ខេត្តបាត់ដំបង៖ លោក រ៉ុន កក្កដា បានសម្រេចចិត្តបោះបង់ឱកាសការងារដែលលោករកបានតាមរយៈកម្មវិធីគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាល។
ក្នុងវ័យ៤០ឆ្នាំ បុរសដែលជាអតីតពលករធ្វើការនៅប្រទេសថៃរូបនេះបានចុះឈ្មោះរកការងារតាមកម្មវិធីស្វែងរកការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលកាលពីឆ្នាំមុន។ ប៉ុន្តែពេលនោះលោកបានទទួលឱកាសការងារនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនដាំចេកមួយកន្លែងនៅខេត្តភាគឦសានប្រទេស ដែលលោកថាមានចម្ងាយឆ្ងាយពីផ្ទះដែលមានម្ដាយចាស់ និងក្មួយដែលលោកត្រូវមើលដែរ។
តាមរយៈបទសម្ភាសន៍នៅផ្ទះរបស់លោកក្នុងខេត្តបាត់ដំបង លោកថា៖ «បើសិនជាមានតែខ្លួនមួយខ្ញុំទៅធ្វើហើយ ប៉ុន្តែខ្ញុំនៅមានម្ដាយចាស់ និងក្មួយកំព្រាម្នាក់នៅជាមួយ»។
លោក កក្កដា ជាពលករម្នាក់ក្នុងចំណោមពលករកម្ពុជាជិត១លាននាក់ផ្សេងទៀតដែលបានវិលត្រឡប់ពីប្រទេសថៃក្រោយប្រទេសទាំងពីរមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅតាមព្រំដែនកាលពីឆ្នាំមុន។ រដ្ឋាភិបាលបានលើកឡើងថាអតីតពលករស្ទើរទាំងអស់បានទទួលការងារធ្វើតាមរយៈកម្មវិធីស្វែងរកការងាររបស់ដ្ឋាភិបាលទាំងការងារក្នុងប្រព័ន្ធ និងក្រៅប្រព័ន្ធ។ អតីតពលករមួយចំនួន និងអង្គការធ្វើការលើវិស័យការងារអះអាងថា ការងារជាប់លាប់មួយនៅតែពិបាករក ជាពិសេសក្រៅពីតំបន់ពាណិជ្ជកម្មធំៗក្នុងប្រទេស។
ជិតមួយឆ្នាំហើយតាំងពីត្រឡប់ពីប្រទេសថៃ លោក កក្កដា នៅតែបន្តស្វែងរកការងារជាក់លាក់មួយនៅឡើយ។ ចាប់តាំងពីសាច់ញាតិរបស់លោកចាកចេញពីបាត់ដំបងទៅរកការងារនៅខេត្តផ្សេងមក លោកក្លាយជាអ្នកទទួលខុសត្រូវសំខាន់ក្នុងការមើលថែម្ដាយចាស់ និងក្មួយម្នាក់ដែលកំពុងមានបញ្ហាផ្នែកស្មារតី និងមានអាការខុសប្រក្រតីលើផ្នែករាងកាយផងដែរ។
លោក កក្កដា បញ្ជាក់ថា៖ «ពេលមកដល់ស្រុកវិញ ខ្ញុំគឺដូចជាចាប់ផ្ដើមពីសូន្យវិញអ៊ីចឹង»។
លោក កក្តដា បានចាកចេញពីស្រុកកំណើតទៅធ្វើការប៉ាទីយ៉ា ប្រទេសថៃ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ដោយលោករកការងារបានជាអ្នកអនាម័យ ធ្វើការនៅអគារស្នាក់នៅមួយកន្លែង និងអាចរកប្រាក់បាន៥០០ដុល្លារក្នុងមួយខែ និងបានទទួលអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងទៀតដូចជាកន្លែងស្នាក់នៅ និងការធានារ៉ាប់រងលើម៉ូតូផងដែរ។
