សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ថវិកាជាតិឆ្នាំ២០២៧ នឹងត្រូវបង្កើនការចំណាយលើផ្នែកការពារជាតិ សន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ដែលអាចកើនជិត១៤ភាគរយ ឬប្រហែល១,៦១ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមសេចក្ដីព្រាងថវិកាដែលត្រូវបានបង្ហោះផ្សាយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។
ចំនួននេះបានកើនឡើងជាងបួនដងនៃផែនការប្រចាំឆ្នាំដែលត្រូវកើនក្នុងរង្វង់តែ៣,២ភាគរយសម្រាប់ឆ្នាំបន្ទាប់។ ការកើនឡើងនេះក្រោយមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃរហូតដល់មានការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយប្រដាប់អាវុធកាលពីឆ្នាំមុន។
ជាមួយគ្នានេះដែរ បើតាមសេចក្ដីព្រាងថវិកា ក្រសួងចំនួនយ៉ាងតិចប្រាំពីរត្រូវបានកាត់បន្ថយថវិកាសរុបប្រហែល២៧០លានដុល្លារ ដែលក្រសួងទាំងនោះរួមមានក្រសួងកសិកម្ម ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ជាដើម។ ថវិកាសម្រាប់ក្រសួងដែលគ្រប់គ្រងការអភិវឌ្ឍថាមពល និងវិនិយោគអាចនឹងកើនឡើងជាងពីរភាគបី។
គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានអនុម័តសេចក្ដីព្រាងថវិកានេះកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា។ នៅពេលនេះសេចក្ដីព្រាងកំពុងស្ថិតក្នុងដៃរដ្ឋសភា និងបន្ទាប់មកទៀតត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ព្រឹទ្ធសភា ដែលស្ថាប័នទាំងពីរនេះមានសមាជិកភាគច្រើនបំផុតមកពីគណបក្សកាន់អំណាច។ ក្រោយស្ថាប័នទាំងពីរអនុម័តយល់ព្រម សេចក្ដីព្រាងថវិកានេះនឹងត្រូវដាក់ថ្វាយព្រះមហាក្សត្រដើម្បីឡាយព្រហត្ថលេខា។
បើតាមសេចក្ដីព្រាងថវិកាជាតិឆ្នាំ២០២៧ ក្រសួងការពារជាតិនឹងត្រូវទទួលបានថវិកា៣៩,៧ទ្រីលានរៀល ឬប្រហែល៩,៨ពាន់លានដុល្លារ កើនពី៣៨,៥ទ្រីលានរៀល ឬ៩,៥ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៦។ រដ្ឋាភិបាលព្យាករថា រដ្ឋអាចរកចំណូលបាន៣២,៣ទ្រីលានរៀល ឬប្រហែល៨ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង៦,៧ភាគរយ។
បើតាមសេចក្ដីព្រាងថវិកាដដែល ថវិកា៦,៥៤១ទ្រីលានរៀលត្រូវបង្វែរទៅកាន់វិស័យការពារជាតិ សន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ កើនពី៥,៧៤ទ្រីលានរៀល ឬប្រហែល១,៤១ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៦ នេះ។
ក្រសួងការពារជាតិអាចនឹងទទួលបានថវិកា៨៥១លានដុល្លារ កើនឡើង១៥ភាគរយ និងក្រសួងមហាផ្ទៃអាចនឹងទទួលបានថវិកា១២៦លានដុល្លារ កើនឡើង២០លានដុល្លារ។
ចំណែកក្រសួងសុខាភិបាល និងអប់រំ ថវិកាសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៧ អាចកើនឡើងបន្តិចបន្តួច។ ក្រសួងសុខាភិបាលអាចទទួលបានថវិកា៥៤១លានដុល្លារ កើនប្រហែល១ភាគរយ ខណៈក្រសួងអប់រំអាចទទួលបានថវិកា៦៧៧លានដុល្លារ កើនប្រហែល៥ភាគរយ។
វិស័យដែលត្រូវកាត់ថវិកាច្រើនជាងគេគឺវិស័យអភិវឌ្ឍជនបទ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទអាចទទួលបានថវិកា២០៩លានដុល្លារ ថយចុះប្រហែល៣២ភាគរយ និងក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនអាចទទួលថវិកា៦៦៥,៧លានដុល្លារ ថយចុះ១៥ភាគរយ។
ចំណែកក្រសួងកសិកម្មអាចទទួលបានថវិកា១៦៩លានដុល្លារ ថយចុះប្រហែល១៥ភាគរយ ខណៈដែលកសិករកំពុងប្រឈមនឹងបាតុភូតអែលនីញ៉ូដែលបន្តអូសបន្លាយ និងថ្លៃជីកសិកម្មឡើងថ្លៃខ្ពស់។ ចំណែកក្រសួងផ្សេងៗទៀតអាចត្រូវកាត់បន្តិចបន្តួចដូចជាក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្រសួងការងារ និងក្រសួងទេសចរណ៍ជាដើម។
