ប្រជាពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀងកើនដល់ជាង ៥៧ ០០០ គ្រួសារ ក្នុងនោះជាង ៤ ៨០០ គ្រួសារត្រូវបានជម្លៀសទៅកាន់ទីទួលសុវត្ថិភាព ខណៈផ្ទៃដីដំណាំស្រូវជាង ៧២ ០០០ ហិកតាត្រូវរងផលប៉ះពាល់ក្នុងខេត្តចំនួន១០នៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។
អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ លោក សុទ្ធ គឹមកុលមុនី បញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញាថា ខេត្តចំនួន១០ ស្មើនឹង៥៣ក្រុង-ស្រុក ដែលរួមមានបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប កំពង់ធំ កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ ព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ កំពុងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង។ លោកបន្តថា ពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់សរុបមានចំនួន ៥៧ ៩៨០ គ្រួសារ(ស្មើនឹង ៥១ ៨៧៤ ខ្នងផ្ទះ) កើនឡើងចំនួន ១៣ ០៩១ គ្រួសារ បើធៀបនឹងតួលេខនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា។
លោកបញ្ជាក់ថា ខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ និងខេត្តសៀមរាប ជាខេត្តដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ។ ក្នុងនោះពលរដ្ឋដែលរងប៉ះពាល់នៅខេត្តបាត់ដំបងមានចំនួន ៣២ ៤៤៧ គ្រួសារ ក្នុងនោះជម្លៀសទៅទីទួលសុវត្ថិភាពមាន ១ ៤៨៧ គ្រួសារ ចំណែកស្រូវប៉ះពាល់ចំនួន ៤៧ ២៥០ ហិកតា។
យ៉ាងណាមិញ តួលេខរបស់មន្ទីរព័ត៌មានខេត្តបាត់ដំបងដែលបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញានេះលើសតួលេខរបស់គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។ មន្ទីរព័ត៌មានខេត្តបាត់ដំបងបានបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ជំនន់ទឹកភ្លៀងបានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ក្រុងស្រុកចំនួន១៤ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ ក្នុងនោះមានផ្ទះពលរដ្ឋជាង ៣៦ ០០០ ខ្នង ស្មើនឹងជាង ៤៣ ៦០០គ្រួសារ និងមានពលរដ្ឋ ២ ៧០០គ្រួសារ និងមនុស្សជាង១១ ០០០ នាក់ ត្រូវជម្លៀសទៅទីទួលសុវត្ថិភាព។
ប្រភពបន្តថា ទឹកជំនន់នេះបានលិចលង់ដំណាំស្រូវសរុបជាង ៩២ ៧០០ ហិកតា ដែលមានស្រូវទុំជាង ១៤ ៤០០ហិកតា និងដំណាំរួមផ្សំជាង ១៤ ៧០០ ហិកតា។ ទំហំការខូចខាតនេះ អាជ្ញាធររំពឹងថានឹងអាចស្តារឡើងវិញបានប្រមាណជាង ៣៧ ៨០០ ហិកតា ក្រោយពេលទឹកស្រកនាពេលខាងមុខ។