ពេលមកដល់ផ្ទះ លោកបានឃើញឱកាសការងារនៅក្នុងចម្ការចេកដែលគេផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈទីភ្នាក់ងារមុខរបររបស់រដ្ឋាភិបាលមានប្រាក់ខែប្រហែល២៥០ដុល្លារ។ លោកបានដាក់ពាក្យធ្វើជាអ្នកអនាម័យនៅតាមសណ្ឋាគារនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបងដែរ តែថាមិនបានទទួលលទ្ធផលអ្វីទេ។
ក្រោយចំណាយពេលរកការងារអស់ពេលជាច្រើនខែ លោកបានបង្កើតមុខរបរមួយដោយខ្លួនឯង គឺរបរលក់ក្រួចអាំង ដែលបានដើមទុកពីការជួលដីស្រែរបស់ម្ដាយទំហំ៥០០ម៉ែត្រការ៉េឲ្យកសិករផ្សេងទៀតក្នុងតម្លៃ៣០០ដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។
លោកឲ្យដឹងថា ជាធម្មតាក្នុងមួយថ្ងៃលោករកបានតិចជាងប្រាំបីដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ និងថាពេលខ្លះបានលុយចូលផ្ទះប្រហែលបីដុល្លារប៉ុណ្ណោះ បានត្រឹមគ្រប់ទិញម្ហូបសម្រាប់ម្ដាយ និងក្មួយ និងមានក្រួចអាំងសល់ខ្លះសម្រាប់ធ្វើម្ហូបដែរ។
សម្រាប់អតីតពលករដូចជាលោក កក្កដា ការទៅធ្វើការងារឆ្ងាយពីផ្ទះ គឺមិនមានជាជម្រើសនោះទេ។ លោកបន្តថា ការងារភាគច្រើនដែលមានតាមរយៈទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបររបស់ក្រសួងការងារ គឺច្រើនតែមាននៅតាមតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស និងតំបន់កសិឧស្សាហកម្មដូចជានៅភ្នំពេញ និងខេត្តរតនគិរី។
បើតាមក្រសួងការងារ អតីតពលករជាង៨០ភាគរយបានទទួលការងារធ្វើ ដែលភាគច្រើននៅក្នុងវិស័យវាយណភណ្ឌ និងកសិឧស្សាហកម្ម។ ប៉ុន្តែបើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសង់ត្រាល់ កាលពីខែមីនា បានរកឃើញថា អតីតពលករជាច្រើនទៀតកំពុងប្រឈមនឹងការពិបាករកការងារសមរម្យ រួមមានលក្ខខណ្ឌការងារមិនសុវត្ថិភាព ធ្វើការមិនបានប្រាក់ឈ្នួល និងការមានឱកាសការងារតិចតួចនៅស្រុកកំណើតជាដើម។
អង្គការសង់ត្រាល់បានធ្វើការស្ទង់មតិលើអតីតពលករជាង៥០០នាក់នៅខេត្តចំនួន១១ ចន្លោះខែកក្កដា ដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ ការស្ទង់មតិនេះបានរកឃើញថា មានអតីតពលករជាង៧០ភាគរយជាប់បំណុល ដែលគិតជាមធ្យមក្នុងមួយគ្រួសារមានបំណុល៥០០០ដុល្លារ ហើយក្នុងនោះមាន៨៥ភាគរយមិនអាចរកប្រាក់ទូទាត់បំណុលប្រចាំខែបានទេ។ ជាមធ្យមអ្នកទាំងនោះរកចំណូលបានប្រហែល៦៤ដុល្លារក្នុងមួយខែ ហើយមានជាងពាក់កណ្ដាលនៃអ្នកចូលរួមស្ទង់មតិបានលើកឡើងថា ខ្លួនមានគម្រោងធ្វើចំណាកស្រុកជាថ្មី។
មេភូមិបល្ល័ង្ក លោក ជា ហ៊ាន បានឲ្យដឹងថា អតីតពលករក្រោយត្រឡប់ពីប្រទេសថៃជាច្រើននាក់ ប្រហែល៣០ភាគរយនៃប្រជាពលរដ្ឋ៥០០គ្រួសារនៅក្នុងភូមិ បានឡើងទៅភ្នំពេញដើម្បីរកការងារធ្វើនៅតាមរោងចក្រ និងការងារសំណង់។
