើ​សហគមន៍នេះ។ នោះជាពេលដែលគេ​យក​ថ្នាំពណ៌ក្រហម​មក​បាញ់​តាម​ផ្ទះ​របស់ពួកគាត់​។
រូប​ភាព​អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ ពីរបី​ខែមុនពិធី​សម្ពោធបើក​ឱ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​ជាផ្លូវការនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ (រូបភាព៖ រួន រី /HaRDstories)
ប៉ាណូ​ផ្សព្វផ្សាយ «ដីសម្រាប់លក់» តាមបណ្តោយផ្លូវឆ្ពោះទៅអាកាសយាន​ដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោក្នុង​ខេត្តកណ្តាល។ (រូបភាព​៖ រួន រី​ / HarDstories)
នៅចុងឆ្នាំ២០២២ បុគ្គលិកព្រលានយន្តហោះ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានបង់​លេខ​សម្គាល់ផ្ទះរបស់អ្នកភូមិ។ ក្រុម​មន្ត្រី​​ចាត់​ទុក​ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​​ថា ជា​ការងារ​ជំរឿន និង​​បង្ការ​​ទឹកជំនន់។ អ្នក​ស្រុក​បានចាត់​ទុក​​ការធ្វើ​បែបនេះ​​ជា​ការ​ព្រមានថា ពួកគាត់​​ត្រូវ​​បាន​គេ​កត់​សម្គាល់​សម្រាប់​ការ​បណ្ដេញ​ចេញ។ ពួកគាត់​ចាប់ផ្តើមទាម​ទារ​សំណង និងប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីជាផ្លូវការ ដើម្បីឱ្យមានការ​ទទួលស្គាល់សម្រាប់​ការ​រស់នៅរបស់ពួកគាត់​ច្រើន​ទសវត្សរ៍នៅទីនេះ​​។ ស្ថានភាពនេះ កាន់តែធ្ងន់​ធ្ងរ​ឡើងនៅឆ្នាំ២០២៣ នៅពេលដែលកម្មករសាងស​ង់បានចាប់ផ្តើមចាក់​ខ្សាច់លុប​​បឹង និងប្រឡាយ ដោយកាត់ផ្តាច់កន្លែងនេសាទរបស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​។
ជាធម្មតា លោក អាន សុខហ៊ុយ បង់​សំណាញ់​ពីលើ​ទូករបស់គាត់ពេញ​ទាំង​បឹង ប៉ុន្តែលោក​បាននិយាយថា ឥឡូវនេះក្រុមហ៊ុនដែលគេ​មិនស្គាល់ឈ្មោះ​មួយបានគ្រប់​គ្រង​ការចេញ​ចូលតំបន់នេះ​។
លោក​បាន​និយាយ​ថា៖ «[បឹង] ត្រូវ​បានគេធ្វើ​របង​​បិទ​​ទាំង​ស្រុង។ ខ្ញុំ​មិនទាំង​​ស្គាល់​ឈ្មោះ​ម្ចាស់ផង​! ខ្ញុំ​គ្រាន់​តែ​ដឹង​ថា ​ពួក​គេ​ជា​ជនជាតិ​ចិន។ ឥឡូវ ​គេ​ជួល​អ្នក​យាម​ដើម្បី​ការ​ពារ​ទីនេះ​។ គេ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​យើង​ចូល​ទាល់​តែ​សោះ»
លោក សុខហ៊ុយ និងអ្នកស្រុកផ្សេងទៀតនិយាយថា ក្រុម​ហ៊ុន​អភិវឌ្ឍន៍មិនដែលប្រាប់​ឱ្យ​ដឹង​ពី​គម្រោងរបស់ពួកគេ ឬផ្តល់សំណងនោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែផ្ទាំងប៉ាណូនៅតាម​ដងផ្លូវទៅ​អាកាសយានដ្ឋានបង្ហាញថា មាន​ក្រុមហ៊ុន​អភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនកំពុងអភិវឌ្ឍ​តំបន់នេះ ដូច​ជា​ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មមួយសម្រាប់គម្រោងអចលនទ្រព្យ​​ Terra TIA City របស់​ក្រុមហ៊ុន​ OCIC បង្ហាញ​តម្លៃ​ផ្ទះ​ល្វែង​ចាប់ពី ៨០ ០០០ ដុល្លារ ដោយ​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹងផែនទីគម្រោងបង្ហាញពីបឹងនេសាទមួយជាប់​ប្រឡា​យ​៩៤​ ក្នុងបរិវេណ​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍នេះ។
តំណាង​ក្រុមហ៊ុន OCIC មិន​អាច​ទាក់ទង​សុំ​ការ​បំភ្លឺ​បាន​ទេ។ អ្នកតំណាងផ្នែកលក់​​របស់​គម្រោង​ Terra TIA City បានដាក់​ទូរសព្ទ​ចុះ​នៅពេលសួរនាំ​អំពីការរឹត​ត្បិត​​លើការចេញ​ចូលទៅ​កាន់​បឹង​នោះ​។
 