ងាកមកលោក សុទ្ធ គឹមកុលមុន្នី វិញបានបញ្ជាក់ថា ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ចំនួន ៣ ២១៤ គ្រួសារ ក្នុងនោះជម្លៀសចេញចំនួន ១ ៤៨១ គ្រួសារ និងប៉ះពាល់ស្រូវចំនួន ១២ ០១៨ ហិកតា។ ដោយឡែក ខេត្តសៀមរាបវិញលោកថា ប៉ះពាល់ពលរដ្ឋចំនួន ១២ ៣៣៣ គ្រួសារ ជម្លៀសចេញ ១៧៣ គ្រួសារ និងប៉ះពាល់ស្រូវចំនួន ៤ ៨៦២ ហិកតា។
លោកបន្តថា ទឹកទន្លេមេគង្គនៅស្ថានីយសំខាន់ៗភាគច្រើននៅក្រោមកម្រិតប្រុងប្រយ័ត្ន និងមាននិន្នាការស្រកចុះ។ លោកបន្តថា ស្ថានភាពទឹកនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យផ្នែកខាងលើបានស្រកមកប្រក្រតីវិញហើយ គិតត្រឹមថ្ងៃត្រង់នាថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញានេះ។
លោកបញ្ជាក់ថា៖ «នៅខាងប៉ោយប៉ែត ទឹកចាប់ផ្ដើមស្រកបណ្ដើរៗហើយ ប៉ុន្តែទឹកនោះបានធ្លាក់មកតាមស្ទឹងសិរីសោភណ្ឌ ធ្វើឱ្យតំបន់នៅតាមជុំវិញស្ទឹងសិរីសោភណ្ឌមានការកើនឡើង និងមានការជន់លិច ប៉ុន្តែមិនមានបង្កផលប៉ះពាល់»។
លោក គឹមកុលមុនី បន្ថែមទៀតថា នៅខេត្តបាត់ដំបងនឹងផុតពីការជន់លិច បើមិនមានភ្លៀងធ្លាក់បន្តទៀត៖ «ហើយតាមដងស្ទឹងសង្កែក៏ចាប់ផ្ដើមស្រកបណ្ដើរៗហើយ។ ល្ងាចនេះបើទឹកស្រកទៀត ទឹកដែលលិចក្នុងក្រុងអាចចូលក្នុងស្ទឹងវិញ»។
រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបងបានបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមវេលាថ្ងៃត្រង់នៃថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញានេះថា ស្ថានភាពទឹកស្ទឹងសង្កែក្រុងបាត់ដំបងបន្តស្រកចុះមកត្រឹមកម្ពស់ ១៣.៥០ម៉ែត្រ ដែលជាកម្រិតក្រោមប្រកាសអាសន្ន។
អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប លោក អ៊ឹង គឹមលាង បានបញ្ជាក់ថា គិតចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ទី២៨ ខែកញ្ញា ក្រុងស្រុកទាំងអស់នៃខេត្តសៀមរាបសុទ្ធតែ រងផលប៉ះពាល់ដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀងនេះ។ ក្នុងនោះលោកថា ពលរដ្ឋដែលប៉ះពាល់សរុបមានជាង ១៥ ០០០ គ្រួសារ ដោយប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងន់មានជាង ១ ៤០០គ្រួសារ និង ២៦គ្រួសារបានជម្លៀសទីទួលសុវត្ថិភាព។
លោកបន្តថា ជំនន់ទឹកភ្លៀងនេះ ក៏ប៉ះពាល់ដល់សាលារៀន ៦០កន្លែង មន្ទីរពេទ្យ និងមណ្ឌលសុខភាព ៩កន្លែង រួមនិងវត្តនិងទីតាំងសាសនាចំនួន ១៨កន្លែង។ ចំណែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ជាច្រើនរងការជន់លិច ប៉ុន្តែគិតត្រឹមថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញានេះ ស្ថានភាពទឹកបានស្រកទៅវិញអស់ហើយ។ យ៉ាងណាលោកថា វាបានបន្សល់ការខូចខាតកំណាត់ផ្លូវជាតិ និងផ្លូវបេតុងសរុបជាង ៧០ម៉ែត្រ និងផ្លូវដីប្រមាណ ៤៥០០ម៉ែត្រ។
