សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា

ភាសាខ្មែរ
  • English
  • ភាសាខ្មែរ

ប្រជាពលរដ្ឋតវ៉ានឹងការជួលដីកោះមាសឱ្យទៅឧកញ៉ាម្នាក់ និងទាមទារបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី

អ្នកភូមិកោះមាសតវ៉ាសុំឱ្យអាជ្ញាធរចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីជូនពួកគេ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥។ (ផ្តល់ឱ្យ)
អ្នកភូមិកោះមាសតវ៉ាសុំឱ្យអាជ្ញាធរចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីជូនពួកគេ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥។ (ផ្តល់ឱ្យ)

ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រមាណ ១០០​គ្រួសារ នៅ​ភូមិ​ជ្រោយ​អំពិល សង្កាត់​ក្បាលកោះ បាន​តវ៉ា​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​កុម្ភៈ ដើម្បី​ទាមទារ​បណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លីនៅតំបន់កោះមាសពីអាជ្ញាធរ។ ប្រជាពលរដ្ឋបានអះអាងថា ពួកគាត់បានកាន់កាប់ដីនៅកោះមាស និងធ្វើស្រែចម្ការជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែពេលនេះរដ្ឋាភិបាលបានជួលឲ្យក្រុមហ៊ុនរបស់លោកឧកញ៉ា ឃុន សៀ អស់រយៈពេល ៥០ឆ្នាំ។

យោងតាមអនុក្រឹត្យលេខ ២១០  ចុះថ្ងៃទី ១៧ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ដីកោះមាស មានទំហំ ៣៤០ ហិកតា និង ៦១ អា ដែលលាតសន្ធឹងលើខណ្ឌចំនួន ៣ គឺខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ និងស្រុកល្វាឯម និងស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាដីឯកជនរបស់រដ្ឋ។

អនុក្រឹត្យដដែលបានបញ្ជាក់ថា ដីមួយផ្នែកត្រូវចុះបញ្ជីផ្ទេរទៅរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងមួយផ្នែកទៀតទៅរដ្ឋបាលខេត្តកណ្តាល ដែលត្រូវជួលឱ្យក្រុមហ៊ុន ឃុន សៀ អ៊ិចផត អ៊ិចផត ដើម្បីអភិវឌ្ឍរយៈពេល ៥០ឆ្នាំ។

លោក ឈឹម រី អាយុ ៦៧ឆ្នាំ រស់នៅភូមិជ្រោយអំពិល សង្កាត់ក្បាលកោះ ខណ្ឌច្បារអំពៅ បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា គាត់មករស់នៅតំបន់នេះតាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ មកម្ល៉េះ។​ ពេលនោះ ប្រជាពលរដ្ឋបានកកើតជាភូមិ ធ្វើស្រែចំការ និងចិញ្ចឹមគ្រួសារ។ ទោះ​បី​ជា​មិន​មាន​ប្លង់​រឹង ប៉ុន្តែ​គាត់​មាន​លិខិត​បញ្ជាក់​កម្មសិទ្ធិ​លើ​ដី​ទំហំ៤ហិកតា​ពី​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន។

នៅពេលដែលគាត់ដឹងថាដីនៅកោះមាសត្រូវបានបែងចែកទៅជាក្រុមហ៊ុនរបស់​ឧកញ៉ា  ដូច្នេះលោក រី ព្រួយបារម្ភខ្លាចបាត់បង់ដី និងផ្ទះរបស់គាត់ដែលគាត់រស់នៅរាប់ឆ្នាំ។ លោក​អះអាង​ថា អាជ្ញាធរ​មិន​បាន​ប្រាប់​អ្នក​ភូមិ​អំពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​នោះ​ទេ។