គ្មានប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​ គ្មានសិទ្ធិ
ចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០២២មក​ ប្រជាពលរដ្ឋនៅ​ប្រឡាយ៩៤ បានដាក់​ញត្តិ និងតវ៉ា ស្វែង​រកព័ត៌មាន និងការទទួលស្គាល់សម្រាប់ការរស់នៅ​អស់​រយៈពេលដ៏​យូររបស់ពួក​គាត់​​ក្នុងស្រុកនេះ​។ ផ្នែកសំខាន់នៃការតវ៉ារបស់ពួកគាត់​ គឺ​ពាក់ព័ន្ធនឹងការទទួលបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីផ្ទះបច្ចុប្បន្នរបស់ពួកគាត់​។
អ្នក​ស្រី សែម​ មាស ក៏​ដូច​ជា​អ្នកភូមិ​​ដទៃ​ទៀត​ក្នុង​សហគមន៍​ដែរ មិន​ដែល​ទទួល​បាន​ប័ណ្ណ​​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​ទេ ព្រោះ​មន្ត្រី​មូលដ្ឋាន​មិន​ដែល​ជួយ​សម្រួល​សិទ្ធិ​កាន់កាប់​របស់​ពួកគាត់​ទេ​។ ប្រព័ន្ធផ្តល់ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីនៅ​ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវ​បាន​បំផ្លា​ញ​​ក្នុង​របបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហមពីឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ ដែលពាក់​ព័ន្ធនឹងការជម្លៀស​ចេញ​ពី​លំឋាន​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​​។ យុទ្ធនាការរបស់រដ្ឋាភិបាលជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុង​ការ​ផ្តល់កម្មសិទ្ធិដីធ្លីទទួលបានលទ្ធផលចម្រុះ។

