អង្គការសហប្រជាជាតិ៖ សវនាការបណ្ដឹងឧទ្ធរណ៍សម្រាប់សកម្មជន​មាតាធម្មជាតិកម្ពុជា គួរតែត្រូវកំណត់ឱ្យបានឆាប់

អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែងសកម្មជនមាតាធម្មជាតិកម្ពុជាចំនួនប្រាំនាក់ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារពីប្រាំមួយទៅប្រាំបីឆ្នាំ ពីបទរួមគំនិតក្បត់ និងប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ ដោយកត់សម្គាល់ថា សាលាឧទ្ធរណ៍គួរតែកំណត់កាលបរិច្ឆេទសវនាការសម្រាប់បណ្ដឹងឧទ្ធរណ៍របស់ពួកគេក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។

សកម្មជនបរិស្ថាន លោក ថុន រដ្ឋា, កញ្ញា ភួន កែវរស្មី, កញ្ញា ឡុង គន្ធា, លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត និងលោក យឹម លាងហ៊ី ត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ នៅពេលដែលពួកគេបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការមួយដើម្បីការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ។

ការអំពាវនាវរបស់លោកស្រី Mary Lawlor អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ការការពារសិទ្ធិមនុស្ស គឺធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោកស្រី កែ សុវណ្ណ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវិសាមញ្ញ និងពេញសមត្ថភាព និងជាតំណាងអចិន្ត្រៃយ៍នៃកម្ពុជាប្រចាំអង្គការ​សហប្រជាជាតិ បានបង្ហាញសារតាំងទៅកាន់លោកស្រី Tatiana Valovaya អគ្គនាយកការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ កាលពីថ្ងៃចន្ទ។

នៅក្នុងការបង្ហោះនៅលើហ្វេសប៊ុក លោកស្រី Mary Lawlor បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាង​ខ្លាំង​អំពីការឃុំខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់របស់សកម្មជនបរិស្ថានទាំងប្រាំនាក់។

លោកស្រីបានថ្លែងថា៖ «កាលបរិច្ឆេទសម្រាប់សវនាការបណ្ដឹងឧទ្ធរណ៍របស់ពួកគេគួរតែត្រូវបានកំណត់ពេលភ្លាមៗ ហើយត្រូវបន្ត។ ការពន្យារពេលម្តងហើយម្តងទៀតបានធ្វើឱ្យការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្ញុំកាន់តែខ្លាំងឡើងថា ការឃុំខ្លួនរបស់ពួកគេគឺខុសច្បាប់ ដែលនាំមកជាការសងសឹកដោយផ្ទាល់ចំពោះការងារបរិស្ថានរបស់ពួកគេ»។ លោកស្រីបន្តថា៖ «ការផ្តន្ទាទោសរបស់ពួកគេគួរតែត្រូវបានលុបចោល ហើយពួកគេគួរតែត្រូវបានដោះលែង»។

មេធាវីរបស់សកម្មជន គឺលោក សំ ចំរើន បានលើកឡើងថា លោកបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ប៉ុន្តែតុលាការបានពន្យារពេលសវនាការម្តងក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំមុន។ មិនមានកាលបរិច្ឆេទសវនាការថ្មីត្រូវបានកំណត់ចាប់តាំងពីពេលនោះមកទេ។

លោកបានថ្លែងថា៖ «ក្រុមមេធាវីការពារក្តីរបស់យើងបានដាក់លិខិតមួយក្នុងខែកុម្ភៈឆ្នាំនេះ ដោយជំរុញឱ្យតុលាការបន្តសវនាការ ព្រោះជនជាប់ចោទមានសិទ្ធិទទួលបានសិទ្ធិ ដែលទទួលបានការកាត់ក្តីដោយយុត្តិធម៌»។

លោក ស្រេង ស៊ូយ៉េត អ្នកនាំពាក្យសាលាឧទ្ធរណ៍ បានបដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើកាលបរិច្ឆេទសវនាការសម្រាប់សកម្មជនបរិស្ថានទាំងប្រាំនាក់នោះទេ។

លោក រស់ សារ៉ាត់ អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោង CCHR បាននិយាយថា ការពន្យារពេលបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍របស់ពួកគេកាន់តែយូរ សិទ្ធិរបស់ពួកគេក្នុងការទទួលបានការកាត់ក្តីដោយយុត្តិធម៌កាន់តែត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់។

លោកបានលើកឡើងថា៖ «គិតត្រឹមពេលនេះ ពួកគេត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារជាង២០ខែហើយ ខណៈដែលពួកគេកំពុងរង់ចាំបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍របស់ពួកគេ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សិទ្ធិរបស់ពួកគេក្នុងការត្រូវបានកាត់ក្តីដោយមិនពន្យារពេល និងសិទ្ធិរបស់ពួកគេដែលត្រូវបានសន្មតថាគ្មានទោស»។

លោកបានជំរុញឱ្យសាលាឧទ្ធរណ៍បន្តសំណុំរឿងរបស់ពួកគេឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដោយបន្ទរតាមការអំពាវនាវរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ឱ្យដោះលែងអ្នកទាំងប្រាំនាក់ភ្លាមៗ។

លោក សារ៉ាត់ បានកត់សម្គាល់ឃើញថា ប្រទេសកម្ពុជាមិនមានវឌ្ឍនភាពណាមួយនៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីការពារសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិនោះទេ ដោយហៅស្ថានភាពនេះថា «គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ»។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវការកន្លែងទំនេរបន្ថែមទៀតដើម្បីបញ្ចេញ​មតិរបស់ពួកគេដោយសេរី និង [ដើម្បីមាន] ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសេរី និងឯករាជ្យ»។

លោកបានបន្ថែមថា អ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមត្រូវបានគេកំណត់គោលដៅ និងចោទប្រកាន់ចំពោះការងារ និងទស្សនៈរបស់ពួកគេ ដែលនាំឱ្យមានបរិយាកាសនៃការភ័យខ្លាច និងសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិមានកម្រិតនៅក្នុងសង្គម៕

ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Schedule Appeal Hearing for Five Mother Nature Activists Soon – UN Special Rapporteur