ជាកូនស្រីពៅនៅក្នុងគ្រួសារ ចាន់ សុផាវី ទទួលបានឱកាសខ្ពស់ជាងកូនប្រុសច្បងទាំង២ ដែលអាចបន្តការសិក្សាដល់ថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ ប៉ុន្តែកញ្ញា នៅតែឆ្លៀតពេលបង្កើតមុខរបរលក់ដូរ នៅតាមដងផ្លូវ ដើម្បីរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់ដល់ការសិក្សាបន្ថែម ហើយក៏ដើម្បីទទួលបានបទពិសោធន៍លើការបណ្តុះជំនាញខាងផ្នែករកស៊ី ឬបើកអាជីវកម្មផងដែរ។
និស្សិតឆ្នាំទី៤ ផ្នែកគណនេយ្យ នៅសាកលវិទ្យាល័យ ពាណិជ្ជសាស្រ្ដ អេស៊ីលីដា ចាន់ សុផាវី មិនបានគិតថា ការអង្គុយលក់ដូរ នៅតាមដងផ្លូវ ជារឿងគួរឱ្យខ្មាសគេនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាការងារដ៏ល្អមួយ ដែលជួយឱ្យនាងទទួលបានទាំងប្រាក់ចំណេញ និងបទពិសោធន៍ថ្មីៗ ដើម្បីឈានទៅចាប់ការងារកាន់តែល្អ នៅពេលរៀនចប់។ ចំណែកនិស្សិតមួយចំនួនទៀត ក៏កំពុងប្រើមុខរបរលក់ដូរនេះ ដើម្បីជាស្ពានឈានទៅទទួលបានជោគជ័យ នាថ្ងៃអនាគតផងដែរ។
ជារៀងរាល់ព្រឹក ចាប់ពីថ្ងៃចន្ទ ដល់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ចាន់ សុផាវី តែងតែក្រើកនៅព្រឹកព្រលឹម ដើម្បីជួយចម្អិនម្ហូបអាហារជាមួយម្តាយ ក៏ដូចជារៀបចំសម្ភារលក់ដូររបស់ខ្លួន យកមកអង្គុយលក់ នៅលើខឿនផ្លូវ ខាងមុខវិទ្យាល័យជាស៊ីមសាមគ្គី ចន្លោះពីម៉ោង៧ព្រឹក ដល់ម៉ោង ២ រសៀល ហើយពេលវេលា ដែលនៅសល់ គឺ សុផាវី បានផ្តោតទៅលើការសិក្សា ព្រោះនាងជិតបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រហើយ។
និស្សិតវ័យ២៤ឆ្នាំ ចាន់ សុផាវី បានទទួលស្គាល់ថា ការបង្កើតមុខរបរលក់ដូរផង និងរៀនផង វាអាចមានការលំបាក ប៉ុន្តែកញ្ញាបានបញ្ជាក់ថា វាអាស្រ័យទៅលើការបែងចែកពេលវេលា និងការកំណត់គោលដៅរបស់យើងផ្ទាល់ ថាតើយើងចង់ទទួលបានបទពិសោធន៍ថ្មីៗ បន្ថែមទៅលើចំណេះដឹង ដែលយើងបានរៀននៅក្នុងសាលា ឬយ៉ាងណា?