ជនស៊ីវិលអាចកាន់កាប់​ «ប្លង់​ទន់» ពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ឬ “ប្លង់​រឹង” ដែលចុះបញ្ជីនៅ​​ថ្នាក់​ជាតិ​។ ប៉ុន្តែនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅជនបទដែលមានប្រាក់​ចំណូលទាបត្រូវបានរារាំងដោយសារ​ការិយាធិបតេយ្យ ការចំណាយផ្សេងៗ​ ឬដូចអ្នកភូមិ​នៅ​ប្រឡាយ៩៤​ ដែរ ដែល​ត្រូវបានគេ​មើលរំលងទាំងស្រុង។
ច្បាប់​ភូមិបាល​កម្ពុជា​គួរ​ការពារ​អ្នក​ភូមិ​រស់នៅ​ប្រឡាយ​៩៤ ដែល​អាច​​បញ្ជាក់​ពី​ការ​កាន់កាប់​តាំងពី​ពាក់កណ្តាល​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩៩០។ អ្នកស្រុកនិយាយថា ពួកគាត់​បានបោះឆ្នោតគ្រប់ការបោះឆ្នោតតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ ដែលជាភស្តុ​តាង​គ្រប់គ្រាន់បញ្ជាក់ពីការស្នាក់នៅ​របស់ពួកគាត់។
ប៉ុន្តែលោក អ៊ូ​ច សៅវឿន ​អភិបាល​ស្រុក​កណ្តាលស្ទឹង បាន​ជំទាស់​នឹង​ការ​អះ​អាង​​របស់​ពួក​គាត់ ដោយនិយាយ​​ថា ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនេះ​​​មករស់នៅ​លើ​ដី​រដ្ឋ។
លោក​មានប្រសាសន៍​​ថា៖​ «​​នៅ​ពេល​វាជា​ដី​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ វា​​មិន​អាច​ក្លាយ​ជា​​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ភាគី​ណា​មួយ​បាន​ទេ។ ការ​​ចាត់​វិធានការ​បែបណា​នោះ គឺ​អា​ស្រ័យ​​លើ​រដ្ឋ​ ព្រោះ​វា​មិនមែនជា​ដី​ឯកជន​​»
អ្នក​ស្រី​ ញ៉ិល សុខនី អាយុ៣៩ឆ្នាំ ជា​កូនប្រសាររបស់​អ្នក​ស្រី​ សែម មាស អង្គុយ​នៅ​ផ្ទះជួល ក្នុង​ឃុំកណ្តោក ខេត្តកណ្តាល។ (រូបភាព៖ រួន រី /HaRDstories)
លោក សៅវឿន បាន​និយាយ​​ថា គណៈកម្មាធិការ​គ្រប់គ្រង​ដី​រដ្ឋ​របស់​រដ្ឋបាល​ថ្នាក់​​ជាតិ​បាន​ចាត់​ទុក​​ប្រឡាយ​លេខ៩៤ ជា​ដី​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ ដោយ​សារមាន​​​បឹង​​។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី HaRDstories កន្លងមក​បាន​រក​ឃើញថា អចលនទ្រព្យរាប់សិបកន្លែង​នៅបឹងតាមោកក្នុង​រាជធា​នី​ភ្នំពេញ ត្រូវបានប្តូរ​ទៅជាដីឯកជន និងផ្តល់​​ទៅ​ឲ្យបុគ្គលផ្សេងៗ​។​

ដោយ​សិទ្ធិ​កាន់​កាប់ដីធ្លី​​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួលស្គាល់ហើយ​អនាគត​ក៏មិន​ច្បាស់​លាស់ ប្រជាពលរដ្ឋ​បន្ត​តវ៉ា​តាម​រយៈ​ការ​ដាក់​ញត្តិ​ទៅ​ស្ថាប័ន​​រដ្ឋ​ និង​ការ​ធ្វើ​បា​តុ​កម្ម​នៅ​​ក្រុង​តាខ្មៅ ខេត្ត​កណ្តាល និង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។
អ្នកស្រី អាន ស្រី ដែល​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​គាត់​បានមក​រស់នៅ​ទីនោះ​តាំងពី​​ឆ្នាំ១៩​៩១ បាន​និយាយ​ថា ការ​បូម​ខ្សាច់​លុប​បឹង​បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​​ទឹក​ជំនន់ ដែល​បំ​ផ្លាញ​​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ផល​វិបាក​​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​កាន់​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​។
អ្នក​ស្រី​បាន​និយាយ​ថា៖ «យើង​នៅ​ទី​នេះ​រាប់​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ប៉ុន្តែ​មិន​មាន​អ្វី​កើត​ឡើង​​​ទេ»។ ​ទើប​តែពេល​​ពួកគេ​​មក​ធ្វើ​ [​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​] ហើយ​ពេល​ទឹកចូល​​មក ​ផ្ទះ​សម្បែង​ត្រូវ​​បាន​បំផ្លាញ​។ នេះគឺ​​ជា​រឿ​ង​​លំបាក​សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​ក្រីក្រ​ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​តាម​បែប​ជីវិត​​សាមញ្ញ។ [ក្រុមហ៊ុន​អភិវឌ្ឍន៍] ធ្វើ​អ្វី​តាម​ចិត្ត​ ហើយ​ពួកគេ​មិន​ដែល​មាន​បញ្ហា​អ្វី​ទេ​»​
ក្តី​សុបិន្តចង់​បាន​​ជីវិតជា​អ្នក​ទីក្រុង
ប្រជា​ពលរដ្ឋ​និយាយថា ការអភិវឌ្ឍន៍ព្រលានយន្តហោះបានធ្វើឱ្យពួកគាត់​ជាប់គាំង​។​​ ពួកគាត់​មិនដឹងថា នឹងត្រូវគេ​បណ្តេញចេញឬយ៉ាងណា​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែពួកគាត់​គ្មាន​ប្រាក់​ដើម្បី​ទិញ​លំនៅឋានទំនើបជំនួសឱ្យ​សហគមន៍របស់ពួកគាត់​ទេ។
លោក​ សុខហ៊ុយ អាយុ៥៤ឆ្នាំ ជា​អ្នក​នេសាទ ​​ធ្លាប់​រក​ប្រាក់​ចំណូល​បានពី១០ ម៉ឺន​​ទៅ២០ម៉ឺន​រៀល (២៥ទៅ៥០​ដុល្លារ) ​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ពី​របរ​​នេសាទ។ ឥឡូវនេះ លោក​រកបាន ២០.០០០រៀល (៥ដុល្លារ) បើ​ថ្ងៃណាហេង​។ អ្នកនេសាទផ្សេងទៀត​ភាគច្រើនបានចូល​ធ្វើ​ការងារតាម​រោងចក្រ ឬការងារ​សំណង់ចាប់តាំងពីបាត់​​បង់សិទ្ធិ​ចូល​ប្រើប្រាស់បឹង។
អ្នក​ស្រី សាន សុធីតា ដែល​មានផ្ទៃពោះនិងមាន​កូន​បួននាក់ក្នុង​បន្ទុក​ ពេលនេះត្រូវ​ចំណាយ១០០ដុល្លាររៀងរាល់​ឆ្នាំ ដើម្បីជួលដី ដែលអ្នកស្រី​ធ្លាប់ប្រើប្រាស់​ដោយឥតគិតថ្លៃ​ ដើម្បី​ដាំឈូក។ អ្នកស្រី​ខាតបង់ប្រាក់ចំនួន២០ ០០០​ដុល្លារ​​​អំ​ឡុង​ពេល​​ប្រ​មូលផលចំនួន៣លើក​ថ្មីៗនេះ​​ ដោយសារតម្លៃស្រូវទាប និងជីឡើងថ្លៃ​។