លោកថ្លែងថា៖ «ឥឡូវនេះនៅសល់ទឹកដក់តែខាងជីក្រែងលើផ្លូវបន្តិចទេ។ ក្រៅពីហ្នឹង គឺទឹកបានចូលមកក្នុងស្ទឹងវិញ ចូលប្រព័ន្ធប្រឡាយអស់ហើយ វាលែងបែកស្ញែកទៀតហើយ»។
លោកបន្តថា ស្រូវពង្រោះរបស់ពលរដ្ឋប្រមាណជាង ២៦ ០០០ ហិកតាក៏រងការជន់លិចដែរ ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់ដឹងថាខូចខាតប៉ុន្មាននៅឡើយ ដោយរង់ចាំការចុះបូកសរុបសិន។
លោកសន្និដ្ឋានថា៖ «ឥឡូវស្រូវហ្នឹងគឺវាខូចខាត វាមិនមែនប៉ះពាល់ទៀតទេ។ ខូចខាតយើងត្រូវធ្វើផែនការមួយស្នើសុំពូជ ពីគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចដែលមានការពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅវិញ»។
បើតាមលោក គឹមលាង សុវត្ថិភាព និងទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋ ជាអទិភាពដែលអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធបានយកចិត្តទុកដាក់ បន្ទាប់មកគឺហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងដំណាំស្រូវ។
សម្រាកលើអង្រឹងក្រោមដើមឈើក្បែរវាលស្រែ លោក តាន់ វ័យ មានអាយុ ៦៧ឆ្នាំប្រាប់ថា ភ្លៀងជាប់ៗគ្នា បានបង្កឱ្យផ្ទះអ្នកភូមិមួយចំនួនដែលរស់នៅក្នុងភូមិប្រយុទ្ធ នៃស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប លិចដល់ជើងសសរផ្ទះ និងខ្លះលិចចូលដល់ក្រោមផ្ទះក៏មាន។ ចំណែកស្រូវពង្រោះដែលកំពុងបែកគុម្ព លោកថាត្រូវបានជំនន់ទឹកភ្លៀងពន្លិចឱ្យនៅត្រាំក្នុងទឹក ខ្លះនៅសល់ចុងឡឹមៗ និងខ្លះលិចបាត់ទាំងស្រុង។
ក្នុងចំណោមស្រូវដែលរងការជន់លិចនេះ ក៏មានស្រូវរបស់លោកតា វ័យ ជាង ១ហិកតាដែរ ដែលកន្លងមកលោកមើលថែ ដាក់ជី និងបាញ់ថ្នាំស្មៅសរុបអស់ប្រហែល ៣ទៅ ៤លានរៀល រហូតលូតលាស់ស្មើនឹងចង្កេះ។
លោកបន្តថា៖ «ភ្លៀង ៣យប់ ៣ថ្ងៃ លិចទាំងដំណាំ! លិចទាំងអីទាំងអស់! លិចទាំងស្រែទៀត!»។
ទោះបីមេឃរាំងភ្លៀង២ថ្ងៃជាប់គ្នាហើយក៏ដោយ ប៉ុន្តែលោកថាមិនទាន់បានទៅមើលស្រូវនៅឡើយ ព្រោះជាប់មើលគោ ហើយណាមួយផ្លូវទៅស្រែនៅលិចទឹកនៅឡើយ។ យ៉ាងណាបុរសមាឌល្អិត សម្បុរសណ្តែកបាយរូបនេះនិយាយដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរថា ស្រូវរបស់គាត់ទំនងមិនអាចគេផុតពីការរលួយទេ ព្រោះគិតត្រឹមថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញានេះ លិចទឹក ៥ថ្ងៃហើយ។
លោកនិយាយដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរថា៖ «តែ៣ ៤យប់ខូចអស់! វាលិចពីនេះ ទម្រាំដល់បិណ្ឌធំ(ភ្ជុំបិណ្ណ)មកលិចទៀត អស់បណ្ដោយ»។
