មន្ត្រីខេត្តមណ្ឌលគិរីម្នាក់បានឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងថាមពលអគ្គិសនីដើរដោយខ្យល់ដំបូងគេនៅកម្ពុជា អាចបានឈូសឆាយចូលក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃដោយខុសពីទីតាំងដែលទទួលបានការអនុញ្ញាត ខណៈគម្រោងនេះកំពុងរងការរិះគន់ពីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនៅខេត្តនេះផងដែរ។
លោក ហាស់ វិបុល ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តមណ្ឌលគិរី មានប្រសាសន៍ថា ការឈូសឆាយដីបានកើតឡើងនៅតាមព្រំប្រទល់រវាងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំព្រេច និងដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា ចន្លោះថ្ងៃទី១៨ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន SchneiTec Co. បាន «ឈូសឆាយខុសទីតាំង»។
លោក វិបុល មានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចអះអាងបាន១០០ភាគរយទេ ប៉ុន្តែមន្ត្រីជំនាញកំពុងធ្វើការសិក្សាថា តើទីតាំងដែលត្រូវបានឈូសឆាយនោះ ជាទីតាំងដែលទទួលបានការអនុញ្ញាត ឬអត់»។ លោកបន្តថា អាជ្ញាធរបានបញ្ជាឱ្យផ្អាកសកម្មភាពឈូសឆាយជាបណ្ដោះអាសន្ន ខណៈការស៊ើបអង្កេតកំពុងបន្ត ហើយក៏បានកោះហៅក្រុមហ៊ុនឱ្យចូលបំភ្លឺផងដែរ។
លោក វិបុល បានឱ្យដឹងថា ផ្ទៃដីដែលត្រូវបានឈូសឆាយមានទំហំប្រមាណកន្លះហិកតា រួមទាំងផ្លូវចូលមួយខ្សែដែលមានប្រវែងប្រហែល១៤២ម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែអ្នកសារព័ត៌មានខេមបូចា ដែលបានចុះដល់ទីតាំងនោះកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា បានសង្កេតឃើញថា មានផ្លូវជាច្រើនខ្សែត្រូវបានបើកក្នុងតំបន់នោះ ដែលបើគិតបញ្ចូលគ្នាមានប្រវែងលើសពីតួលេខនេះ ហើយផ្ទៃដីដែលត្រូវបានឈូសឆាយក៏ហាក់មានទំហំធំជាងកន្លះហិកតាផងដែរ។
សារព័ត៌មានខេមបូចា មិនទទួលបានការឆ្លើយតបណាមួយពីក្រុមហ៊ុន SchneiTec ចំពោះសំណើសុំការបំភ្លឺជុំវិញករណីនេះនោះទេ។
ក្រុមហ៊ុន SchneiTec គឺជាក្រុមហ៊ុនមួយក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនជាច្រើន ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងថាមពលអគ្គិសនីដើរដោយខ្យល់ទំហំ៩០០មេហ្គាវ៉ាត់ (MW) នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី។ គម្រោងនេះជាផ្នែកមួយនៃផែនការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការពង្រីកការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញ និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការអគ្គិសនីដែលកំពុងកើនឡើង។
សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចពូនង ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ បានលើកឡើងថា ការឈូសឆាយដី និងសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងបានចាប់ផ្តើមឡើងដោយមានការពិគ្រោះជាមួយសហគមន៍នៅមានកម្រិត។ ពួកគេបង្ហាញការព្រួយបារម្ភថា គម្រោងនេះអាចប៉ះពាល់ដល់ការចូលប្រើប្រាស់ដីដូនតា ជីវភាពរស់នៅ និងទីកន្លែងដែលមានសារៈសំខាន់ផ្នែកវប្បធម៌។ ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងនេះ ក៏ធ្លាប់ចូលរួមអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានគេភ្ជាប់ទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅដោយបង្ខំរបស់សហគមន៍នាពេលកន្លងមក។
លោក វិបុល មានប្រសាសន៍ថា៖ «ទីតាំងដែលយើងអនុម័តឱ្យពួកគេអភិវឌ្ឍ គឺស្ថិតនៅក្បែរនោះ ដូច្នេះវាអាចជាកំហុសផ្នែកបច្ចេកទេសរបស់ក្រុមហ៊ុន។ យើងត្រូវពិនិត្យឡើងវិញ។ ប្រសិនបើរកឃើញថាក្រុមហ៊ុនមានកំហុស ពួកគេនឹងត្រូវទទួលខុសត្រូវ»។
ក្រុមហ៊ុន SchneiTec គ្រោងដំឡើងតួប៊ីនខ្យល់ចំនួន ៤៩គ្រឿង លើផ្ទៃដីជិត ៤០ហិកតា នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍វាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសង្គម (ESIA) ដែលសារព័ត៌មានខេមបូចាទទួលបាន។ របាយការណ៍បង្ហាញថាតួប៊ីនស្ទើរតែទាំងអស់នឹងត្រូវសាងសង់នៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា ខណៈតួប៊ីនមួយគ្រឿងស្ថិតនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំព្រេច។