ប៉ុន្តែក្រោយមកមានមួយចំនួនធំក៏បានវិលត្រឡប់មកស្រុកកំណើតវិញ ដើម្បីរកការងារមានចំណូលប្រចាំថ្ងៃ ដូចជាការងារនៅតាមចម្ការដំឡូងមី ក្រោយអ្នកទាំងនោះជួបបញ្ហាមួយចំនួនដូចជាធ្វើការមិនបានបើកប្រាក់ខែ និងការកេងប្រវ័ញ្ចពីមេការនៅតាមការដ្ឋានសំណង់ជាដើម។
លោកមេភូមិឲ្យដឹងថា៖ «នៅបាត់ដំបងស្ងាត់ណាស់»។ លោកលើកឡើងដោយសំដៅលើឱកាសការងារក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មដែលមិនសូវមាន។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារលោក ស៊ុន មេសា មានប្រសាសន៍ថា ឱកាសការងារនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មមានប្រហែល ៩០ ០០០កន្លែង សម្រាប់អតីតពលករត្រឡប់ពីប្រទេសថៃ តែលោកមិនបានបញ្ជាក់ថាឱកាសការងារនោះមានទីតាំងនៅទីណាខ្លះនោះទេ។
លោកឲ្យដឹងថា៖ «ប៉ុន្តែបញ្ហានៅត្រង់ថាមានបងប្អូនខ្លះនៅមិនទាន់សម្រេចចិត្តរកការងារធ្វើវិញនៅឡើយ»។ លោកបន្ថែមថា ក្រសួងក៏ត្រូវធានាថាអ្នកស្វែងរកការងារធ្វើបានយល់ច្បាស់អំពីប្រាក់ខែ និងអត្ថប្រយោជន៍នានាដែលមានផងដែរ។
យ៉ាងណា អតីតពលករមួយចំនួនបានលើកឡើងដែរថា ឱកាសការងារមានតែនៅឆ្ងាយពីផ្ទះ ឬមានកន្លែងខ្លះមានប្រាក់ខែតិចមិនគ្រប់គ្រាន់នឹងការចំណាយលើគ្រួសារ ឬសងបំណុល។
អតីតពលករខ្លះបានប្រកបអាជីវកម្មខ្នាតតូចក្នុងគ្រួសារ ដោយបានដើមទុនពីប្រាក់សន្សំកាលនៅធ្វើការក្នុងប្រទេសថៃជាច្រើនឆ្នាំ។
ក្នុងចំណោមនោះ អ្នកស្រី វិន ផល្លីន វ័យ៣៩ឆ្នាំ មានកូនពីរនាក់ក្នុងបន្ទុកបានរស់ជាបណ្ដោះអាសន្ននៅក្នុងជំរំជនភៀសសឹក។
ដោយសារតែមិនអាចរកការងារជាក់លាក់មួយបានអ្នកស្រី ក៏បានប្រើប្រាស់ប្រាក់សន្សំ ដើម្បីបើកតូបលក់ម្ហូបអាហារតូចមួយក្បែរផ្ទះ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីថា អាជីវកម្មនេះមិនអាចរកចំណូលបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវភាពគ្រួសារនោះទេ។
ប្រជាពលរដ្ឋភៀសសឹកជាច្រើនពាន់គ្រួសារដែលរស់នៅក្នុងជំរំបណ្ដោះអាសន្ន កំពុងពិបាករកការងារធ្វើជាក់លាក់មួយ។
អ្នកស្រីឲ្យដឹងថា៖ «បើសិនជាមានរោងចក្រនៅជិត វាពិតជាល្អណាស់។ បើសិនជាមានរោងចក្រនៅក្នុងខេត្ត យើងអាចត្រឡប់ពីធ្វើការនៅពេលល្ងាច និងបាននៅជុំគ្រួសារ»។
អ្នកស្រី ផល្លីន លើកឡើងថា អ្នកស្រីអាចនឹងឲ្យស្វាមីទៅរកការងារធ្វើ បើសិនជាចំណូលពីរបរសព្វថ្ងៃមិនល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែថាការងារជិតៗផ្ទះមិនសូវមាននោះទេ ដែលនេះមានន័យថាស្វាមីអ្នកស្រីអាចត្រូវធ្វើចំណាកស្រុកទៅកន្លែងណាមួយផ្សេងទៀត។
