ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ១១៨គ្រួសារ នៅសហគមន៍ស្ទឹងកំបុត រាជធានីភ្នំពេញ បានបន្តដាក់ញត្តិ និងឯកសារបន្ថែមទៅក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដើម្បីស្នើសុំចុះបញ្ជីដីធ្លីជាប្រព័ន្ធ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហាដីធ្លីដែលអូសបន្លាយតាំងពីឆ្នាំ២០០៧មក។
ប្រជាពលរដ្ឋបារម្ភថា ពួកគេអាចប្រឈមនឹងការបាត់បង់លំនៅឋាន ដោយសារដីដែលពួកគេកំពុងរស់នៅ ស្ថិតនៅក្នុងគម្រោងពង្រីកផ្លូវរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ។
អាជ្ញាធរសង្កាត់ស្វាយប៉ាកបានឱ្យដឹងថា ពួកគេនៅរង់ចាំតែការសហការជាមួយរដ្ឋបាលខណ្ឌឫស្សីកែវ និងសាលារាជធានីភ្នំពេញប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះជូនពលរដ្ឋ។
កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍ស្ទឹងកំបុតបាននាំគ្នាទៅក្រសួងរៀបចំដែនដី ដើម្បីដាក់ឯកសារបំពេញបន្ថែម និងស្នើសុំអន្តរាគមន៍ពីមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ ឱ្យពន្លឿនការដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីរបស់ពួកគេ ខណៈពួកគេមួយចំនួនបានរស់នៅទីតាំងនេះតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៦ មកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែមិនទាន់ទទួលបានបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីនៅឡើយ។
លោក ឯម ភារិន តំណាងប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍ស្ទឹងកំបុត ស្ថិតនៅភូមិឡកំបោរ សង្កាត់ស្វាយប៉ាក បានឱ្យដឹងថា ការដាក់ញត្តិនៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលានេះ គឺជាលើកទី២ បន្ទាប់ពីពួកគេបានដាក់សំណើស្រដៀងគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០២១។ ប្រជាពលរដ្ឋមានឯកសារផ្សេងៗដែលបង្ហាញពីការរស់នៅក្នុងតំបន់នេះ ដូចជា សៀវភៅស្នាក់នៅ អត្តសញ្ញាណបណ្ណ សំបុត្រកំណើត សំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងឯកសារពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។
លោក ឯម ភារិន ថ្លែងថា៖ «អាជ្ញាធរគាត់ធ្លាប់ឆ្លើយតបពួកយើងពេលទៅប្រជុំនៅសាលាខណ្ឌ៣លើក លើកទី១ គាត់ដោះស្រាយដូរដីនិងអត់មានសំណងសូម្បីតែ ១រៀល។ ការដោះដូរនឹងគាត់ឱ្យទៅកន្លែងឆ្ងាយ មាន 7NG ផ្លូវ51 បន្ទាប់មកប្រជុំជាលើកទី២នៅសាលាខណ្ឌដដែលក៏គាត់ដូរឲ្យយើងមកនៅជិតវិញ ដូចជាសំរោងត្បូង បន្ទាប់មកក៏យើងអត់យល់ព្រមដែរ»។
លោកបន្តថា៖ «នៅពេលលើកចុងក្រោយបំផុតគាត់បានឲ្យយើងមករស់នៅកន្លែងក្រោយគីឡូ៦ កន្លែងលូរធ្វើនៅក្រោយវត្តគីឡូ៦នឹង ហើយពួកយើងនឹងអត់ទាន់ឯកភាពយកដែរដោយសារទី១ពួកយើងក្រតាំងពីដើមមកហើយ ហើយទម្រាំយើងបានតែប៉ុណ្ណឹង នេះយើងនៅខ្វះមុខខ្វះក្រោយ ចុះទម្រាំបើយើងទៅនៅកន្លែងផ្សេង»។
សូមបញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋធ្លាប់បានដាក់ញត្តិទៅកាន់ស្ថាប័នរដ្ឋមួយចំនួន រួមមាន ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងរៀបចំដែនដី ក្រសួងយុត្តិធម៌ រដ្ឋសភា និងទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីស្នើសុំការជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យមានការដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីនេះ។ ប៉ុន្តែមិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយជាក់លាក់ណាមួយនៅឡើយទេ។
