សកកម្មជនការពារព្រៃឈើលោក ម៉ា ចិត្រា បានចាត់ទុកការបើកឱ្យសកម្មជន និងប្រជាសហគមន៍ចូលរួមក្នុងកិច្ចការពារ និងអភិរក្សព្រៃឈើពីសំណាក់ក្រសួងបរិស្ថាននាពេលនេះថា ជារបត់វិជ្ជមានថ្មីល្អមួយ ក្នុងការការពារព្រៃឈើដែលនៅតែទទួលរងការកាប់បំផ្លាញពីជនខិលខូចមួយចំនួន។
ក្រសួងបរិស្ថានបានប្រកាសថា ខ្លួនគាំទ្រ និងពង្រីកកិច្ចសហការ ជាមួយអ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថាន ក្នុងស្មារតីខ្មែរតែមួយ ដើម្បីរួមគ្នាទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសនៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិ ខណៈកន្លងមក ការចុះល្បាតព្រៃឈើរបស់សកម្មជន និងប្រជាសហគមន៍ព្រៃឈើតែងតែទទួលរងការចោទប្រកាន់ថា ជាទង្វើខុសច្បាប់ ហើយពេលខ្លះថែមទាំងត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនឱ្យចុះកិច្ចសន្យាឈប់ចូលល្បាតព្រៃថែមទៀតផង។
ទោះយ៉ាងណា មិនថាជួបបញ្ហាប្រឈមបែបណាក៏ក្នុងរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំកន្លងមកនេះលោក ម៉ា ចិត្រា នៅតែមានភាពសកម្មក្នុងការចូលរួមជាមួយសហគមន៍ចុះល្បាតព្រៃដែរ។ យុវជនវ័យ៣៦ឆ្នាំរូបនេះ បានចូលរួមក្នុងកិច្ចការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសព្រៃឈើ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១២មក គឺនៅពេលដែលសកម្មជនបរិស្ថាន និងប្រជាសហគមន៍បានធ្វើការតវ៉ាទប់ស្កាត់គម្រោងសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅតំបន់អារ៉ែងក្នុងខេត្តកោះកុង។
យុវជនដែលកើតនៅឃុំព្រៃឈរ ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាមនៅក្នុងគ្រួសារដែលមានបងប្អូន៦នាក់ ហើយខ្លួនជាកូនពៅរូបនេះ បានឱ្យដឹងពីកក្តាជំរុញឱ្យខ្លួនចូលរួមការពារព្រៃឈើនេះថា៖ «គឺដោយសារតែការយល់ឃើញពីសារប្រយោជន៍នៃធនធានធម្មជាតិជាពិសេសព្រៃឈើ។មួយទៀតគឺដោយសារភាពជាគំរូរបស់សកម្មជនព្រៃឈើដូចជាលោក ឈុត វុទ្ធី និងបងប្អូនសហគមន៍មិនថាតែនៅក្នុងតំបន់អារ៉ែង តំបន់ព្រៃឡង់ ឬតំបន់ផ្សេងៗទៀតនោះទេ»។
បើតាមលោក ចិត្រា សកម្មជន និងប្រជាសហគមន៍បានខំលះបង់ពេលវេលា កម្លាំងស្មារតីរបស់ពួកគាត់ដើម្បីចូលរួមបុព្វហេតុកិច្ចការពារធនធានធម្មជាតិ។ ដូចសកម្មជនព្រៃឈើលោកឈុត វុទ្ធី គឺឃើញគាត់ខិតខំប្រឹងប្រែងការពារធនធានធម្មជាតិខ្លាំងណាស់ដោយមិនបានគិតដល់អាយុជីវិតខ្លួនគាត់ឡើយ រហូតដល់ត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់។
សូមបញ្ជាក់ថា លោក ឈុត វុទ្ធី សកម្មជនព្រៃឈើដែលប្តូរផ្តាច់និងចូលរួមយ៉ាងខ្លាំងក្លាក្នុងកិច្ចការការពារព្រៃឈើ និងបរិស្ថាន ត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់នៅកណ្តាលព្រៃក្នុងឃុំបាក់ខ្លង ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១២។
