កម្ពុជាបាននាំគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងផ្លែឈើក្រៀមចំនួន១២តោនទៅកាន់ប្រទេសអូស្រ្តាលីជាលើកដំបូង ហើយការដឹកជញ្ជូនជើងទីពីរក៏បានរៀបចំដឹកជញ្ជូនរួចរាល់ដោយមានបន្ថែមកសិផលជាច្រើនមុខទៀត។ ការនាំចេញនេះបង្ហាញពីសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់កសិផលកម្ពុជា ប៉ុន្តែកសិករលើកឡើងថា បញ្ហាតម្លៃគ្មានស្ថិរភាព និងកង្វះរោងចក្រកែច្នៃក្នុងស្រុកនៅតែជាកត្តាប្រឈម ហើយពួកគាត់បានជំរុញឱ្យអ្នកកែច្នៃក្នុងស្រុកធានាឱ្យបាននូវការប្រកួតប្រជែងដោយយុត្តិធម៌។
កម្ពុជាបានពង្រីកទីផ្សារថ្មីរបស់ខ្លួន ហើយក្រុមហ៊ុន Royal Trust Trading (RTT) បាននាំចេញជាលើកដំបូងនូវគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ស្វាយក្រៀម ខ្នុរក្រៀម ចេកក្រៀម និងត្រាវចំណិតក្រៀម។នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរួម។
ការនាំចេញជើងទីមួយទៅអូស្រ្តាលីនេះ ក្រុមហ៊ុន RTT បានដឹកចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងផ្លែឈើក្រៀមចំនួន១២តោន ហើយជើងទីពីរគឺបានរៀបចំរួចរាល់ និងមានបន្ថែមផលិផលច្រើនមុខ និងបរិមាណក៏ច្រើនជាងមុន។
ការនាំចេញនេះ អាចសម្រេចទៅបានក្រោមកិច្ចគាំទ្រពីប្រទេសអូស្ត្រាលី តាមរយៈកម្មវិធីភាពជាដៃគូ កម្ពុជា អូស្ត្រាលី សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយភាពធន់ (CAPRED)។ CAPRED បានផ្ដល់ជំនួយបច្ចេកទេសបណ្តុះបណ្តាលលើការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការនាំចេញ និងការផ្សារភ្ជាប់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះទៅបណ្ដាញទីផ្សារនានា។
ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំនៅកម្ពុជា លោក Derek Yip ថ្លែងក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានថាអូស្រ្តាលីមានការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការពង្រឹងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចជាមួយកម្ពុជា និងគាំទ្រការធ្វើសមាហរណកម្មរបស់កម្ពុជាទៅក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃក្នុងតំបន់ និងលើសកលលោក។
លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះ នឹងជួយគាំទ្រទៅដល់គោលដៅរបស់ប្រទេសកម្ពុជានូវការចាកចេញពីក្រុមប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍតិចតួចប្រកបដោយជោគជ័យ។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះ ក៏នឹងជួយបង្កើននូវពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ»។
លោក ឈិន សុផល ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃក្រុមហ៊ុន RTT មានប្រសាសន៍ថា ការនាំចេញនេះ បង្ហាញពីការកើនឡើងនៃសមត្ថភាពរបស់សហគ្រាសក្នុងស្រុក ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការសកលលោក។
លោកបន្ថែមថា៖ «ពួកយើងជឿថា ការនាំចេញនាពេលនេះគ្រាន់តែជាចំណុចចាប់ផ្តើមប៉ុណ្ណោះ ហើយផលិតផលកម្ពុជាជាច្រើនផ្សេងទៀត នឹងអាចមានវត្តមានលើទីផ្សារអូស្ត្រាលី និងប្រទេសដទៃទៀតនៅពេលខាងមុខ»។