កញ្ញា សុផារី បាននិយាយដោយសំឡេងថ្នមៗថា៖ «ការងារលក់ដូរ នៅតាមដងផ្លូវនេះ អាចមានការពិបាកដែរ ព្រោះខ្ញុំលក់ទាំងបាយប្រអប់ កាហ្វេហ្វីន តែបៃតង និងភេសជ្ជៈផ្សេងៗទៀត ប៉ុន្តែវាជាការងារ ដែលខ្ញុំពេញចិត្ត។ ខ្ញុំទើបបើកលក់បានជាង៣ខែទេ ប៉ុន្តែឃើញថា វារាងប្រសើរដែរ ព្រោះក្នុង១ថ្ងៃៗ ខ្ញុំអាចទទួលបានប្រាក់ចំណេញចន្លោះពី ៥ទៅ៦ម៉ឺនរៀល អ៊ីចឹងវាជួយដល់ការសិក្សារបស់ខ្ញុំ បានមួយផ្នែកដែរ»។
ជាមួយគ្នានេះ សុផាវី បានទម្លាយថា ការសិក្សាក្នុង១ឆ្នាំៗ នាងចំណាយជាង១ពាន់ដុល្លារ ដែលផ្គត់ផ្គង់ដោយប៉ាម៉ាក់ និងបងៗរបស់នាង ដែលពួកគាត់ ក៏ជាអ្នករកស៊ីផងដែរ ជាពិសេស បងប្រុសទី១ ចាន់ មុនីរដ្ឋ ដែលបានបើកអាជីវកម្មរកស៊ីបែបនេះយូរមកហើយ ដូច្នេះការចេញមកលក់ដូរដោយខ្លួនឯងនេះ សុផាវី ចង់ស្គាល់រសជាតិជីវិតបែបនេះ ក៏ដូចជាទទួលបានបទពិសោធន៍ថ្មីៗបន្ថែម។
កញ្ញាបានបញ្ជាក់ថា៖ «តាមពិតស្ថានភាពគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ ពេលនេះ អាចផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សារបស់ខ្ញុំបាន ដោយមិនចាំបាច់ឱ្យខ្ញុំខ្វល់ទេ ប៉ុន្តែការចេញមកលក់ដូរនេះ គឺខ្ញុំចង់រកចំណូលជួយសម្រាលបន្ទុកដល់ពួកគាត់បានខ្លះ ជាពិសេសខ្ញុំចង់ទទួលបានបទពិសោធន៍ថ្មីៗសម្រាប់ខ្លួនឯង តាមរយៈការលក់ដូរនេះ ព្រោះទៅថ្ងៃខាងមុខ ខ្ញុំក៏ចង់មានទីកន្លែងផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីបើកអាជីវកម្មរកស៊ីផងដែរ អ៊ីចឹងយើងគួរណាស់ ស្គាល់ពីរបត់ថ្មីៗនៃការរកស៊ី នៅក្នុងសង្គមរបស់យើង»។
ចំណែក លោក ចាន់ មុនីរដ្ឋ បងប្រុសទី១របស់ សុផាវី បានឱ្យដឹងថា លោកផ្ទាល់ និងប្អូនប្រុសទី២ បានរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី១២ទេ ព្រោះស្ថានភាពគ្រួសាររបស់លោក នៅពេលនោះ មានការពិបាក ហេតុនេះលោកបានត្រឹមរៀនវគ្គខ្លីៗផ្នែកទីផ្សារ ដើម្បីអភិវឌ្ឍគំនិត និងរកការងារធ្វើទៅតាមលទ្ធភាព ដោយលោកធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការងារច្រើនទាំងផ្នែកលក់ ផ្នែកគិតលុយ អ្នកប្រមូល (Collector) និងផ្នែករកស៊ី។
បច្ចុប្បន្ន លោក មុនីរដ្ឋ នៅបន្តការងារជាអ្នកលក់កាហ្វេ នៅតាមដងផ្លូវ ហើយលោកក៏មានក្រុមការងារ សម្រាប់ជួលបម្រើជាកាហ្វេ និងភេសជ្ជៈផ្សេងៗ នៅតាមកម្មវិធីនានាផងដែរ ដោយលោកអះអាងថា អាចរកចំណូលទ្រទ្រង់ជីវភាពបានសមរម្យ។ ប៉ុន្តែ លោក មុនីរដ្ឋ ចង់ឱ្យ ប្អូនស្រីពៅរបស់លោក រៀនឱ្យបានខ្ពស់ ដើម្បីមានគំនិតកាន់តែច្រើន ក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ។