អ្នកស្រីក៏បានអំពាវនាវឲ្យមានការផ្ដល់ជាថវិកា និងម្ហូបអាហាបន្ថែមទៀត ដើម្បីជួយគ្រួសារឲ្យកសាងជីវិតថ្មីបាន។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ស៊ុន មេសា មិនបានឆ្លើយតបភ្លាមៗទៅនឹងសំណួរបន្ថែមអំពីថាតើរដ្ឋាភិបាលនឹងអាចជួយផ្ដល់ជាថវិកា ឬម្ហូបអាហារបន្ថែមដម្រាប់អតីតពលករដែលចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្មខ្នាតតូចដែរឬយ៉ាងណា។
អង្គការធ្វើការលើសិទ្ធិការងារបានលើកឡើងថា បញ្ហារបស់អតីតពលករគឺលើសពីឱកាសការងារ។
លោក ឌី ថេហូយ៉ា មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស និងជាប្រធានកម្មវិធីប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស លើកឡើងថា អតីតពលករចំណាកស្រុកដែលបានផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ឲ្យអង្គការសង់ត្រាល់ បានឲ្យដឹងថាពួកគេបានរកការងារតាមទីភ្នាក់ងាររបស់រដ្ឋាភិបាលនៅតាមរោងចក្រក្រោយត្រឡប់ពីប្រទេសថៃ តែថាធ្វើបានតែមួយរយៈក៏បោះបង់ការងារនោះវិញ។
លោកបន្តថា ពលករទាំងនោះអះអាងថាមានបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា ប្រាក់ឈ្នួលទាប ជម្លោះរឿងប្រាក់ឈ្នួល និងលក្ខខណ្ឌការងារពិបាកជាដើម។
លោក ថេហូយ៉ា ឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែវិនិយោគច្រើនថែមទៀតលើវិស័យកែច្នៃកសិផល និងឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀតនៅក្នុងខេត្តតាមព្រំដែន ដើម្បីបង្កើតការងារឲ្យកាន់តែជិត សម្រាប់អតីតពលករដែលធ្លាប់ចំណាកស្រុកទាំងនោះ ឲ្យបានធ្វើការ និងរស់នៅជិតផ្ទះ ជួយបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងសហគមន៍។
លោកបន្ថែមថា៖ «យើងមិនត្រូវពឹងផ្អែកតែលើទីផ្សារការងារប្រទេសថៃនោះទេ»។
យ៉ាងណា អតីតពលករមួយចំនួននៅតែបន្តស្វែងរកឱកាសការងារក្រៅប្រទេស។
លោកឲ្យដឹងថា អង្គការសង់ត្រាល់ បានរកឃើញច្រើនករណីទាក់ទងនឹងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបន្តស្វែងរកការងារក្នុងប្រទេសថៃ បើទោះជាព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរបិទក៏ដោយ។ លោកបន្តទៀតថា អ្នកទាំងនោះបានបង់ប្រាក់ទៅឲ្យមេខ្យល់រាប់រយដុល្លារដើម្បីបានការងារធ្វើ និងអាចឆ្លងព្រំដែនតាមច្រកខុសច្បាប់បាន៕
ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖ ‘Starting From Zero’: Returnees from Thailand Still Struggle to Find Stable Jobs