សម្រាប់លោក ចិត្រា ដែលទទួលបានបរិញ្ញាបត្រផ្នែកគ្រប់គ្រង បានបន្តថា ការបាញ់សម្លាប់លោក ឈុត វុទ្ធី និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើសកម្មជនព្រៃឈើ និងសកម្មជនបរិស្ថានដទៃ ទៀត រហូតដល់អ្នកខ្លះជាប់ពន្ធនាគារ និងអ្នកខ្លះរត់ភៀសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេស មិនបានធ្វើឱ្យសកម្មជនព្រៃឈើ និងប្រជាសហគមន៍បាក់ស្បាតនោះទេ។ ប៉ុន្តែវាកាន់តែធ្វើឱ្យមានការចងចាំនឹករឭកដឹងគុណគាត់ ហើយបន្តនូវវីរភាពក្នុងកិច្ចការពារធនធានធម្មជាតិឱ្យបានគង់វង្ស។
ការចុះល្បាតព្រៃ ក្រៅពីជួបការលំបាកក្នុងការធ្វើដំណើរកាត់ព្រៃ ពេលខ្លះត្រូវរុញ ឬលើកម៉ូតូឆ្លងទឹកអូរ និងការបោះតង់ស្នាក់នៅកណ្តាលព្រៃពេលយប់ ក៏មានក្តីបារម្ភខ្លាចជនល្មើសតដៃផងដែរ ពីព្រោះទាំងអ្នកកាប់ឈើ និងអ្នកដឹកឈើច្រើនតែមានកាំភ្លើងកែច្នៃ។
ប៉ុន្តែសម្រាប់លោក ចិត្រា ការចុះល្បាតព្រៃ គឺជាការចុះទៅពន្យល់ផ្តល់ការអប់រំដល់អ្នកកាប់ឈើឱ្យយល់ពីតម្លៃព្រៃឈើហើយបញ្ឈប់ការកាប់ឈើ។ លោកនិយាយថា៖ «យើងទៅពន្យល់ពួកគាត់ ឱ្យឈប់កាប់បំផ្លាញព្រៃឈើឱ្យគាត់ទៅរកមុខរបរអ្វីផ្សេង។ ពួកគាត់ប្រៀបដូចជាទាសករនៅក្នុងវិស័យព្រៃឈើអ៊ីចឹង។ ពួកគាត់មិនទទួលបានផលប្រយោជន៍អីធំណាស់ណាទេ យ៉ាងច្រើនធ្វើជាកម្មករគេ គេឱ្យ១ថ្ងៃ២-៣ម៉ឺនរៀលអីទេ»។
ចំណែកសមាជិកបណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ខេត្តព្រះវិហារលោក ឃុត សឿម បានប្រាប់សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា ការចុះល្បាតព្រៃឈើកន្លងមកមានជួបបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ដូចជាជនល្មើស គឺសុទ្ធតែមានអាវុធកែច្នៃបាញ់ពេញព្រៃ។ ដូច្នេះវាមានហានិភ័យសម្រាប់សហគមន៍ដែលចូលទៅហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យកាប់ឈើ។
លោក សឿម បានបន្ថែមថា៖ «បញ្ហាមួយទៀតកន្លងមកពេលយើងចុះល្បាតព្រៃ មន្ត្រីតែងតែចោទប្រកាន់យើងថា យើងក្រុមអត់ច្បាប់ ក្រុមចូលព្រៃដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាដើម។ ហីពួកគាត់តែងតែមិនទទួលស្គាល់របាយការណ៍ដែលយើងរកឃើញបទល្មើស។ មានការស្តីបន្ទោសមានការលាបពណ៌ ពេលខ្លះថា យើងធ្វើបម្រើអ្នកនេះ បម្រើអ្នកនោះជាដើម»។
ក្រសួងបរិស្ថានប្រកាសឱ្យមានការចូលរួមសហការការពារព្រៃឈើ
កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា លោក ម៉ា ចិត្រា និងតំណាងសហគមន៍ការពារព្រៃឈើ ១០នាក់បានចូលទៅជួបមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន តាមការកោះហៅរបស់ក្រុមមេធាវីតំណាងក្រសួង ។ បន្ទាប់ពីជំនួបលោក ចិត្រា ថ្លែងថា លោក និងតំណាងសហគមន៍ចូលទៅក្រសួងបរិស្ថានមិនមែនជាការចូលទៅបំភ្លឺទេ ប៉ុន្តែជាការចូលទៅពិភាក្សាគ្នា ពាក់ព័ន្ធបទល្មើសព្រៃឈើ។
សកម្មជនព្រៃឈើរូបនេះ បានចាត់ទុកការចូលទៅជួបពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាននាពេលនេះថា ជារបត់ថ្មី និងជាការវិវត្តមួយគួរឱ្យចាប់អារម្មរណ៍និងត្រេកអរ។ ជំនួបនេះអ្នកច្បាប់និងមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានបានលើកទឹកចិត្តលោក ចិត្រា និងប្រជាសហគមន៍ឱ្យបន្តចូលរួមការពារព្រៃឈើនៅតាមតំបន់ការពារនានាជាបន្តទៅទៀត។