លោក ឯម ភារិន បានស្នើសុំឱ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ជួយអន្តរាគមន៍ និងជំរុញមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមចុះពិនិត្យ និងពន្លឿនការចុះបញ្ជីដីធ្លីជាប្រព័ន្ធជូនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍នេះ ខណៈអាជ្ញាធរ តែងតែចោទប្រកាន់ពលរដ្ឋថាមករស់នៅទីនេះខុសច្បាប់។
លោកលើកឡើងថា៖ «មុនដំបូងចោទពួកយើងរស់នៅលើប្រឡាយ នៅពេលដែលប្រឡាយវាអសកម្មទៅហើយ បែរជាចោទយើងរស់នៅផ្លូវសាធារណៈវិញ ហើយចំពោះការចោទប្រកាន់នេះឲ្យតែកន្លែងណាមានដីឧកញ្ញ៉ា ដីបុរីគឺប្រជាពលរដ្ឋតែងតែខុស»។
លោកបានលើកឡើងថា ដីនៅជាប់គ្នាក្នុងតំបន់តែមួយ ប៉ុន្តែដីឧកញ៉ា និងក្រុមហ៊ុនសាងសង់បុរីបែរជាអាចស្នើសុំធ្វើប្លង់បាន ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋបែរជាស្នើសុំធ្វើប្លង់មិនបានទៅវិញ។«ខ្ញុំមានចម្ងល់តែកន្លែងហ្នឹង ហេតុអ្វីបានជាប្រជាពលរដ្ឋ មានសិទ្ធិតិចតួចបំផុត ? ប៉ុន្តែចំពោះអ្នកមាន មានសិទ្ធិច្រើន សូម្បីតែខាងបុរីគេមករស់នៅទីនេះក្រោយពួកខ្ញុំ ហេតុអ្វីគេមានសិទ្ធិធ្វើប្លង់បាន ប៉ុន្តែចំពោះពួកយើងធ្វើអត់បាន? វាជារឿងអយុត្តិធម៍ណាស់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដូចខ្ញុំ»។
ប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍ស្ទឹងកំបុតមានការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើង ខណៈពួកគេបានទទួលដំណឹងថា ការវាស់វែងដីធ្លី អាចនឹងបិទបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ២០២៦ និងការផ្តល់បណ្ណកម្មសិទ្ធិនឹងធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០២៧។ ពួកគេបារម្ភថា ប្រសិនបើមិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយទេ ពួកគេអាចបាត់បង់លំនៅឋាន ឬត្រូវផ្លាស់ទៅរស់នៅទីតាំងឆ្ងាយពីកន្លែងចាស់។
លោក ឯម ភារិន លើកឡើងថា ដីនៅជុំវិញសហគមន៍ស្ទឹងកំបុត រួមមាន បុរី លឹម ឈាងហាក់ និងដីបុរីអង្គរ អាជ្ញាធរបានចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិរួចហើយ ខណៈដីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍នៅមិនទាន់មានបណ្ណកម្មសិទ្ធិនៅឡើយ។
ស្រដៀងគ្នានេះ អ្នកស្រី រឿង អូន ជាប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់នៅសហគមន៍ស្ទឹងកំបុត បានឱ្យដឹងថា កន្លងមក ប្រជាពលរដ្ឋធ្លាប់ដាក់ញត្តិដើម្បីស្នើសុំដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីជាច្រើនលើក ប៉ុន្តែមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលទៅតាមការរំពឹងទុកនោះទេ។
អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា ការខ្វះបណ្ណកម្មសិទ្ធិបានបង្កការលំបាកដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ជាពិសេសការជួសជុល ឬសាងសង់ផ្ទះឱ្យបានរឹងមាំ និងការពង្រីកមុខរបររកស៊ី។ អ្នកស្រីបារម្ភពីការផ្លាស់ទីលំនៅទៅកន្លែងឆ្ងាយដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សារបស់កូនៗ និងជីវភាពគ្រួសារផងដែរ។
អ្នកស្រីលើកឡើងថា៖ «ព្រោះតែអត់ប្លង់ហ្នឹងហើយ បានខ្ញុំព្រួយបារម្ភការប៉ះពាល់ទី១ យើងចង់ពង្រីកមុខរបរ ក៏យើងពង្រីកអត់បានចង់ធ្វើផ្ទះធំអីចឹងទៅ ក៏យើងធ្វើអត់បានដែររប្រៀបថាសំណង់រឹង ធ្វើអត់បានទេ ហើយបើយើងមានប្លង់អ៊ីចឹងទៅយើងស្រួលដាក់ធនាគារ យកលុយធ្វើផ្ទះពង្រីកមុខរបបអ៊ីចឹងទៅ»។
អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «ជាពិសេសប៉ះពាល់ដល់កូនកំពុងតែរៀនសូត្របើយើងមានការបណ្តេញចេញទៅ។ សួរថា កូនកំពុងតែរៀនសូត្រ យើងទៅនៅកន្លែងឆ្ងាយ ទម្រាំតែការអភិវឌ្ឍជឿនលឿនឡើងទៅមុខទៅមិនតិចឆ្នាំទេ»។
ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនអះអាងថា ពួកគេបានមករស់នៅក្នុងតំបន់នេះអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ហើយសង្ឃឹមថា អាជ្ញាធរនឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហាកម្មសិទ្ធិដីធ្លី ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចបន្តរស់នៅក្នុងសហគមន៍របស់ខ្លួនបានជាបន្តទៅទៀត។
អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ពិបាកណាស់សព្វថ្ងៃនេះ រស់នៅគ្មានប្លង់ដីដូចថាយើងតូចចិត្ត កន្លែងគេទទួលប្លង់អស់ហើយ ចំណែកយើងអត់ទទួលបានប្លង់។ អ៊ីចឹងយើងតូចចិត្តយើងជាប្រជាជន រស់នៅហ្នឹងដែរ។ ទី១ប្រជាជនរស់នៅសហគមន៍ស្ទឹងកំបុតនេះសុទ្ធតែបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សប្រជាជនទាំងអស់មិនថាអាណត្តិណាទេ គ្រប់អាណត្តិគឺពួកខ្ញុំបោះឆ្នោត ដើម្បីចង់បានប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី»។
បន្ថែមពីនេះស្ត្រីរូបនេះបានអះអាងថា៖ «ហើយមួយទៀតអាជ្ញាធរធ្លាប់បានសន្យាប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍ស្ទឹងកំបុតថា ឲ្យតែបោះឆ្នោតឲ្យគណបក្សប្រជាជនអាជ្ញាធរសន្យាធ្វើប្លង់ដីឱ្យបានរស់នៅទីនេះបន្តទៅទៀត»។
ចំណែកពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី ឃុត ណាវី បានឱ្យដឹងថា គាត់បានរស់នៅសហគមន៍ស្ទឹងកំបុតនេះ តាំងពីឆ្នាំ២០០០ ដោយដីគាត់មានបណ្តោយ១២ ម៉ែត្រ និងទទឹង ៨ម៉ែត្រ។
ស្ត្រីរូបនេះឱ្យដឹងថា៖ «ខ្ញុំរស់នៅហ្នឹងយូរហើយអត់មានប្លង់កម្មសិទ្ធិសោះ។ គេអ្នកមកនៅក្រោយ គេមានប្លង់នៅអស់ហើយ គេធ្វើបុរីប៉ុនៗណាណី។ ចំណែកពួកខ្ញុំបានត្រឹមជួសជុល អត់មានឱ្យសិទ្ធិធ្វើលំនៅឋានរឹងមាំទេ អ៊ីចឹងពួកខ្ញុំរស់នៅកន្លែងហ្នឹងពិបាកណាស់ លិចទឹកលិចអីត្រឹមជង្គង់ ផ្ទះខ្ញុំលិចត្រឹមភ្លៅ ហើយអត់មានឃើញអាជ្ញាធរចុះជួយមើលទេ»។
ស្ត្រីវ័យ ៣៨ឆ្នាំរូបនេះបារម្ភថា ទៅថ្ងៃខាងមុខអាជ្ញាធរអាចបណ្ដេញគាត់ឱ្យទៅរស់នៅទីតាំងផ្សេង ដោយសារគាត់លឺពីគម្រោងពង្រីកផ្លូវទទឹងបន្ថែមដល់៣០ម៉ែត្រ។
អ្នកស្រី ឃុត ណាវី និយាយថា៖«ខ្ញុំរស់នៅហ្នឹងយូរហើយ ខ្ញុំសុំត្រឹមប្លង់កម្មសិទ្ធិដើម្បីរស់នៅហ្នឹងបន្តទៀត ខ្ញុំអត់ចង់ទៅនៅឯណាឆ្ងាយពីហ្នឹងទេ ព្រោះកូនខ្ញុំរៀននៅហ្នឹងទាំងអស់ ហើយដោះដូរសាលាពិបាក។ ខ្ញុំសំណូមពរឱ្យសម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យគាត់ជួយរៀបចំដល់មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមភូមិ ឃុំ សង្កាត់ ឱ្យគាត់ជួយរៀបចំឡើងវិញ ធ្វើប្លង់កម្មសិទ្ធិឱ្យពួកខ្ញុំផង»។
សារព័ត៌មានខេមបូចាមិនអាចស្នើសុំការអធិប្បាយលើបញ្ហានេះពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់លោក សេង ឡូត បានទេនៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលានេះ។
ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក្តី ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ លោក ផាន ហួត ចៅសង្កាត់ស្វាយប៉ាក ប្រាប់ថា មូលហេតុដែលអាជ្ញាធរមិនចេញប្លង់កម្មសិទ្ធិកាន់កាប់ដីធ្លីជូនប្រជាហគមន៍ស្ទឹងកំបុតទាំង២១០ក្បាលដី នៅសង្កាត់ស្វាយប៉ាក ខណ្ឌឫស្សីកែវនេះ គឺដោយសារតែទីតាំងពួកគាត់ចំគម្រោងពង្រីកផ្លូវរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ។
លោក ផាន ហួត មានប្រសាសន៍ថា៖ «គម្រោងហ្នឹងវាមានយូរដែរហើយ ប៉ុន្តែដោយសាររដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញកំពុងដុតដៃដុតជើងដើម្បីរកដីដោះដូរជូនពួកគាត់ នរណាប៉ះទាំងស្រុងរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញដោះជូនទៅ នរណានៅអីចាំមើលគេគិតក្រោយទៀត នរណាដែលសល់ដីសល់អី»។
លោកចៅសង្កាត់ស្វាយប៉ាកឱ្យដឹងថា លោកនៅរង់ចាំតែសហការជាមួយរដ្ឋបាលខណ្ឌឫស្សីកែវ និងសាលារាជធានីភ្នំពេញដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះជូនពលរដ្ឋ ហើយចំពោះសំណង និងការដោះដូរដីជូនពលរដ្ឋនោះ លោកមិនដឹងទេ ព្រោះវាជាការរៀបចំដោយសាលារាជធានីភ្នំពេញ។
បញ្ហាដីធ្លីរបស់សហគមន៍ស្ទឹងកំបុតពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងការពង្រីកផ្លូវ ៣០ម៉ែត្រដែលមានឈ្មោះ «ផ្លូវកប់ស្រូវ» ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវពីមុខទីតាំងថ្មីរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី ឆ្ពោះទៅកាន់ទំនប់កប់ស្រូវ ក្នុងសង្កាត់ស្វាយប៉ាក ខណ្ឌឫស្សីកែវ។ តំបន់នេះមានសំណង់លំនៅឋាន និងគម្រោងអភិវឌ្ឍលំនៅឋានជាច្រើន ខណៈប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនត្អូញត្អែរពីការមិនទាន់ទទួលបានបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីនៅឡើយ។
ចំពោះបញ្ហានេះ លោក អំ សំអាត នាយកប្រតិបត្តិកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូ បានលើកឡើងថា បញ្ហាដីធ្លីរបស់សហគមន៍ស្ទឹងកំបុត បានអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាយូរមកហើយ ហើយប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនក៏ធ្លាប់ប្រឈមនឹងបណ្តឹងនៅតុលាការ និងការឃាត់ខ្លួនផងដែរ។ លោកយល់ថា ការមិនទាន់មានដំណោះស្រាយច្បាស់លាស់ធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបន្តរស់នៅក្នុងភាពមិនប្រាកដប្រជា និងបារម្ភពីសុវត្ថិភាពនៃការកាន់កាប់ដីធ្លីរបស់ខ្លួន។
លោកបន្តថា ក្រសួងដែនដី អាជ្ញាធរ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរពិនិត្យ និងពន្លឿនការដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីរបស់សហគមន៍ ដើម្បីកាត់បន្ថយការព្រួយបារម្ភរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះការកាន់កាប់ដីធ្លី និងផលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅ។
លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា៖ «អង្គការលីកាដូ គឺចង់ឃើញការអភិវឌ្ឍមួយប្រកបដោយបរិយាបន្ន តម្លាភាព និងយុត្តិធម៌។ ដូច្នេះ ក្រសួង អាជ្ញាធរ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរពិនិត្យ និងពន្លឿនដំណោះស្រាយសម្រាប់សហគមន៍ពួកគាត់ ដើម្បីកុំឱ្យពួកគាត់រស់នៅក្នុងភាពបារម្ភពីសុវត្ថិភាពការកាន់កាប់ដីធ្លី និងការប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅ ជាពិសេសធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីកុំឱ្យមានការបណ្តេញចេញដោយបង្ខំ»៕