យុវជនវ័យ ២៨ ឆ្នាំ រូបនេះ បាននិយាយថា៖ «ភាពជោគជ័យ វាមិនអាស្រ័យទៅលើការរៀនខ្ពស់ ឬមិនបានរៀនខ្ពស់នោះទេ គឺអាស្រ័យលើផ្នត់គំនិតរបស់យើង ធ្វើជាគោល ក៏ប៉ុន្តែគ្រប់សម័យកាល និងគ្រប់ជំនាន់ទាំងអស់ គឺការសិក្សា សំខាន់បំផុត ព្រោះពេលយើងរៀនបានខ្ពស់ ការគិតរបស់យើងក៏មានវិសាលភាពទៅតាមហ្នឹងដែរ»។
លោកបន្ថែមថា៖ «ចំណែកប្អូនស្រីរបស់ខ្ញុំ គាត់កំពុងសាកល្បងការលក់ដូរដោយខ្លួនឯង ដើម្បីសន្សំបទពិសោធន៍ តែអ្វីដែលសំខាន់ គឺត្រូវជំរុញឱ្យគាត់រៀន ឱ្យបានល្អជាទីបំផុត ហើយបន្ទាប់ពីការសិក្សាបានល្អហើយ យើងអាចពង្រីកការរកស៊ីរបស់គាត់ គឺអាចមានហាង និងធ្វើអ្វីដែលល្អប្រសើរជាងហ្នឹងទៀត ព្រោះការធ្វើការងារ និងការរកស៊ី ល្អដូចគ្នា»។
ចំណែក កញ្ញា យិន ម៉ីដារាហ្គីតា ដែលកំពុងសិក្សាឆ្នាំទី១ ផ្នែកគណនេយ្យ នៅវិទ្យាស្ថានខេមអេដ ក៏កំពុងបើកអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីរកប្រាក់ទៅផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សា ដែលត្រូវចំណាយចន្លោះពី ៥ពាន់ ទៅ៦ពាន់ដុល្លារ ក្នុង១ឆ្នាំ។ បើទោះបីជាឪពុកម្តាយ មានលទ្ធភាពឱ្យរៀននៅសាលាថ្លៃ និងទំនើបក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែស្រ្តីវ័យ១៩ឆ្នាំរូបនេះ មិនចង់ទម្លាក់បន្ទុកទាំងស្រុងឱ្យក្រុមគ្រួសារឡើយ។
នៅក្នុងការបោះជំហានទៅបង្កើតមុខរបរផ្ទាល់ខ្លួននេះ យិន ម៉ីដារាហ្គីតា បានសម្រេចជួលទីតាំងផ្ទះរបស់គេមួយកន្លែង ស្ថិតនៅម្តុំសំណង់១២ ដើម្បីបើកហាងលក់ការ៉េម និងភេសជ្ជៈជាច្រើនទៀត មានដូចជាកាហ្វេ តែទឹកដោះគោ ទឹកផ្លែឈើ សាន់ដេយ៉ាអួរ តែ និងឡាតេ ជាដើម ក្រោមស្លាកយីហោផ្ទាល់ខ្លួន ឈ្មោះថា «ShengDanXue» ដោយបានដំណើរការ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥។
ជុំវិញការសម្រេចបង្កើតមុខរបរខ្លួនឯងនេះ ម៉ីដារាហ្គីតា បានប្រាប់ថា៖ «ខ្ញុំឃើញថា វិស័យនេះ មានបើកច្រើន ជាពិសេសនៅភ្នំពេញ ដែលភាគច្រើនជាការនាំយកយីហោមកពីបរទេស ប៉ុន្តែខ្ញុំបានបង្កើតយីហោខ្លួនឯង ហើយកញ្ចប់ចំណាយសរុបនៃការបើកហាងនេះអស់ប្រមាណ ១៥ ០០០ដុល្លារ»។
បើទោះជាមានបទពិសោធន៍នូវក្មេងខ្ចីខាងផ្នែករកស៊ី តែក្រោមការជួយជ្រោមជ្រែងពីគ្រួសារ ដែលប៉ាម៉ាក់ ជាអ្នករកស៊ីដែរនោះ បានជួយឱ្យ យិន ម៉ីដារាហ្គីតា អាចដំណើរការបើកអាជីវកម្មលក់ដូរបានល្អ និងអាចរកបានចំណូលច្រើនគួរសម ហើយបានសម្រេចបើកសាខាទី២ និងទី៣ ព្រមទាំងបានលក់យីហោ « ShengDanXue» នេះ ទៅឱ្យគេលក់បន្ត បាន២សាខាទៀតផងដែរ។