លោក រី និយាយថា៖ «ពួកយើងធ្លាប់តែរីករាយតាំងពីដើមមក ព្រោះយើងមានសិទ្ធិ។ ចាប់តាំងពីបែកជំនាន់ ពល ពត មក ពួកយើងមានលិខិតស្នាម លុះឆ្នាំ២០២០ ពួកគេបានវាស់វែងដី ហើយមានអនុក្រឹត្យបែងចែកដីឲ្យក្រុមហ៊ុនឧកញ៉ា ឃុន សៀ។ ដូច្នេះខ្ញុំ មានការព្រួយបារម្ភខ្លាចតែបាត់ដី  ពួកយើងបារម្ភបាត់បង់សិទ្ធិ ដូច្នេះគេវាស់វែងដោយគ្មានការជូនដំណឹង»​។

លោកបានបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅកោះមាស កំពុងស្វែងរកការអន្តរាគមន៍ពីរដ្ឋាភិបាលលើបីចំណុចគឺ ដើម្បីឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធពន្លឿនការចេញកម្មសិទ្ធិជាគ្រួសារ ស្នើឱ្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីលុបចោលអនុក្រឹត្យបែងចែកដីឱ្យក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ និងស្នើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិផ្ទេរកម្មសិទ្ធិជូនកូនចៅ ឬអ្នកកាន់កាប់បន្តដូចពលរដ្ឋទូទៅ។

លោក រី បន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាខ្ញុំបាត់បង់ជំនឿ។ អ្នកដឹកនាំមិនគិតពីប្រជាជនទាល់តែ​សោះ។ [ពួកគេ] មិនប្រាប់យើងអ្វីទាំងអស់។ មន្ត្រី​ខណ្ឌ​រុញ​ប្រជាជន​ទៅ​លិច​ទៅ​កើត​គេ​លាក់​ព័ត៌មាន។ យូរៗទៅ ប្រជាពលរដ្ឋបាត់បង់ជំនឿលើអាជ្ញាធរ»។

លោក ពឹង រតនៈ អនុប្រធានមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងសុរិយោដី រាជធានីភ្នំពេញ បានថ្លែងថា លោកមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានអំពីការទិញដីនៅកោះមាសនៅឡើយទេ។

ចំណែក លោក សេង គឹមលី អភិបាលរងស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល បដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយជុំវិញការជួលដីឲ្យក្រុមហ៊ុន លោក ឃុន សៀ ដោយបញ្ជាក់ថាលោកជាប់រវល់ប្រជុំ។

ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត គឺលោក ជុំ សំអឿន អាយុ៧១ឆ្នាំ មកពីភូមិជ្រោយអំពិល១ បាននិយាយថា ប្រជាពលរដ្ឋចង់បានបណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ និងកំណត់ផ្ទៃដីអាស្រ័យផលច្បាស់លាស់នៅតំបន់នោះ។ លោក​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​ការ​បាត់​បង់​ដី​ដែល​មាន​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ដោយ​អះអាង​ថា​មិន​បាន​កាន់កាប់​ដោយ​ខុស​ច្បាប់។ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា និង​ផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៍​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ។

លោក សំអឿន និយាយថា៖ «ដីនេះមិនមែនជាដីកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ទេ។ មាន​បណ្ណ​កម្ម​សិទ្ធិ​លក់​ និង​សំបុត្រ​ទិញ​ពី​មេ​ឃុំ​ក្បាលកោះ។ យើង​យល់​ថា​នេះ [ការ​ជួល​ដី​ឲ្យ​ឧកញ៉ា] គឺ​ជា​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​អយុត្តិធម៌​ធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះ​អ្នក​ខ្លះ​មាន [ដី] ប៉ុន្តែ​យើង​អត់​មាន»។

លោក​អះអាង​ថា​ បាន​ទទួល​របាយការណ៍ដែលនិយាយអំពីដី​នៅ​តំបន់​កោះមាស​ត្រូវ​បាន​ជួល​ទៅឲ្យ​លោក ឃុន សៀ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ និង​ដោះស្រាយ​ក្នុង​តម្លៃ៥​ដុល្លារ​ទៅ៨​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ម៉ែត្រ​ការ៉េ។ អាស្រ័យហេតុនេះ លោកបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណាឡើងវិញ ក្នុងការបំប្លែងដីឯកជនទៅជាដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋ និងផ្ទេរទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនគ្រប់គ្រង។