លោក ចិត្រា បានលើកឡើងថា៖ «គាត់លើកទឹកចិត្តផង គាត់សរសើរអ្វីដែលយើងបានធ្វើកន្លងមក។អ្នកនាំពាក្យទទួលបានការផ្តាំផ្ញើពីឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី អ៊ាង សុផល្លែត អរគុណដល់សហគមន៍នៅមូលដ្ឋានដែលជាជនសកម្មក្នុងការចូលរួមការពារព្រៃឈើ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរគាត់ក៏បានផ្តល់មេធាវីដល់ខ្ញុំ ឬសហគមន៍ទេថា បើសិនជាមានអ្វីតាមផ្លូវច្បាប់ឬក៏មានការគំរាមកំហែងអ្វីជាដើមគឺអាចពឹងពាក់មេធាវីក្រសួងបរិស្ថានដើម្បីជួយការពារក្តីនាពេលខាងមុខ»។
បន្ទាប់ពីជំនួបកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ក្រសួងបរិស្ថានបានប្រកាសថា ការទទួលជួប លោក ម៉ា ចិត្រា និងក្រុមការងារ គឺដើម្បីពង្រីកការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ តាមរយៈការពង្រីកកិច្ចសហការ រវាងមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន និងអ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថាន ក្នុងស្មារតីខ្មែរតែមួយដែលជាការចូលរួមដ៏សំខាន់ថែមទៀត ក្នុងការរួមគ្នាពិនិត្យ ទប់ស្កាត់និងបង្រ្កាបបទល្មើសព្រៃឈើ។
លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងថា ក្រសួងបរិស្ថានបានប្រកាសគាំទ្រ និងពង្រីកកិច្ចសហការជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិល អ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថាន និងប្រជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន ដើម្បីការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ព្រមទាំងបង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើ ក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រចក្រាវិស័យបរិស្ថាន។ ក្នុងជំហានទី២នៃការអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្តនេះ ក្នុងសសរស្តម្ភទី២«ភពបៃតង» ក្រសួងបរិស្ថានពង្រឹងភាពជាដៃគូជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងមូលដ្ឋាន ចូលរួមពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ទប់ស្កាត់បទល្មើស និងការពារតំបន់ការពារធម្មជាតិ។
លើសពីនេះគឺលើកកម្ពស់ការចូលរួម តាមរយៈការបង្កើនការយល់ដឹង និងការគាំទ្រពីពលរដ្ឋ ក្នុងការថែរក្សាបរិស្ថាន រួមទាំងការជំរុញការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានបរិស្ថានឱ្យបានទូលំទូលាយ។