និស្សិតឆ្នាំទី១ ផ្នែកគណនេយ្យរូបនេះ បានទម្លាយថា បច្ចុប្បន្ន នាងអាចរកចំណូលបានខ្ទង់១០០០ដុល្លារ ក្នុង១សាខា ហើយផលចំណេញនេះ ក៏បានជួយឱ្យ យិន ម៉ីដារាហ្គីតា មានលទ្ធភាពជួយបង់ថ្លៃសាលាជំនួសឪពុកម្តាយបាន៥០ភាគរយដែរ តែកញ្ញារូបនេះ បានអះអាងថា ជាង១ឆ្នាំអីទៀត នាងអាចរ៉ាប់រងការបង់ថ្លៃសាលាដោយខ្លួនឯងបានហើយ ហើយក៏មានលទ្ធភាពរកចំណូល សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទៅលើការចំណាយផ្សេងៗទៀតដែរ។
ជាមួយគ្នានេះ យិន ម៉ីដារាហ្គីតា បានផ្តល់ជាគំនិតឱ្យនិស្សិតខ្មែរផ្សេងទៀត គួរហ៊ានចេញមករកស៊ី។ ទោះរៀនផង បើករបររកស៊ីផង មានការពិបាក ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យទៅលើការបែងចែកពេលវេលាឱ្យបានច្បាស់លាស់ ព្រោះការចេញរកស៊ី ក៏ជាចំណែក ជួយដល់ការសិក្សារបស់យើងផងដែរ។
«ខ្ញុំគិតថា បើយើងមានគំនិតក្នុងការបើកជាមុខរបរបែបនេះ គឺខ្ញុំជំរុញឱ្យនិស្សិតរបស់យើង ដែលកំពុងសិក្សា ធ្វើបែបហ្នឹងដែរ ព្រោះបើយើងរៀនបណ្តើរ រកស៊ីបណ្តើរ គឺយើងអាចយកបទពិសោធន៍ ដែលយើងបានជួបផ្ទាល់ ទៅជួយដល់ការរៀនសូត្រ ហើយអ្វីដែលយើងបានរៀន ក៏បានជួយដល់ការងាររបស់យើងដូចគ្នា»។ យិន ម៉ីដារាហ្គីតា បានបញ្ជាក់។
ជាមួយគ្នានេះ ម៉ីដារាហ្គីតា ចង់ពង្រីកមុខរបររកស៊ីនេះឱ្យកាន់តែធំ គឺបើកសាខាផ្ទាល់ខ្លួនបន្ថែមទៀត ព្រមទាំងលក់យីហោឱ្យគេ ទាំងនៅភ្នំពេញ និងទៅតាមខេត្ត ព្រោះនាងចង់ប្រើមុខរបរនេះ ធ្វើជាស្ពាន ក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពខ្លួនឯងឱ្យបានកាន់តែប្រសើរ និងរៀនឱ្យបានខ្ពស់ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ហើយមុខរបរនេះ ក៏នឹងជួយឱ្យនាងរកបានចំណូល សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារផងដែរ។
និស្សិតរូបស្រស់ យិន ម៉ីដារាហ្គីតា បានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំមិនបោះបង់ការបើកអាជីវកម្មនេះទេ ព្រោះគោលដៅរបស់ខ្ញុំ គឺចង់បញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិត នៅក្រៅប្រទេស អ៊ីចឹងការបើកអាជីវកម្មនេះ វាជាចំណែកយ៉ាងសំខាន់ ជួយដល់ការសិក្សារបស់ខ្ញុំ ហើយបន្ថែមទៅលើអាជីវកម្មនេះ គឺទៅថ្ងៃមុខខ្ញុំក៏នឹងប្រឡូកចូលក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀតផងដែរ»។