អ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីនៃអង្គការសមាគមធាងត្នោត លោក ស៊ាង មួយឡៃ  បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា ការកំណត់ដីរដ្ឋឯកជនជាដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋ គួរតែត្រូវបានផ្សព្វ​ផ្សាយ​ជាសាធារណៈឱ្យទូលំទូលាយ និងមានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋមុនពេលសម្រេចចិត្តជួល ឬអភិវឌ្ឍន៍វា។

លោកលើកឡើង​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​ដី​នៅ​តំបន់​កោះមាស មាន​បណ្ណ​កម្ម​សិទ្ធិ​ដោយ​កត់​សម្គាល់​ថា ជា​ដី​ឯកជន។ ដូចនេះមុននឹងមានការបំប្លែងជាដីរដ្ឋណាមួយរដ្ឋគួរតែពិភាក្សាជាមួយប្រជាពលរដ្ឋដែលអះអាងថា ខ្លួនមានសិទ្ធិកាន់កាប់ដីស្របតាមច្បាប់ភូមិបាល។ លោក​សង្កត់​ធ្ងន់​ថា បើ​រដ្ឋ​មិន​ចាត់​ទុក​ចំណុច​នេះ​ទេ គឺ​ជា​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​ដីធ្លី។

លោក​បន្ត​ថា នីតិវិធី​ទាក់ទង​នឹង​ការ​កំណត់​តំបន់​ជា​ដី​រដ្ឋ ឬ​ប្រគល់​ឲ្យ​ឧកញ៉ា​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ធ្លាប់មានពីមុនមកដែរ។ លោក​បន្ត​ថា​៖ «​វា​គ្រាន់​តែ​ថា​ការ​អនុវត្ត​មិន​ទាន់ល្អ​ទេ រដ្ឋាភិបាល​គួរ​តែ​ប្រកាស​ដល់​ពលរដ្ឋ [​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ទស្សនៈ​] ទោះ​ពួកគេ​យល់​ស្រប​ ឬ​មិន​យល់​ស្រប​ក៏ដោយ។ រដ្ឋាភិបាលគួរតែពង្រឹងចំណុចនេះម្តងទៀត»។

នៅឆ្នាំ២០២៣ អនុក្រឹត្យចុះហត្ថលេខាដោយលោក ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមីនា បានបង្ហាញថា ផ្ទៃដីទំហំ ១ ២៤៧ហិកតាក្នុងខេត្តកែប ត្រូវបានផ្ទេរទៅឱ្យក្រុមហ៊ុន TP Moral Group ដែលជាសាជីវកម្មមួយទៀតដែលតភ្ជាប់ជាមួយឧកញ៉ា ឃុន សៀ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងរណបថ្មី និង «តំបន់ទេសចរណ៍ពិសេស»។

អ្នក​អភិវឌ្ឍន៍​ដីធ្លី​ដ៏​លេចធ្លោ​នៅ​កម្ពុជា ឃុន សៀ បានទទួល​ងារ​ជា​អ្នកឧកញ៉ា​កាលពី​ឆ្នាំ ២០០៨។ ហើយនៅឆ្នាំ២០២១ លោក ឃុន សៀ បានចាក់ដីលប់ច្រាំងទន្លេមេគ្គងដើម្បីសាងសង់ទីក្រុងរណប ទំហំ៧០ហិកតា នៅក្រុងអរិយក្សត្រ។ ពលរដ្ឋធ្លាប់លើកឡើងប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា ពួកគេមិនត្រូវបានគេជូនដំណឹងអំពីគម្រោងនេះជាមុនទេ៕

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Families Protest Koh Meas Land Lease to Tycoon; Demand Land Titles

ព័ត៌មានថ្មី

អត្ថបទពេញនិយម