អ្នក​ស្រី​និយាយ​​ថា៖​ «​ចាប់​តាំង​ពី​អាកាសយានដ្ឋាន​ត្រូវ​បាន​​សាង​សង់​មក ទាំង​អ្នក​តូច​អ្នក​ធំ​ចាប់​ផ្ដើម​វាស់​វែង​និង​​ចែក​ដីគ្នា​។ ដី​ទាំងអស់នេះ​មានម្ចាស់របស់វា»
ក្មេងៗលេងបាល់ទះក្បែរជញ្ជាំង​​​ស៊ីម៉ងត៍ដែលទើបនឹងសាងសង់ថ្មី​ៗ ក្នុងឃុំកណ្តោក ខេត្តកណ្តាល ខណៈបុរសមួយក្រុម​អង្គុយ​ជជែក​គ្នា​លេងនៅក្នុងផ្ទះ​ក្បែរនោះ។ (រូបភាព​៖ រួន រី /HaRDstories)
អ្នកស្រី​ សាន សុធីតា អាយុ៤៣ឆ្នាំ អ្នកភូមិ​នៅសហគមន៍ប្រឡាយ៩៤ ឈរនៅខាងក្រៅផ្ទះរបស់​អ្នក​ស្រី​។ (រូបភាព៖ រួន រី /HaRDstories)
​កសិករ​ ញ៉ិល សុខនី ​អាយុ៣៩​ឆ្នាំ បារម្ភ​ពី​ការ​ចាកចេញ បើ​ទោះ​បី​មាន​ស្ថានភាព​លំ​បាក​ និងការ​ជន់​លិច​​​ក៏​ដោយ។ អ្នក​ស្រី​បាន​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា អាជ្ញាធរ​ជា​ធម្មតា​តាំ​​ងទីលំនៅថ្មី​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​​ដែល​ត្រូវ​​បណ្ដេញ​ចេញទៅ​​ឆ្ងាយ​ពី​ឱកាស​ការងារ។
អ្នក​ស្រី​​បាន​និយាយថា៖​ «​​យើង​មាន​ការ​លំបាក ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ខ្លាច​ថា ​ប្រសិន​បើ​យើង​ចាកចេញ​ពី​កន្លែង​នេះ វា​​កាន់​តែ​លំបាកជាង​នេះ​។ គេមិនដែលបញ្ជូនយើងទៅកន្លែងដែលមានផ្សារ ឬទីប្រជុំជនទេ។ គេបញ្ជូនយើងទៅតំបន់ដាច់ស្រយាល»
លោក អំ សំអាត នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ច​ការ​ទូទៅនៃ​​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ លីកាដូ បាន​​​មាន​ប្រសាសន៍​​ថា អាជ្ញាធរ​គួរ​ប្រព្រឹត្ត​ចំពោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដោយ​សេចក្តី​ថ្លៃថ្នូរ និង​ផ្តល់​សំណង​ដោយ​មិន​គិត​ពី​ជម្លោះ​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​ឡើយ។ ការ​បាត់​បង់​ដី​បង្កើត​ជា​បញ្ហាជា​បន្តបន្ទាប់​​ដល់​សហគមន៍​ដែល​មាន​ប្រាក់​ចំណូល​ទាប ​ដែល​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ស្តា​​រឡើង​វិញ។
លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖​ «​​នៅពេល​​​គ្មាន​ព័ត៌មាន​ជាក់លាក់ គ្មាន​ដំណោះស្រាយ​ជាក់លាក់ ពលរដ្ឋ​រស់​នៅ​ក្នុង​ការ​ភ័យ​ខ្លាច។ នៅ​ពេល​​ពួកគាត់​​ភ័យ​ខ្លាច ជីវិត​និង​ការងារ​របស់​ពួក​គាត់​​ប៉ះ​ពាល់ ហើយ​ពួក​គាត់​​មិន​ហ៊ាន​ទៅ​ណា​ទេ ព្រោះ​ខ្លាច​ការ​បណ្ដេញ​ចេញ»
ងាក​មករឿង​ប្រឡាយ៩៤វិញ អ្នកស្រី សែម មាស ជាម្តាយរបស់កម្មការិនីរោងចក្រ​កាត់ដេរ ស្រមៃចង់ផ្តល់ជីវភាព​រស់នៅ​បែប​ទាន់​សម័យ​សម្រាប់កូនស្រីរបស់​គាត់ ស្របពេល​បដិសេធមិនបោះបង់ដី​ដែល​ធ្លាប់​ប្រើប្រាស់​អស់រយៈ​ពេល​បួន​​ទសវត្សរ៍​មកហើយនោះ។