ចំណែក សុផល មុនី ក៏កំពុងផ្តោតខ្លាំង ទៅលើការរកស៊ី។ បើទោះបីជា នាងបានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែស្រ្តីរូបនេះ នៅតែបន្តលក់កាហ្វេ ដែលខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារ បានបង្កើតតាំងពីឆ្នាំ២០២១ ហើយ មុនី ក៏បានបើក Coffee Catering សម្រាប់ជួលនៅតាមកម្មវិធីផ្សេងៗផងដែរ គឺមានទាំងកញ្ចប់ Silver ២៥០កែវ កញ្ចប់ Gold ៥០០កែវ និងកញ្ចប់ Silver ៣៥០កែវ ទៅតាមតម្រូវការរបស់ភ្ញៀវ។
ទាក់ទងទៅនឹងការលក់កាហ្វេនេះ សុផល មុនី បានទម្លាយថា នាងស្រលាញ់ចូលចិត្តតាំងពីរៀននៅវិទ្យាល័យ ប៉ុន្តែនាងបញ្ជាក់ថា៖ «មិនមែនថា រៀនចប់វិទ្យាល័យ ខ្ញុំត្រូវតែទៅបើកហាងអាជីវកម្មផ្ទាល់តែម្តងនោះទេ គឺគោលចម្បងសំខាន់ ខ្ញុំត្រូវរៀនសូត្រឱ្យបានដល់បរិញ្ញាបត្រអីដែរ ព្រោះយើងជាអ្នករៀន យើងអាចមានចំណេះដឹង វាយលុកចូលទៅក្នុងទីផ្សារបានលឿន»។
នៅក្នុងចំណុចនេះ សុផល មុនី បានអះអាងថា ការបើកមុខរបររកស៊ីនេះ មានភាពស្មុគស្មាញ ហើយក៏ប្រឈមទៅនឹងការក្ស័យធន់ផងដែរ បើសិនជាយើងគ្រប់គ្រងមិនបានល្អ និងមិនមានចំណេះជំនាញប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារ ត្បិតអីមានអ្នកខ្លះបើកលក់ហើយ ក៏បិទទៅវិញ ក៏ព្រោះតែបញ្ហាទាំងអស់នេះ។
សុផល មុនី បញ្ជាក់ថា៖ «ការលក់កាហ្វេ តាំងពីដើម ដល់ពេលនេះ មានដំណើរការទៅមុខ ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមជាងគេ គឺមានអ្នកបើកលក់កាហ្វេច្រើន អ៊ីចឹងវាតែងមានការប៉ះពាល់ តែអ្វីដែលយើងអាចឈរជើងបាន ក្នុងការរក្សាក្រេឌីត និងទីផ្សាររបស់យើងបាន គឺទាក់ទងទៅនឹងរសជាតិ និងការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ ដែលយើងនៅតែអាចរក្សាម៉ូយរបស់យើង ទោះយើងបានដំឡើងតម្លៃពី ៥០០០ទៅ ៧០០០រៀល ក្នុង១កែវ»។
តែទោះបីជាយ៉ាងណា ស្រ្តីរូបនេះ បានលើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នករកស៊ី ត្រូវចេះបែកគំនិតបង្កើតមុខទំនិញលក់ឱ្យបានច្រើនមុខ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីរកចំណូលបន្ថែមទៅលើមុខរបរចាស់។
សុផល មុនី បញ្ជាក់ថា៖ «បើឱ្យពួកខ្ញុំរកស៊ីកាហ្វេមួយមុខ វាមិនអាចទ្រទ្រង់បានល្អប៉ុន្មានទេ គឺយើងមានការគួបផ្សំនឹងរបរថ្នាំពេទ្យតាំងពីដើមមកផង ហើយរដូវកាលណាមានឱកាសរកស៊ីអ្វីបាន យើងក៏រក គ្រាន់តែថា កាហ្វេ យើងនៅរក្សារហូតមក ហេតុនេះហើយទើបខ្ញុំចេញបន្ថែមនូវ Coffee Catering ព្រោះក្នុងកម្មវិធីរបស់គេត្រឹម១ព្រឹក យើងអាចលក់បានចន្លោះពី ៥០០ ទៅ ៧០០កែវ ស្មើនឹងយើងលក់នៅផ្ទះ ៣ទៅ៤ថ្ងៃ អ៊ីចឹងកាហ្វេនេះ យើងអាចពង្រីក ដើម្បីគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក»។