លោកថ្លែងថា៖ «ក្រសួងបរិស្ថានតែងតែសហការជាមួយអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ រួមទាំងបុគ្គល អ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថាន ស្របតាមគោលការណ៍ច្បាប់ និងយុទ្ធសាស្ត្រចក្រាវិស័យបរិស្ថានរបស់កម្ពុជា ដែលចាត់ទុកការការពារបរិស្ថាន ជាកាតព្វកិច្ចរបស់ពលរដ្ឋគ្រប់រូប»។ ពលរដ្ឋ មានសិទ្ធិបង្កើត«សហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ» ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ផលអនុផលព្រៃឈើបែបប្រពៃណី និងចូលរួមល្បាតរួមគ្នា ការពារ និងរាយការណ៍ពីបទល្មើសព្រៃឈើ។
ជាមួយគ្នានេះ លោក មឿន សុភេទ ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តព្រះវិហារ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា បានជួបប្រជុំជាមួយបណ្តាញសហគមន៍ព្រៃព្រះរការ ដើម្បីស្វែងយល់ពីសកម្មភាពរបស់ក្រុមការងារបណ្តាញ បញ្ហាប្រឈម និងតំរូវការរបស់សហគមន៍ ក្នុងគោលបំណង កសាងកិច្ចសហការ គ្រប់គ្រងការពារ តំបន់ការពារព្រៃព្រះរការ ក្នុងស្រុកត្បែងមានជ័យ និងស្រុកឆែប។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំ ដែលបានពិភាក្សាផ្តោតលើការពង្រឹងកិច្ចការពារ និងអភិរក្សព្រៃឈើនេះ តំណាងសហគមន៍ព្រៃព្រះរកា បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមនៃបទល្មើសព្រៃឈើ ការរុករានដីព្រៃធ្វើកម្មសិទ្ធិ សិទ្ធិរបស់សហគមន៍ក្នុងការចូលរួមការពារព្រៃឈើ ការចុះបញ្ជីដើមច្បោះជ័រ(ជ័រទឹក) ដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធិភាពកិច្ចការពារជាដើម។
មន្ទីរបរិស្ថាននិងសហគមន៍បានឯកភាពគ្នារៀបចំផែនការល្បាតរួមគ្នា សិក្សានិងកំណត់តំបន់រិចរឹលសម្រាប់ការដាំស្តារព្រៃឈើឡើងវិញ ព្រមទាំងពង្រឹងកិច្ចសហការក្នុងការរាយការណ៍ព័ត៌មានឱ្យបានទាន់ពេលវេលា ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបទល្មើសធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
សមាជិកបណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ខេត្តព្រះវិហារ លោក ឃុត សឿម បានឱ្យដឹងថា ពួកលោកមានការសប្បាយចិត្តដែលក្រសួង និងមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តព្រះវិហារ ប្រកាសសហការជាមួយសហគមន៍មូលដ្ឋាន ជាពិសេសបណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ក្នុងការទប់ស្កាត់បទល្មើសនិងការការពារព្រៃឈើ ខណៈបច្ចុប្បន្ន«ការកាប់ដឹកជញ្ជូនឈើនៅតែកើតមានជារឿយៗ ហើយការកាប់ព្រៃរានយកដីក៏នៅតែមានដែរ»។
សម្រាប់លោក សឿម វាជារឿងល្អណាស់ បើសិនជាក្រសួងបរិស្ថានមានកិច្ចសហការដោយបើកចំហរស្មោះត្រង់ទៅវិញទៅមកមានតម្លាភាព មានការចូលរួមពីគ្រប់ស្ថាប័ននិងភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសអ្នកស្រឡាញ់ធនធានធម្មជាតិទាំងអស់។
លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ជារឿងមួយដែលល្អដែលជាទំនួលខុសត្រូវយើងទាំងអស់គ្នាពីព្រោះព្រៃឈើមិនមែនជារបស់អ្នកណាម្នាក់ទេ គឺជារបស់យើងទាំងអស់គ្នា។ អ៊ីចឹងហើយអ្នកណាក៏មានសិទ្ធិចូលរួមការពារដែរមិនចាំបាច់ថាជាមន្ត្រីសាមី ឬក៏ជាអ្នកមានតួនាទីទេ ព្រោះបើយើងចាំតែស្ថាប័នណាមួយដែលមានតួនាទីម្នាក់ឯងខ្ញុំគិតថាការពារមិនបានសព្វជ្រុងជ្រោយទេ»។