ដោយឡែងក្រសួងចំនួនពីរដែលអាចទទួលបានថវិកាច្រើនជាងឆ្នាំ២០២៦ ដោយក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល អាចទទួលបាន២៤៤លានដុល្លារ កើនឡើង៧១ភាគរយ និងក្រសួងធនធានទឹក និងឧត្តុនិយមអាចឡើងដល់៣១២លានដុល្លារ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច លោក មាស សុខសេនសាន មានប្រសាសន៍ថា ការចំណាយកើនឡើងលើវិស័យសន្តិសុខគឺ «ផ្អែកលើការសិក្សាស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម និងតម្រូវការអាទិភាពរបស់ជាតិ» និងថាមានគោលបំណងពង្រឹងសមត្ថភាពប្រទេសក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យភាពជាតិ សន្តិសុខជាតិ និងសុវត្ថិភាពសាធារណៈ។
លោកលើកឡើងថា៖ «ថវិកាកើនឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការពង្រឹងធនធានមនុស្ស ឧបករណ៍បច្ចេកទេស ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសមត្ថភាពប្រតិបត្តិការ ដោយផ្អែកតាមតម្រូវការជាក់ស្ដែង និងអាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល»។
លោកថ្លែងថា ការចំណាយកើនឡើងលើវិស័យសង្គមកិច្ចបានឆ្លុះបញ្ចាំងថារដ្ឋាភិបាល «បន្តប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពសាធារណៈ ពង្រឹងប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម និងជួយដល់ជនងាយរងគ្រោះ»។ លោកបន្ថែមថា ក្រសួងសង្គមកិច្ចអាចទទួលបាន៦៧៧លានដុល្លារ ដែលកើនពី៦២៣លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៦។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោកស្រី ម៉ាលី សុជាតា មិនបានឆ្លើយតបសំណើសុំអត្ថាធិប្បាយនោះទេ។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលលោក ប៉ែន បូណា បដិសេធធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ដោយបានបង្វែរឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានយោងលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ទូច សុខៈ មិនអាចទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយបានទេ និងក្រសួងកសិកម្មក៏មិនអាចទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយបានដូចគ្នា។
លោក ឡាំ សុជាតិ នាយកប្រតិបត្តិវិទ្យាស្ថានតស៊ូមតិ និងគោលនយោបាយ និងជាសមាជិករបស់ក្រុមការងារថវិកា មានប្រសាសន៍ថា ការចំណាយលើក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងមហាផ្ទៃកើនឡើង ឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពតានតឹងជាមួយប្រទេសថៃ និងបង្ហាញពីកិច្ចខិតខំរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ និងឆ្លងដែនខុសច្បាប់។
លោកបន្តថា៖ «កម្ពុជាកំពុងប្រឈមមុខយ៉ាងខ្លាំងទាក់ទងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ បណ្ដាញជួញដូរមនុស្សខុសច្បាប់ រូមទាំងប្រតិបត្តិការឆបោក»។
ប៉ុន្តែលោកលើកឡើងទៀតថា គ្រួសារខ្មែរជាច្រើនកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរដែរ រួមមានបំណុលលំនៅឋាន ការទទួលបានសេវាសុខាភិបាលមិនស្មើភាព បាត់បង់ការសិក្សា ប្រព័ន្ធអប់រំទន់ខ្សោយ យុវជនគ្មានការងារធ្វើ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងភាពក្រីក្រនៅទីជនបទ។
លោកបន្ថែមទៀតថា៖ «បើសិនជាការបង្កើនចំណាយលើវិស័យសន្តិសុខកើតឡើងតាមរយៈការកាត់បន្ថយថវិកាពីវិស័យអភិវឌ្ឍសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ច ស្របពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋកំពុងជួបការលំបាក នោះវាអាចប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សក្នុងរយៈពេលវែង»៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Draft 2027 Budget Boosts Security 14%, Cuts At Least $270M Elsewhere