នៅមុនពេលចេញរកស៊ីនេះ សុផល មុនី ក៏នាងធ្លាប់បានធ្វើការជាមួយសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា តាំងពីប្រឡងជាប់បាក់ឌុប ប៉ុន្តែ មុនី បានផ្អាកការងារនេះ ដើម្បីទៅធ្វើការងារផ្សេងៗទៀត ទៅតាមចំណេះដែលនាងមាន ក្រោយបញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រ ហើយការងារទាំងអស់នោះ កាន់តែធ្វើឱ្យនាងមានបទពិសោធន៍ ក្នុងការគ្រប់គ្រងទៅលើការរកស៊ី។
កញ្ញាបានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំបានប្រឡូកក្នុងវិស័យការងារច្រើនដែរ ហើយកាលណាខ្ញុំចេញទៅធ្វើការ ខ្ញុំចេះគ្រប់គ្រងមនុស្ស។ ម៉ាក់របស់ខ្ញុំ គាត់ជាអ្នកមានទំនោររកស៊ីតាំងពីដើមមក ក៏ប៉ុន្តែខ្ញុំត្រូវទៅរៀនចំណេះជំនាញអីផ្សេងមកពីក្រៅសិន ព្រោះយើងអត់ដឹងថា សម័យកាលទៅមុខ នឹងមានការវិវឌ្ឍ ឬយើងពង្រីកទៅជាយ៉ាងម៉េចទៀតទេ»។
សុផល មុនី បន្ថែមថា៖ «បើសិនជាយើងអត់បានចេះ អត់បានរៀនពីអាអស់ហ្នឹងមកទេ គឺ៥ទៅ១០ឆ្នាំទៅមុខទៀត គេដើរទៅដល់មុខអស់ តែយើងនឹងនៅយឺតក្រោយគេ ដូច្នេះបានជាខ្ញុំត្រូវរៀនឱ្យចប់បរិញ្ញាបត្រ ទោះម៉ាក់របស់ខ្ញុំ ឱ្យឈប់រៀន ហើយចេញរកស៊ី តាំងពីរៀនចប់ថ្នាក់ទី១២ ក៏ដោយ»។
លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានសម្តែងការសាទរទៅដល់យុវជន សិស្សនិស្សិត និងពលរដ្ឋ ដែលបានបង្កើតមុខរបរផ្ទាល់ខ្លួន ទៅតាមលទ្ធភាពដែលខ្លួនមាន ហើយនេះជាសកម្មភាពដ៏រស់រវើកមួយនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
លោកបានបន្ថែមថា ការបង្កើតមុខរបររកស៊ី ជាលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធនេះ ក៏ស្របទៅនឹងគោលនយោបាយ «១លាន៥សែន» ឬការអនុវត្តកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេសដល់យុវជន ១លាន៥សែននាក់ របស់ក្រសួងការងារ ក្រោមកញ្ចប់ថវិកាចំណាយរបស់រដ្ឋ ដែលបានដាក់ចេញ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយកម្មវិធីនេះ បានផ្តល់ឱកាសឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសយុវជនមកពីគ្រួសារក្រីក្រ និងមកពីតាមខេត្ត បានរៀនជំនាញខ្លីៗ ដើម្បីអាចចេញទៅប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតបាន ឬក៏ទៅធ្វើការជាអ្នកជំនាញ នៅក្នុងវិស័យ ដែលគាត់ជ្រើសរើស។
អ្នកនាំពាក្យវ័យក្មេងរបស់ក្រសួងការងាររូបនេះ បញ្ជាក់ថា៖ «ការរៀនជំនាញ ហើយចេញទៅប្រកបការងាររបស់យុវជនយើង ក៏ដូចជាសិស្សនិស្សិត ដែលកំពុងសិក្សា គឺជាសកម្មភាពមួយ ដែលក្រសួងការងារ អបអរសាទរខ្លាំងមែនទែន ហើយនេះក៏ជាអ្វីដែលរាជរដ្ឋាភិបាលចង់បាន គឺពលរដ្ឋកម្ពុជាម្នាក់ ត្រូវមានជំនាញ១យ៉ាងតិច»។