បទល្មើសព្រៃឈើ និងការកាប់រុករានយកដីនៅតែកើតមាន
បើតាមការកត់សម្គាល់របស់លោក ចិត្រា ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនាពេលបច្ចុប្បន្នមិនមានសន្ទុះខ្លាំងក្លាដូចកាលពី៥ឆ្នាំមុន ឬ១០ឆ្នាំមុនដែលមានការផ្តល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដែលក្រុមហ៊ុននៅតំបន់ព្រៃឡង់មួយចំនួនបានកាប់ឈើក្នុងតំបន់ព្រៃអភិរក្សដើម្បីដឹកចូលទៅក្នុងក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្លួននោះទេ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្នមិនមានការផ្តល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចទៀតឡើយ។
លោកលើកឡើងទៀតថា៖ «ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននៅតែមានការកាប់ឈើក្នុងទ្រង់ទា្រយតូច ប៉ុន្តែវាកើតឡើងស៊ឹងរាល់ថ្ងៃ ក៏ជាក្តីបារម្ភខ្លាំងផងដែរ ពីព្រោះបើមិនអាចទប់ស្កាត់បានទេ វាក៏នឹងនៅតែធ្វើឱ្យមានមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរទៅថ្ងៃអនាគត ទោះបីយើងប្រឹងដាំដើមឈើ មានយុទ្ធនាការរបស់ក្រសួងបរិស្ថានដាំកូនឈើ១លាន២លាន៣លានដើមក្នុង១ឆ្នាំក៏ដោយ»។
សម្រាប់សកម្មជនព្រៃឈើរូបនេះ វាល្អហើយការដាំដើមឈើឡើងវិញ ប៉ុន្តែបើយើងដាំផងហើយរក្សាអាចាស់ឱ្យបានល្អគង់វង្សផង គឺវាកាន់តែល្អ ពីព្រោះអីដើមឈើដែលត្រូវបានកាប់ផ្តួលមានអាយុកាលរាប់រយរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ដូច្នេះការដាំថ្មីមិនងាយបានធំនោះទេ។
លោក ខ្វៃ អាទិត្យា ក៏ទទួលស្គាល់ដែរថា នៅតែកើតមានបទល្មើសព្រៃឈើ។ លោកបន្តថា នៅក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងបរិស្ថានបានចាត់ឱ្យមន្រ្តីចុះល្បាតចំនួន ៥ ៩៥៣លើក បង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិសរុបចំនួន ៩៦៧ករណី នៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងនោះមានបទល្មើសព្រៃឈើ ៣១៨ករណី ការបរបាញ់សត្វព្រៃ ២៤២ករណី បទល្មើសធនធានរ៉ែ១២ ករណី ការឈូសរានដីព្រៃ ២៦២ករណី និងបទល្មើសនេសាទ ១៣២ករណី។ ក្នុងនោះបានកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅតុលាការ ៧៤ករណី និងឃាត់បានជនសង្ស័យប្រព្រឹត្តបទល្មើស៤៤នាក់។
បណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ខេត្តព្រះវិហារបានចុះល្បាតព្រៃចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រទះឃើញរណាយន្ត២ គ្រឿងគោយន្ត ៣គ្រឿង ជនល្មើស ៦នាក់ ឈើក្តារអារជ្រៀករួច ២១១សន្លឹក និងឈើសសរ៤ដើម សរុបស្មើនឹង៦,៤ម៉ែត្រគូប។ ក្រៅពីនេះរកឃើញគល់ឈើកាត់រួច២១គល់ និងទីតាំងកាប់ព្រៃរានដីធ្វើចំការចំនួន ៥ កន្លែងជាដើម។
សម្រាប់លោក ចិត្រា វាជាការល្អណាស់បើពីពេលនេះទៅ មន្ត្រីបរិស្ថាន សហការគ្នាជាមួយសហគមន៍ដើម្បីការពារអភិរក្សព្រៃឈើនិងត្រូវធ្វើការផ្សព្វផ្សាយបទល្មើសព្រៃឈើ។
លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ឱ្យតែរកឃើញបទល្មើស យើងចាប់យើងផ្សាយ យើងចាប់យើងផ្សាយយូរៗទៅពួកប្រព្រឹត្តបទល្មើសវាលែងប្រព្រឹត្តហើយ វាលើកលែងតែក្នុងករណីមានការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយទេទើបមិនហ៊ានផ្សាយជាសាធារណៈអាហ្នឹងយើងឆ្លុះបញ្ចាំងត្រង់ហ្នឹង។ យើងមើលបទល្មើសគ្រឿងញៀនបទល្មើសចោរកម្មស្អីៗគេផ្សាយទាំងអស់ប៉ុន្តែមកចម្លែកអីអាបទល្មើសព្រៃឈើហ្នឹងបែរជាមិនចង់ឱ្យផ្សាយ»។
បើតាមសកម្មជនព្រៃឈើរូបនេះ ការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈពីបទល្មើសព្រៃឈើ និងអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធ គឺពិតជាការល្អណាស់បើសិនជាអាចធ្វើដូច្នេះបាន។«កុំទៅការពារផលប្រយោជន៍មន្ត្រីខិលខូចមួយចំនួននាំគ្នាធ្វើរឿងផ្តេសផ្តាសឃុបឃិតគ្នាប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ អាហ្នឹងដល់ពេលខូចមុខមាត់មានអ្នកណា គឺរដ្ឋាភិបាល ហើយអារឿងខូចមុខមាត់វាមិនសំខាន់ជាងការប៉ះពាល់ផលប្រយោជន៍សាធារណជនទេ»។
សម្រាប់លោក ម៉ា ចិត្រា ការការពារព្រៃឈើបានក៏នឹងធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលទទួលបានការគាំទ្រពីប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ ហើយពលរដ្ឋក៏ទទួលផលប្រយោជន៍ពីភាពគង់វង្សនៃព្រៃឈើផងដែរ។ ហេតុដូច្នេះជម្រើសដែលល្អបំផុតគឺត្រូវស្រាក់ដៃគ្នាពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធរួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋត្រូវចូលរួមការពារដើមឈើឈរឱ្យបានគង់វង្ស ប្រសើរជាងការដាំកូនឈើឡើងវិញ។
បើទោះបីជាក្តីសង្ឃឹមមានតិចតួចក្តី ក៏សកម្មជនព្រៃឈើរូបនេះនៅតែសង្ឃឹមថា មន្ត្រីខិលខូចមួយចំនួន នឹងភ្ញាក់គំនិត ភ្ញាក់កំណើតឡើងវិញ ឈប់គប់គិតគ្នា កាប់បំផ្លាញព្រៃឈើហើយងាកមកការពារ អភិរក្សនិងស្តារព្រៃឈើឱ្យបានគង់វង្ស សម្រាប់កូនចៅខ្មែរជំនាន់ក្រោយ។
លោកបានបន្ថែមថា កម្ពុជាបានឆ្លងផុតពីសង្គ្រាម៣០-៤០ឆ្នាំមកហើយ វាល្មមនឹងដល់ពេលដែលត្រូវតែបញ្ឈប់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើទៀតហើយ។ «មិនថាពលរដ្ឋ ឬមន្ត្រីណាទេត្រូវតែគិតគូឡើងវិញ កុំចង់បានប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចពីការកាប់ព្រៃឈើ ពីព្រោះវានាំឱ្យអន្តរាយទៅថ្ងៃមុខ។ វាផ្តល់ប្រយោជន៍បច្ចុប្បន្នសម្រាប់មន្ត្រីមួយចំនួនដែលប្រព្រឹតអំពើពុករលួយ ប៉ុន្តែនៅពេលមានវិបត្តិបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ វាមិនមែនប៉ះពាល់តែកូនរាស្ត្រសាមញ្ញឯណា កូនអស់លោកអ្នកធំ ឬក៏កូនអស់លោកអ្នកកាប់ឈើ ឈ្មួញរកស៊ីឈើ ក៏រងផលប៉ះពាល់ដែរ ដូច្នេះការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើគឺជាការបំផ្លាញអនាគតកូនចៅយើងទាំងអស់គ្នា»៕