អ្នក​ស្រី​បានប្រាប់ HaRDStories ថា៖ «ខ្ញុំចង់សម្របខ្លួន​​ដូចអ្នករស់នៅទីក្រុងដែរ​។ ខ្ញុំ​មិនចង់រស់នៅជាមួយភក់ជ្រាំ​ទៀតទេ»។​

ប៉ុន្តែ​អ្នក​ស្រី​បាន​បន្ថែមថា៖​ «​​កន្លែង​នេះ​អាច​ផ្គត់ផ្គង់​ជីវភាព​របស់​យើង​បាន ហើយ​ប្រ​សិនបើ [​រដ្ឋាភិបាល​] ចង់​ឲ្យ​យើង​រុះរើ​​ទៅ​កន្លែង​ផ្សេង យើងស្នើ​​សុំ​កុំ​ឲ្យ​ទៅ​ឆ្ងាយ​​ ប៉ុន្តែ​ឲ្យ​រើ​ទៅ​កន្លែង​ជិត​ៗ។​ តើ​ពួកគាត់​​នឹង​ជួយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​ឬ​អត់​?»
ពិនិត្យ​និង​កែសម្រួល​ដោយDanielle Keeton-Olsen and Fabian Drahmoune

អត្ថបទនេះត្រូវបានស្នើសុំឱ្យផ្សព្វផ្សាយពីអ្នកសរសេរ ដែលអត្ថបទដើមជាភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅ HaRDstories។

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Seized lakes: How Cambodia’s airport boom is breaking a fishing community

205 views
ព័ត៌មានថ្មី
អត្ថបទពេញនិយម