លោក សំហេង បូរ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មានប្រសាសន៍ដែរថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសហការ គឺជាគន្លឹះជំរុញការនាំចេញផលិតផលកម្ពុជា និងការធ្វើទំនើបកម្មវិស័យកែច្នៃនៅកម្ពុជា។
លោក ហុង វណ្ណៈ អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាមានប្រសាសន៍ថា អូស្រ្តាលីជាទីផ្សារល្អមួយ ព្រោះប្រទេសនេះជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់(RCEP)។ ការទទួលស្គាល់គុណភាពផលិតផលកម្ពុជាពីសំណាក់ប្រទេសអូស្រ្តាលីបែបនេះ អាចនឹងលើកទឹកចិត្តឲ្យបណ្ដាប្រទេសជាសមាជិក RCEP ផ្សេងទៀតចង់នាំចូលកសិផលពីកម្ពុជាដែរ។
លោកកត់សម្គាល់ថា ការនាំចេញនេះជាជំហានមួយជំរុញការវិនិយោគលើការកែច្នៃកសិផល ប៉ុន្តែលោកថាសមត្ថភាពកែច្នៃរបស់កម្ពុជានៅមានកម្រិតបើធៀបទៅនឹងប្រទេសជិតខាង។ លោកជំរុញឲ្យមានការលើកទឹកចិត្តឲ្យកាន់តែខ្លាំងក្លា និងមានការវិនិយោគបន្ថែមលើវិស័យមួយនេះ ព្រមជាមួយនឹងការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការដាំដុះ លើកកម្ពស់អនាម័យ និងស្ដង់ដារប្រកបដោយនិរន្តរភាព ព្រមជាមួយនឹងនីតិវិធីនាំចេញឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
លោកបន្ថែមថា៖ «យើងត្រូវធានាឱ្យបាននូវការដាំដុះរបស់យើងឱ្យបានល្អ មានគុណភាព ហើយប្រព័ន្ធផលិតកម្មរបស់យើងមានអនាម័យស្តង់ដារខ្ពស់ និងធានាឱ្យមាននិរន្តរភាព ហើយភ្នាក់ងារក្នុងវិស័យសាធារណៈត្រូវតែសម្របសម្រួលប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលនាំចេញឱ្យបានប្រសើរ កុំបង្កើនភាពស្មុគស្មាញ»។
ពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងអូស្រ្តាលីមានទំហំគិតជាទឹកប្រាក់១,១ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ហើយជាង៧០ភាគរយជាការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសអូស្រ្តាលី។
ថ្វីបើការនាំចេញនេះហាក់បង្ហាញពីភាពវិជ្ជមាននៃពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាដែលបាននាំផលិតផលកសិកម្មកម្ពុជាចេញទៅអូស្រ្តាលី តែកសិករនៅតែមានក្ដីបារម្ភចំពោះវិស័យមួយនេះ។
លោក នុក ប៊ុនថន ជាកសិករមួយរូបដែលបានដាំដុះស្វាយចន្ទីនៅខេត្តកំពង់ធំអស់រយៈពេលជិតប្រាំពីរឆ្នាំ។ លោកថាលោកពិតជាសប្បាយចិត្តដែលឃើញក្រុមហ៊ុនរបស់កម្ពុជាជោគជ័យក្នុងការនាំគ្រាប់ស្វាយចន្ទីចេញទៅអូស្រ្តាលី។
យ៉ាងណា លោកថា កសិករក្នុងស្រុកនៅតែប្រឈមនឹងការលំបាកដោយសារតែតម្លៃមិនមានស្ថិរភាព។ ទោះបីឆ្នាំនេះឈ្មួញទិញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្ងួតដឹកទៅវៀតណាមឱ្យតម្លៃ៥២០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ក៏លោកនៅតែជំរុញឲ្យមានក្រុមហ៊ុនកែច្នៃក្នុងស្រុកដើម្បីបង្កើនការប្រកួតប្រជែង និងធ្វើឲ្យតម្លៃកាន់តែល្អ។
លោកអំពាវនាវឲ្យក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកនានាសម្រួលនីតិវិធីកិច្ចសន្យាឱ្យមានភាពសាមញ្ញ ដើម្បីកសិករអាចនឹងមានភាពងាយស្រួលក្នុងការលក់ដោយផ្ទាល់ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុន។
លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ក្រុមហ៊ុនភាគច្រើនទិញពីសហគមន៍ ដូច្នេះកសិករត្រូវបង្កើតជាក្រុមដើម្បីលក់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុន។ តែលោកថា លក់ឱ្យឈ្មួញកណ្តាលគឺងាយស្រួលជាង ដោយសារពួកគេមកទិញដោយផ្ទាល់»។ លោកបន្តថា៖ «ក្រុមហ៊ុនតម្រូវឱ្យមានកិច្ចសន្យាដោយសារតែពួកគេត្រូវការចំនួនជាក់លាក់នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ប៉ុន្តែការធ្វើដូច្នេះអាចនឹងលំបាកសម្រាប់កសិករ»។
លោកកត់សម្គាល់ថា តម្លៃដែលក្រុមហ៊ុនដាក់ឲ្យតែងតែទាបជាងក្រុមឈ្មួញកណ្ដាលបន្តិច។ ស្របពេលដែលឈ្មួញកណ្ដាលកំពុងឱ្យតម្លៃល្អ លោកលើកឡើងដែរថា បើសិនជាក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកចាកចេញ នោះឈ្មួញកណ្ដាលអាចនឹងក្រឡុកតម្លៃ និងទិញក្នុងតម្លៃទាប។ ហេតុនេះហើយលោកថាការមានក្រុមហ៊ុនកែច្នៃក្នុងស្រុកច្រើន និងមានលក្ខខណ្ឌបត់បែនសម្រាប់កសិករ នោះនឹងជំរុញឲ្យទីផ្សារគ្រាប់ស្វាយចន្ទីកាន់តែល្អ។
ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះដែរ លោក អ៊ុំ សុភា ជាសមាជិកសហគមន៍កសិកម្មសាមគ្គីតំបែរ និងជាកសិករដាំស្វាយនៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ ក៏បានលើកពីកង្វល់រឿងតម្លៃមិនមានស្ថិរភាពនេះដែរ។
លោកលើកឡើងថា៖ «ការលក់តម្លៃស្វាយនេះវាអត់ទៀងទេបើក្នុងទីផ្សាសេរី ក្នុងខែ៩ ឬខែ៨ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ យើងលក់បានតម្លៃ១២០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក៏ប៉ុន្តែមកដល់ចុងខែ៩ វាចុះរហូតមកដល់៣០០រៀល៤០០រៀល។ កសិករធ្វើរាល់ថ្ងៃនេះធ្វើទាំងប្រថុយមិនគិតថាចំណេញទេ ព្រោះរកតម្លៃជាក់លាក់មួយវាអត់មានទេ»។
កង្វះទីផ្សារសម្រាប់ផ្លែស្វាយនៅដើមឆ្នាំនេះ បានធ្វើឲ្យកសិករជាច្រើនបានបោះចោលផ្លែស្វាយរបស់ខ្លួនរាប់តោន។
លោកកត់សម្កាល់ថា ប្រហែលជា៨០ភាគរយនៃទិន្នផលស្វាយគឺលក់ឲ្យឈ្មួញកណ្ដាល និងនាំចេញទៅវៀតណាម។ ស្របពេលដែលមានរោងចក្រក្នុងស្រុកខ្លះបានទាក់ទងកសិករ ប៉ុន្តែរោងចក្រទាំងនោះនៅឆ្ងាយពីចម្ការ មានដូចជានៅបាត់ដំបង និងកំពង់ស្ពឺ ដែលនាំឲ្យការដឹកជញ្ជូនមានតម្លៃថ្លៃ និងការចរចាតម្លៃក៏មានការលំបាក។
លោកលើកឡើងថា៖ «បើមានក្រុមហ៊ុនចូលមកជួយកែឆ្នៃផលិតផលក្នុងស្រុកខ្ញុំសប្បាយចិត្តណាស់ និងស្វាគមន៍ជានិច្ចចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ដំណាំស្វាយទៅក្រុមហ៊ុនដើម្បីជួយរកចំណូលក្នុងស្រុក ដើម្បីជួយធ្វើទីផ្សារបានកាន់តែទូលំទូលាយ និងផ្សព្វផ្សាយផលិតផលខ្មែរ»។ លោកបន្តថា៖ «យើងទន្ទឹងរង់ចាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុមហ៊ុននានា ហើយសង្ឃឹមថាដំណើរការក្នុងស្រុកនឹងរីកចម្រើន និងនាំយកផលិតផលរបស់យើងទៅក្រៅប្រទេស»៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ Agro Exports to Australia Rise But Farmers Call for Increased Processing Plants As Pricing Woe Persists