លោក មេសា បន្ថែមថា៖ «ការជ្រើសរើសរៀនជំនាញបច្ចេកទេស មកបើកអាជីវកម្ម ឬពង្រឹងអាជីវកម្មខ្លួនឯង ឬក៏ពួកគាត់អាចទៅរៀនយកមុខវិជ្ជាផ្សេងទៀត នៅមហាវិទ្យាល័យ គឺជារឿងដែលយើងអបអរសាទរខ្លាំង ព្រោះវាបានផ្តល់ឱកាសការងារ និងការបង្កើតមុខរបរ ដើម្បីអាចជាស្ពានចម្លងដល់យុវជន និងពលរដ្ឋរបស់យើង ក្នុងការឈានទៅរកការរីកចម្រើនថែមទៀត នាពេលអនាគត»។
ចំណែក លោក វ៉ន ពៅ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ នៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន មានសិស្សនិស្សិតច្រើន ទាំងអ្នកនៅភ្នំពេញ ជាពិសេសអ្នកមកពីតាមខេត្ត ដែលមានការខ្វះខាតក្នុងការសិក្សា បានបើកអាជីវកម្មរកស៊ី ដូចជាលក់កាហ្វេ អ្នករត់រឺម៉កកងបី អ្នកដឹកអីវ៉ាន់ និងការងារផ្សេងៗទៀត ដើម្បីទ្រទ្រង់ដល់ការសិក្សា ហើយនេះជាចំណុចមួយ គួរឱ្យកត់សម្គាល់។
លោកបានធ្វើការប្រៀបធៀបថា នៅប្រទេសជឿនលឿន នៅពេលរៀន គឺភាគច្រើន គេផ្តោតតែទៅលើការរៀនមួយមុខ មិនបានទៅបើកអាជីវកម្មអ្វីផ្សេងទេ ប៉ុន្តែចំពោះប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ និងប្រទេសក្រីក្រ គេតែងយកពេលវេលាមួយចំនួនពីការសិក្សា មកបើកអាជីវកម្ម ដើម្បីរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សា ហើយនេះជាសកម្មភាព ដែលនិស្សិតខ្មែរយើងមួយចំនួន កំពុងអនុវត្ត។
ការធ្វើបែបនេះ ក៏អាចប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សា តែក៏បានបទពិសោធន៍ល្អដូចគ្នា។ លោក វ៉ន ពៅ បញ្ជាក់ថា៖ «ជាទូទៅការសិក្សារៀនសូត្រ យើងគួរមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការសិក្សា ក៏ដូចជាការស្រាវជ្រាវឯកសារផ្សេងៗទៀត ក៏ប៉ុន្តែដោយសារការខ្វះខាត ទើបពួកគាត់ត្រូវរកចំណូលបន្ថែម តាមរយៈការចេញមកបើកអាជីវកម្មដោយខ្លួនឯង ហើយនេះក៏ជាបទពិសោធន៍ជីវិត រៀនផង និងធ្វើការផងដែរ»។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «នៅពេលគាត់រៀនចប់ គាត់នឹងមានទុនស្រាប់ គឺបទពិសោធន៍នៃការអនុវត្តជាក់ស្តែង ទៅលើការបើកអាជីវកម្មនេះឯង ដែលអាចជួយឱ្យគាត់ កាន់តែមានភាពរឹងមាំ ក្នុងការទៅបង្កើតមុខរបរ ឬពង្រីកអាជីវកម្មកាន់តែធំ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត និងគ្រួសារ ក៏ដូចជាសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ហើយវាក៏ជាការលត់ដំ ដែលធ្វើឱ្យនិស្សិតរបស់យើង ស្គាល់ភាពត្រជាក់ ក្តៅ និងភាពលំបាកសព្វបែបយ៉ាងនៅក្នុងជីវិតពិតផងដែរ»៕