អង្គការអភិរក្សធម្មជាតិបានលើកឡើងថា ពួកគេគាំទ្រគម្រោងទាំងនេះ ប្រសិនបើមានវិធានការកាត់បន្ថយហានិភ័យចំពោះសត្វព្រៃ និងគោរពសិទ្ធិរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងជនជាតិដើមភាគតិច។
ក្រុមហ៊ុន SchneiTec បានបញ្ជាក់នៅក្នុងរបាយការណ៍វាយតម្លៃផលប៉ះពាល់ថា៖ «គម្រោងនេះនឹងផ្តល់ប្រភពអគ្គិសនីជំនួសឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល កាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូន និងការបំពុលខ្យល់ ព្រមទាំងរួមចំណែកដល់ការការពារបរិស្ថាន និងការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ»។ ក្រុមហ៊ុនក៏បានអះអាងថា គម្រោងនេះនឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច ហើយការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយសហគមន៍ដែលរងផលប៉ះពាល់ត្រូវបានអនុវត្តរួចហើយ។
របាយការណ៍វាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បានបញ្ជាក់ថា គម្រោងនេះមានតម្លៃវិនិយោគជាង១៨៥លានដុល្លារ នឹងបង្កើតការងារសំណង់ជាង១០០កន្លែង ព្រមទាំងការងារអចិន្ត្រៃយ៍ប្រមាណជាង១០កន្លែងផងដែរ។ របាយការណ៍ដដែលក៏បានឱ្យដឹងថា ផ្ទៃដីទាំងមូលដែលក្រុមហ៊ុនបានជួលពីរដ្ឋ សម្រាប់គម្រោងនេះមានទំហំជាង ៦ ៩០០ ហិកតាដែលជាទំហំដីខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំង បើប្រៀបធៀបទៅនឹងក្បាលដីតូចៗដែលសហគមន៍មូលដ្ឋានជាច្រើននៅតែពិបាកទទួលបានបណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់។
ទំហំទុនវិនិយោគសរុបសម្រាប់គម្រោងថាមពលអគ្គិសនីដើរដោយខ្យល់ទាំងមូល ដែលមានសមត្ថភាពផលិតអគ្គិសនី ៩០០មេហ្គាវ៉ាត់ នៅមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។
អ្នកស្រី សាន ឡេប ជាជនជាតិដើមភាគតិចពូនង រស់នៅភូមិឡៅកា បានបង្ហាញក្តីព្រួយបារម្ភចំពោះការឈូសឆាយដីថ្មីៗនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃ។
អ្នកស្រីបានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍សោកស្តាយខ្លាំងណាស់។ ចាស់ទុំរបស់យើងតែងតែប្រាប់ថា តំបន់នេះជាព្រៃបុរាណ ដែលជាជម្រករបស់សត្វព្រៃជាច្រើនប្រភេទ។ ពីមុន យើងធ្លាប់មានបំណងអភិវឌ្ឍទីនេះជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ដើម្បីបង្កើតប្រាក់ចំណូលសម្រាប់សហគមន៍»។
ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត ឈ្មោះ ភ្លឹក ណាវី បាននិយាយថា អ្នកភូមិតែងចូលទៅប្រមូលអនុផលព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់នេះ ហើយបារម្ភថាការអភិវឌ្ឍអាចរារាំងការចូលទៅរកអនុផលព្រៃឈើនាពេលអនាគត និងនាំឱ្យមានការឈូសឆាយព្រៃឈើបន្ថែមទៀត។
លោក ទី សុផល ប្រធានមន្ទីររ៉ែ និងថាមពលខេត្តមណ្ឌលគិរី មានប្រសាសន៍ថា ការសាងសង់គម្រោងអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលខ្យល់របស់ក្រុមហ៊ុន SchneiTec និងគម្រោងរបស់ក្រុមហ៊ុនមួយទៀត គ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៧។
លោកបានបន្តថា កម្ពុជាត្រូវការប្រភពថាមពលស្អាត ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលអគ្គិសនីពីប្រទេសជិតខាង និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីក្នុងស្រុកដែលកំពុងកើនឡើង។
លោក សុផល បានបញ្ជាក់ថា៖ «ការអភិវឌ្ឍតែងតែចៀសមិនផុតពីផលប៉ះពាល់។ មុននឹងអនុវត្តគម្រោងក្រសួងបានពិចារណាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើផលប៉ះពាល់ផ្នែកបរិស្ថាន និងសង្គម។ យើងបានវាយតម្លៃថា ផលប៉ះពាល់ទាំងនោះមិនស្ថិតក្នុងកម្រិតដែលអាចរារាំងការអភិវឌ្ឍគម្រោងនោះទេ»។
ភាពចម្រូងចម្រាសជុំវិញគម្រោងនេះ កើតឡើងស្របពេលដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំណត់គោលដៅបង្កើនថាមពលកកើតឡើងវិញក្នុងសមត្ថភាពផលិតអគ្គិសនីសរុបឱ្យកើនដល់៧០ភាគរយ នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ដែលកើនពី៦៣ភាគរយនាពេលបច្ចុប្បន្ន៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Wind Power Developer Faces Probe Over Land Clearing in Mondulkiri Wildlife Sanctuaries