និយាយដោយសម្តីមួយៗថា ឆ្នាំនេះទឹកជំនន់ហក់ឡើងលឿន ខណៈរាល់ឆ្នាំទាល់តែថ្ងៃបុណ្យភ្ជុំធំ ឬក្រោយភ្ជុំទើបមានទឹកជំនន់។ យ៉ាងណាកសិករដែលអាស្រ័យផលពីការចិញ្ចឹមគោ និងធ្វើស្រែរូបនេះ អះអាងថា ទឹកជំនន់តែងតែបន្សល់ការខូចខាតស្រូវរបស់គាត់រាល់ឆ្នាំកម្រខាន។
ចំណែកស្រូវប្រាំងប្រមាណ ១ហិកតា របស់គ្រួសារអ្នកស្រី តែ ម៉ារ័ត្ន ដែលជាកសិករម្នាក់ទៀតនៅឃុំពួកដដែលនេះ ក៏ត្រូវលិចលង់អស់គ្មានសល់។ អ្នកស្រី ម៉ារ័ត្ន ដែលគ្មានស្រែចម្ការផ្ទាល់ខ្លួន មានតែធ្វើស្រែប្រាំងរួមជាមួយប្អូនស្រី ដោយប្អូនរបស់គាត់ប្រមូលផលលើកដំបូងយក និងពេលសារស្រូវលាស់ផ្លែជាថ្មី នោះគាត់ជាអ្នកប្រមូលផល។
នៅមុនពេលមានជំនន់ទឹកភ្លៀង អ្នកស្រី និងប្តី បានគិតគ្នាថាស្រូវនោះអាចប្រមូលផលបានប្រហែល ៥០០គីឡូ ដែលអាចហូបបានខ្លះ និងដកលក់បានខ្លះ។ ក៏ប៉ុន្តែពួកគាត់ទើបច្រូតបានប្រហែលមួយរ៉ឺម៉កប៉ុណ្ណោះ ក្រៅពីនោះត្រូវលិចទឹកទាំងអស់។ អ្វីដែលអ្នកស្រីសោកស្តាយបំផុតនោះ គឺស្រូវដែលច្រូតហើយខំជញ្ជូនទុកក្រោមរោង ក៏ត្រូវដុះជាពន្លកអស់។
អ្នកស្រីលើកឡើងថា៖ «សោកស្តាយខ្លាំង ខំច្រូតហាលភ្លៀងហាលផ្គរ ហើយខំជញ្ជូនមក អូសផង ជញ្ជូនផង ទម្រាំបានមកដល់គោក ឥឡូវខូចអស់រលីង ដុះអស់»។
អ្នកស្រីថា៖ «រំពឹងថាយើងបានលក់ខ្លះ បានហូបខ្លះ ដល់អញ្ចេះទៅវាខូចអស់ទៅ ជំពាក់ជីគេទៀត»។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖«យើងអត់លុយហើយ អត់អីហូបហើយ ដល់ពេលខូចអស់អ៊ីចឹងទៀត អត់មានអីរំពឹងទេ មានតែខ្ចីអង្គការ»។
បើតាមអ្នកស្រី ម៉ារ័ត្ន ស្រូវប្រាំងឆ្នាំនេះចំណាយអស់ជាង ១លានរៀល ប៉ុន្តែចុងក្រោយខាតទាំងអស់។ បច្ចុប្បន្នប្តីរបស់អ្នកស្រីបានចេញទៅជួលបន្ទប់ស្នាក់នៅធ្វើការសំណង់នៅស្រុកស្រីស្នំ ខណៈអ្នកស្រីលក់បបរពេលព្រឹក និងលក់អន្សមអាំងពេលរសៀល ដើម្បីរកលុយបង់បំណុលធនាគារ និងជួយកូនស្រីម្នាក់ដែលកំពុងសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅរាជធានីភ្នំពេញ។
អ្នកស្រីស្នើថា៖ «សំណូមពររាជរដ្ឋាភិបាលឱ្យមានជួយនៅភូមិប្រយុទ្ធសុទ្ធតែក្រីក្រដែរ ហើយស្រូវក៏លិចអស់អត់មាន សុំជាពូជក៏បាន ជាអង្ករក៏បានដែរ»។
អំឡុងពេលចុះពិនិត្យស្ថានភាពទឹកជំនន់នៅខេត្តបាត់ដំបង និងបន្ទាយមានជ័យនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ពលរដ្ឋថានឹងឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តជួយមើលពលរដ្ឋ។
លោកថ្លែងថា៖ «បន្តិចទៀតទឹកស្រកវិញ យើងជួយស្តារវិញ។ ឥឡូវសំខាន់យើងសុវត្ថិភាពខ្លួនសិន»។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត សរសើរស្មារតីរឹងមាំរបស់ពលរដ្ឋនៅក្រុងប៉ោយប៉ែត និងតំបន់ជុំវិញ ដែលប្រឈមនឹងការលំបាកផ្ទួនៗក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំនេះ៕
